Het voorbije weekend speelde zich tussen de ‘Vivaldi’-partijen, enkele liberale burgemeesters en de N-VA een grimmige perceptiestrijd af. Enerzijds ontstond heisa rond de koopzondag. Anderzijds rond de timing van de nieuwe coronamaatregelen. Bart Somers (Open Vld) en Matthias De Clercq (Open Vld) hadden via Twitter indirect met de vinger gewezen naar Antwerpen waar een koopzondag elke eerste zondag van de maand plaats vindt. N-VA-Kamerfractieleider Peter De Roover verdedigt intussen burgemeester De Wever tegen de kritiek. Hij merkt op dat minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a) vrijdag nog akkoord ging om de maatregelen pas maandag te laten ingaan, terwijl minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) bevoegd is om zelf voor het land op te treden.

Er was het hele weekend kritiek op de organisatie van een winkelzondag in Antwerpen. De beelden van de erg drukke Nieuwstraat in Brussel van zaterdag speelden daar een rol bij. Maar er is ook een felle politieke perceptiestrijd geleverd. Ministers Vandenbroucke en Verlinden, maar ook premier Alexander De Croo (Open Vld), lanceerden een oproep om niet te gaan shoppen. “Het is niet nodig en gevaarlijk”, luidde het. Gouverneur Cathy Berx deed ook haar duit in het spreekwoordelijke zakje door luidop te hopen op regenweer. 

Opvallend was dat vanuit de media nauwelijks enige kritische vraag kwam op de timing van de Federale Regering. Die had nochtans vrijdag na het Overlegcomité zelf aangekondigd dat pas vanaf maandag 2 november alle maatregelen zouden ingaan.

SCEPTR stelde de vraag wel aan Minister Vandenbroucke, die via zijn woordvoerder laat weten dat “na elk overlegcomité zeer hard wordt doorgewerkt door het crisiscentrum om alle beslissingen in detail te vertalen in een ministerieel besluit”.

“Dit is ook de wettelijke basis voor politie- en andere controlediensten om de maatregelen te controleren en om op te treden waar nodig. De detaillering is nodig om aan alle burgers en bedrijven duidelijkheid te bieden over wat mag en wat niet. Minister Verlinden doet er alles aan om dat zo snel mogelijk klaar te krijgen.”

(lees verder onder deze tweet)

Vlaamse Regering in snelheid genomen door liberale burgemeesters

Eerder deze week mocht de Vlaamse Regering van Jan Jambon daarvoor nochtans spitsroede lopen. Ze kreeg de wind van voor, vanwege enkele, voornamelijk liberale, burgemeesters zoals Gwendolyn Rutten (Aarschot), Matthias De Clerck (Gent), Bart Tommelein (Oostende) en Alexander Vandersmissen (Mechelen). Met de fanfare vooruit kondigden ze, de ene al wat meer verontwaardigd dan de andere, aan dat in hun steden de aangekondigde maatregelen van de Vlaamse Regering per direct zouden gelden. Dat de eerste aankondiging kwam van oud-partijvoorzitster Rutten deed bij een aantal waarnemers en politici onmiddellijk een alarmbelletje rinkelen.  

Ook al opmerkelijk was de timing waarop minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden, woensdag om stipt 15.30 uur, tijdens de plenaire van het Vlaams Parlement, via een Twitterbericht, aankondigde dat het Ministerieel Besluit, waarop de Vlaamse Regering wachtte, die avond klaar zou zijn: “Het nieuwe Ministerieel Besluit dat oplijst en actualiseert welke regels voor het hele land gelden, wordt in de vooravond in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. De maatregelen gaan in om middernacht.” 

De bijgevoegde hashtag #hetviruswachtniet, viel in N-VA kringen alvast niet in goede aarde en en is als een sneer naar de N-VA ervaren. N-VA ondervoorzitter Lorin Van Parys had dat uitstel in het Vlaams Parlement diezelfde middag nog fel verdedigd door te stellen dat het opmaken van de noodzakelijke wetgeving enige tijd vereiste.  

Minister-president Jan Jambon, en met hem de hele Vlaamse Regeringsploeg, waar ook CD&V en Open Vld deel van uitmaken, zagen zich dus op snelheid gepakt door Verlinden. Jambon die de bui ongetwijfeld al zag hangen, toen premier De Croo hem bij zich had geroepen, liet tijdens de zitting verstaan dat wat hem betreft de maatregelen zo snel als mogelijk konden ingevoerd worden. In snelheid gepakt dus. 

Kritiek van N-VA op timing maatregelen Federale Regering

Nadat premier De Croo op de persconferentie de nieuwe verstrengde maatregelen had afgekondigd, vroegen een aantal N-VA’ers, zoals ondervoorzitter Lorin Van Parys, zich op sociale media af, “waar plots de verontwaardiging van pers en van die liberale burgemeesters was nu de Federale Regering op vrijdag maatregelen aankondigt die pas vanaf maandag in zouden gaan”. Ook N-VA Kamerfractieleider Peter De Roover reageerde sloot zich daar bij aan.

Niet veel later dan zaterdagavond, toen de eerste beelden in de journaals verschenen van overvolle winkelstraten in Antwerpen, Brussel en elders, lieten de liberale burgemeesters weer van zich horen. 

De eerste liberaal die van zich liet horen was de Gentse burgemeester Matthias De Clercq. Die stuurde zaterdagavond om negen minuten voor acht, vlak na het Nieuws, al een tweet: “Voor alle duidelijkheid. In Gent is er morgen GEEN koopzondag gepland. De volgende koopzondag was initieel voorzien op 8 november maar die gaat evident niet door.” 

