Vorige week liep het ernstig mis in de Europese Commissie met vaccins. De Commissie werkte namelijk aan een transparantiemechanisme, maar het mechanisme impliceerde grenscontroles aan de Ierse grens en nationale keuze om vaccins al dan niet te exporteren naar niet-EU-lidstaten. Het Verenigd Koninkrijk reageerde onmiddellijk verontwaardigd. Nu geeft de Europese Commissie echter toe dat ze een fout hebben gemaakt. Ursula von der Leyen reageerde dat “enkel de paus onfeilbaar is” en het om niets meer dan een menselijke vergissing ging. Nu wil de Commissie de fouten rechtzetten.

Tot eind maart moeten farmaceutische bedrijven toestemming vragen aan de nationale overheden om coronavaccins te exporteren. Die overheden moeten echter rekening houden met het bindend advies van de Europese Commissie; dat wil dus zeggen dat het beslissingsrecht bij de overheid ligt, tenzij de Commissie er anders over beslist.

De timing van dit nieuwe mechanisme was echter ‘zeer toevallig’. De spanningen liepen namelijk net stevig op met AstraZenica over de export naar het VK, maar verbanden tussen de twee zaken worden ontkend.

Niet alleen het Verenigd Koninkrijk protesteerde. Ook in Ierland en Noord-Ierland gingen alle alarmbellen af. In het Brexitakkoord tussen Ierland en het VK staat er namelijk een zeer gevoelig artikel waardoor de EU in uitzonderlijke toestanden eenzijdige grenscontroles kan uitvoeren op de grens tussen Ierland en Noord-Ierland.

Dat zien geen van de twee Ierlanden zitten, het Verenigd Koninkrijk protesteerde ook enorm. Het artikel ligt dus duidelijk zeer gevoelig, maar de Commissie wilde er een beroep op doen uit vrees dat de grens een achterpoort zou kunnen worden om toch vaccins te exporteren.