In Duitsland en Nederland gaan de komende tijd de scholen dicht. Ook bij ons klinkt de roep om de scholen te sluiten steeds luider van experten. Immunoloog Hans-Willem Snoeck en OESO-onderwijsexpert Dirk Van Damme vroegen nog eerder deze week de scholen tot januari te sluiten. Vlaams Minister Ben Weyts is daar radikaal tegen. Of het vandaag op het overlegcomité zover zal komen valt af te wachten. Er wordt ook gesproken over de gelijkschakeling van de avondklok en een mogelijke perimeter beperking rond uw woonplaats. De Vlaamse Regering staat in elk geval op de rem voor maatregelen die de vrijheden nog sterker beperken.

Waar men niet naast kan kijken zijn de stijgende coronacijfers in ons land en die baren alle experts en politici zorgen nu ze opnieuw toenemen. Daarom zit vandaag het Overlegcomité samen om de situatie te bespreken. De manier waarop men dit dient aan te pakken loopt echter sterk uit elkaar.

Daarbij zullen verstrengingen zeker aan bod komen. In Vlaanderen geldt er op dit moment een avondklok van middernacht tot en met 5 uur. In Wallonië en Brussel is dat al van 22 uur tot en met 6 uur. De expertengroep GEMS wil die langere avondklok nu in heel het land gelijk schakelen. Men hoopt zo het aantal lockdownfeesten tegen te gaan.

Ook een mogelijke verlenging van de kerstvakantie komt aan bod omdat men op die manier maximaal zou kunnen profiteren om de sociale contacten en bubbels wat langer uit elkaar te houden. 

Meer besmettingen bij jonge kinderen

Vooralsnog kiest België voor een andere strategie dan de ons omringende landen zoals bijvoorbeeld Nederland dat net in een strenge lockdown is gegaan. Volgens Hans-Willem Snoeck, professor in de geneeskunde (microbiologie en immunologie) aan de Columbia University in New York maakt ons land daarmee een fout. Hij is pleitbezorger van het sluiten van de scholen tot eind januari.

Volgens Snoeck is de impact van scholen op de coronacijfers niet te ontkennen. Hij verwijst naar de daling van het  aantal besmettingen in België tijdens de verlengde herfstvakantie. Tegelijk is er een snelle stijging bij kinderen onder de 9 jaar.

Andere experts, waaronder Steven Van Gucht (Sciensano) erkennen dan weer wel de impact van de scholen, maar blijven dat niet als de hoofdmotor van de epidemie beschouwen. Daartegenover stellen anderen dan weer dat scholen, dan wel geen hoofdmotor, maar zeker wel een ‘hulpmotor’ zijn van de epidemie. 

En wanneer alle hoofdmotoren stil liggen, kan men vooral kijken naar die hulpmotoren. Bij onze Noorderburen maakte men er geen geheim van dat de sluiting van scholen niet meteen gebeurt omwille van de besmettingen die in scholen gebeuren. Veeleer bekijkt men de algemene factoren rond open scholen. Zoals daar zijn, de mobiliteit van en naar de scholen. De contacten aan de schoolpoort en in de scholen. En ook de impact op het thuiswerk als kinderen niet naar school kunnen.

De ene expert is de andere niet: een consensus is er dus niet

In de Vlaamse scholen zitten er c.a 1,4 miljoen kinderen en aangezien men in bepaalde leeftijdscategorieën een stijging van het aantal besmettingen waarneemt pleitte onder meer Snoeck voor een sluiting van de scholen tot eind januari. 

Zelfs Dirk Van Damme, onderwijsexpert bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), liet verstaan dat idee genegen te zijn. Hij vreest dat het de enige mogelijkheid is om een derde golf te vermijden.

Andere experten, zoals Wouter Duyck houden dan weer een fel pleidooi tegen deze strekking. Zijn draadje op Twitter focuste vooral op de gevaren voor mogelijke leerachterstand. Hij meent ook dat “alle reviews, meta-analyses van gerenommeerde collega’s in medische tijdschriften stellen dat scholen sluiten géén grote epidemiologische winst oplevert”

Duyck ziet vooral de maatschappelijke kosten van de sluiting van de scholen: “Ze zijn immens: cognitief, emotioneel en sociaal (ongelijkheid). Immense en duidelijke kosten nemen voor onduidelijke en bewuste epidemiologische winsten is kortzichtig en extreem onverantwoordelijk.”

Het is duidelijk dat de visie van Duyck het dichtst aansluit bij die van de Vlaamse N-VA onderwijsminister. “De suggestie om scholen te sluiten enkel en alleen om ouders thuis te houden is ronduit wraakroepend en getuigt van een compleet dédain voor de waarde van onderwijs en de inspanningen van onze leraren,” schreef hij op Twitter. 

“Scholen niet sluiten omdat sommigen kinderen willen misbruiken als een loden gevangenisbol aan de enkel van hun ouders”

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) die niet wil weten van een verlengde sluiting van de scholen gebruikte zijn redenering haast letterlijk. “We gaan de scholen níet sluiten omdat sommigen kinderen willen misbruiken als een loden gevangenisbol aan de enkel van hun ouders, als manier om hén thuis te houden”, zo reageert Weyts fel aan Belga.

“We blijven steeds waakzaam en we drijven de inspanningen constant op met nu ook sneltesten die we zélf uitrollen. Net omdat we de scholen willen open houden”, vervolgt Weyts. 

Toch lijkt er bij wetenschappers en experten een koerswijziging te zijn gebeurd.  “Er is inderdaad wel wat veranderd”, bevestigde ook bio-informaticus Bart Mesuere van de UGent in de media.

“In het voorjaar dacht men dat kinderen niet ziek werden en het niet doorgaven. De meerderheid denkt nu dat ze ook vatbaar zijn, het virus doorgeven, maar veel minder symptomen hebben waardoor het minder opgepikt wordt.

Steven Van Gucht blijft vooral nuanceren. “Volwassenen raken drie keer meer besmet. En oké, misschien worden er wel besmette kinderen niet opgepikt omdat zij net veel minder symptomen hebben, maar die zijn daarom ook vaak minder besmettelijk. Er is intussen al veel epidemiologisch onderzoek waaruit blijkt dat jonge kinderen een scherper immuunsysteem hebben dat het virus sneller kan onderdrukken. Ze kunnen het dus wel degelijk krijgen, maar ze zijn het ook sneller kwijt waardoor ze minder lang besmettelijk zijn.”

Zoals bij alle vorige beslissingen zal het dus vooral een ‘politieke’ knoop zijn die dient doorgehakt te worden door het overlegcomité.