Het parket van Antwerpen bevestigde maandag aan SCEPTR dat het een opsporingsonderzoek is gestart naar de perslekken uit een gerechtelijk dossier. Dinsdag verduidelijkte het dat het gebeurde ‘na aangifte’ van Theo Francken. Sinds 12 januari van dit jaar verschenen in de kranten Het Nieuwsblad en De Standaard uitgebreide fragmenten uit gerechtelijke documenten, onder meer uit het verhoor van Theo Francken (N-VA) en uit telefoontaps. Parketwoordvoerder Kristof Aerts: “Het lijkt inderdaad dat hier sprake kan zijn van een misdrijf. Daarom heeft het parket een onderzoek geopend.”

In januari 2019 vonden in het kader van het dossier tegen Melikan Kucam telefoontaps plaats op de telefoonlijn van Lies V., één van Franckens medewerksters op het kabinet.

Strafrechtelijk kon men noch Francken zelf, noch zijn kabinet iets ten laste leggen. Dat blijkt overigens ook uit de gesprekken die afgeluisterd zijn tussen de oud-staatssecretaris voor Asiel- en Migratie en zijn medewerkster.

Desalniettemin is de voorbije dagen de politieke druk op Francken stap voor stap opgevoerd. Francken reageerde al dat hij ontslag zou hebben genomen mocht hij nog in functie geweest zijn. “Met geheven hoofd”, want strafrechtelijk kan men hem niets ten laste leggen. 

Timing perslekken mogelijk niet toevallig

Desalniettemin grepen politieke tegenstanders en bepaalde kranten de onthullingen aan om een felle media-aanval te lanceren tegen Francken. Daarbij waren insinuaties dat N-VA de regering zou opgeblazen hebben ‘omwille van het dossier Kucam’, schering en inslag. Zelfs politicoloog Dave Sinardet liet zich op Twitter meeslepen in dat verhaal.

Die bewering is voor ingewijden overigens compleet uit de lucht gegrepen, maar in het politieke en ideologische narratief is de grens tussen realiteit en perceptie dikwijls erg vaag.

De timing van de perslekken loopt overigens qua timing parallel met de aanloop naar de interne bestuursverkiezingen bij N-VA. Francken zou zich daar, samen met onder meer Kamerlid Valerie Van Peel kandidaat stellen voor het ondervoorzitterschap.

Als ondervoorzitter kan Francken uiteraard een stevigere stempel drukken op de koers die de partij de komende jaren vaart. Daartegenover staat dat een ‘gekortwiekte’ Francken zowel de Vivaldi-regeringspartijen, als een aantal interne critici niet slecht zou uitkomen.

Wie had belang bij het lek?

Dat journalisten informatie uit een gerechtelijk onderzoek bekomen is niet uitzonderlijk, maar zeker ook niet alledaags. Maar dat net die specifieke onderdelen gelekt zijn, zoals onder andere de telefoontaps, is uiteraard met een duidelijk politiek motief gebeurd. 

Er zijn slechts enkele partijen die toegang hebben tot het volledige gerechtelijk dossier. Naast het openbaar ministerie en de diverse beklaagden zijn er ook 4 burgerlijke partijen aangemeld. 

Naast S.G. en G.G., twee slachtoffers van Kucam, waren ook Myria en de Belgische staat zelf partij in het proces. Destijds stelde Maggie De Block (Open Vld) zich immers, op basis van haar bevoegdheid over asiel en migratie, namens het kabinet burgerlijke partij. Op die post zit vandaag intussen de nieuwe staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V).   

Of het gaat om een eventuele schending van het beroepsgeheim vanuit politie of justitie, dan wel of het lek gesitueerd dient te worden bij een van de procespartijen is momenteel nog niet duidelijk. Dat zal het onderzoek van het parket verder moeten uitwijzen.

Dinsdagochtend was er ook de Kamer een debat over deze zaak. De vraag kwam daarbij ook aan bod of de Staatssecretaris duidelijkheid kon geven over het vermeende lek: “Ik heb geen inzage gevraagd in het dossier omdat dit een gerechtelijke zaak betreft. Er moet geen vermenging van de gerechtelijke feiten zijn en wat de politieke verantwoordelijkheid betreft. Ik heb vertrouwen in justitie in deze zaak. Ik heb wel dingen in de pers gelezen die opmerkelijk zijn.”