Dat bleek vooral een staaltje van politieke marketing te zijn, want een paar uur voordien kon je in de onlinekranten lezen dat, “hoewel zondag 1 november geen officiële koopzondag” is in Gent, heel wat winkels “omdat het de laatste dag is voor de verplichte sluiting van zes weken” toch de deuren opendoen. 

“Geen koopzondag” in Mechelen en Gent: al waren die ook niet gepland

Bart Somers, niet alleen minister van Binnenlandse Zaken, maar ook Titelvoerend burgemeester van de stad Mechelen, en de facto nog steeds de man die aan de touwtjes trekt in de Dijlestad, volgde al snel. In een Tweet gaf hij , zichzelf en zijn plaatsvervanger Alexander Vandersmissen een schouderklopje.

“In Mechelen morgen geen koopzondag. De beelden op het nieuws maken dat tot een heel verstandige keuze”, klonk het. Wie niet beter wist zou geloofd hebben dat Somers insinueerde dat Mechelen de koopzondag had afgelast. Nadat hij door een aantal alerte Twitteraars was gewezen op het feit dat er helemaal geen koopzondag was gepland, stuurde hij via een tweede tweet zijn communicatie bij. “Voor alle duidelijkheid: was al een beslissing van een tijd geleden. Maar ook elders is het niet te laat om deze keuze te maken. We moeten alles uit de kast halen om dat virus een klap te geven,” klonk het tenslotte. 

Waarop ook op de tweede tweet van minister Somers uit diverse hoeken de opmerking kwam “dat er helemaal geen koopzondag stond gepland”. Die was namelijk niet voorzien wegens Allerheiligen. 
(lees verder onder deze tweet)

Joël De Ceulaer: “Nauwelijks verholen oproep van De Wever om morgen te komen shoppen”

Bij N-VA voelde men zaterdag de bui wellicht al hangen. Burgemeester De Wever liet zaterdag om één uur een videoboodschap verspreiden. “Voor velen is het dit weekend misschien de laatste kans om in winkels te gaan shoppen. In Antwerpen is het bovendien morgen koopzondag en zullen de winkels in het historisch centrum open zijn. Mag ik u daarom vragen met aandrang alle regels die vandaag al gelden rond het shoppen strikt na te leven. Kom met niet meer personen dan toegestaan. Houd afstand. Draag uw mondmasker.”  

De Wever kondigde meteen ook aan dat hij opdracht gaf aan de politie om extra strikt te handhaven op het naleven van deze regels. De stad Antwerpen had ook een sanitaire blok geplaatst op de Wapper, omdat cafés en restaurants inmiddels dicht zijn. 

De Morgen journalist Joël De Ceulaer noemde het op Twitter “een nauwelijks verholen oproep van een burgemeester om morgen te komen shoppen”. En die interpretatie van De Wevers boodschap grepen een aantal liberale burgemeesters aan om de perceptiestrijd rond wie de beste leerling is te winnen.   

Peter De Roover (N-VA): “Regering beschikte over alle instrumenten om die zondagsopening te verbieden”

Ook N-VA Kamerfractieleider Peter De Roover mengde zich in het debat en kaatste de bal intussen terug. “Dat vicepremier en minister van gezondheid Frank Vandenbroucke vrijdag formeel beslist dat de nieuwe coronamaatregelen pas maandag ingaan en zaterdag in de media betreurt dat die niet zondag zijn ingegaan, wekt niet de indruk van veel standvastigheid”, aldus De Roover. Hij zegt dat de regering over alle instrumenten beschikt om die zondagsopening van winkels te verbieden.

Volgens hem heeft het er alle schijn van dat de communicatie van Vandenbroucke en Verlinden dit weekend “eerder gericht was op het proberen in diskrediet brengen van een burgemeester dan op het nastreven van het algemeen belang”. “Laat zeker in deze moeilijke tijden uw daden passen bij uw woorden en omgekeerd”, besluit hij.

Ook De Wever zelf reageert op de beschuldigingen. “Het ministerieel besluit om de winkels te sluiten was gisteravond klaar. Dit is afgekondigd om 11.36 uur vandaag. Dan waren de winkels net open”, zei hij aan VRT NWS en hln.be.

“Als men dat vanmorgen vroeg had afgekondigd had men in heel het land de winkels kunnen sluiten. En dan had men ook het grensoverschrijdend shoppen nog kunnen verbieden. Maar men heeft dat niet gedaan.”

Omdat er geen nationaal verbod was, had het volgens De Wever geen zin om de koopzondag te annuleren. Omdat mensen naar andere steden zouden gaan. En hij geeft aan dat hij aan gouverneur Berx had gezegd dat de politie zondag geen overrompeling verwachtte. Bovendien had hij aangekondigd veel agenten te mobiliseren om te handhaven. En desnoods de koopzondag stil te leggen. “Ik had de indruk dat Berx daarmee kon leven”, zegt hij.

De Wever reageerde zondagavond opnieuw bij VTM-Nieuws: “In toeristische centra mogen winkels op zondag de deuren openen, of het nu koopzondag is of niet. Als je de koopzondag schrapt, betekent dat dus niet dat er geen winkels open zijn. Alleen een totaal sluitingsgebod is zinvol. Ik ben zaterdag nagegaan of er toeristische centra waren waar de burgemeesters een sluitingsbevel zouden geven. Dat bleek nergens het geval.” 

Ook in Mechelen, Gent en Oostende waren zondag winkels open. 

1 REACTIE