Tom Van Grieken kwam vandaag in een kleine mediastorm omwille van zijn kritische reactie op vragen die hem gesteld zijn over het gebruik van de app ‘coronalert’. Een app die door de overheid is aangeraden en inmiddels al meer dan één miljoen keer is gedownload. De Vlaams Belang-voorzitter liet zich in de context van een politiek debat tussen partijvoorzitters van het Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) de uitspraak ontvallen dat hij de app ‘coronalert’ zelf niet zal installeren. Hij antwoordde dat op een vraag van journalist Jan De Meulemeester, in een video-interview. Het filmpje is inmiddels meer dan 75.000 keer bekeken op Twitter. Vervolgens kreeg de VB-voorzitter een spervuur van kritiek, gaande van Marc Van Ranst tot collega politici uit diverse partijen.

“Ik installeer de corona-app niet”, antwoordde Van Grieken op de vraag van Demeulemeester, “omdat ik geen vertrouwen heb in de Belgische staat”. “De staat moet zijn burgers vertrouwen, en niet wantrouwen”, zo verklaarde hij zijn keuze. Van Grieken legt vervolgens ook uit dat hij de installatie van de app vooral een “moeilijk evenwicht” vindt “tussen volksgezondheid en privacy”.

“Wij gaan uit van het goede van de mensen en dat de mensen eerlijk zijn als ze moeten opgeven met wie ze in contact zijn gekomen”, verduidelijkt Van Grieken.

Daarop stelt De Meulemeester de vraag: “Voor wie zijn privacy belangrijk vindt, zou u de app afraden?” Van Grieken repliceert genuanceerd: “Dat moet iedereen voor zichzelf uitmaken. Dat is de vrijheid of je die app installeert of niet. Wie zich daar goed bij voelt, geen probleem, installeer de app. Zij die de overheid een beetje wantrouwen, en met reden, installeer ze niet.”  

Maar De Meulemeester vraagt door: “Wat zou de overheid kunnen misdoen, als u ze wantrouwt?” Van Grieken gaat niet in op die vraag en zegt: “Dat weet ik niet, maar je kunt beter een beetje te veel wantrouwen hebben dan te weinig. Eens ze uw gegevens hebben. Dan weet je niet waarop en waaraf.” 

Spervuur aan kritiek van experts tot politici

Heel wat politieke tegenstanders lieten niet na hun afkeer uit te spreken naar aanleiding van deze uitspraken. Elisabeth Meuleman (Groen) verwijt Van Grieken levens op het spel zet “om een politiek statement te maken over je wantrouwen in België”. Ze noemt dat “Verwerpelijk en onverantwoord. Echt degoutant”.  

Ook vanuit de N-VA niets dan afkeuring. “Wat een populisme, de corona-app is volledig anoniem, ontwikkeld door onze gerenommeerde wetenschappers zoals cryptograaf Bart Preneel (KU Leuven) met navolging in het buitenland”, stelde Europees parlementslid Geert Bourgeois (N-VA). N-VA Kamerlid Sophie De Wit verweet Van Grieken “het aanwakkeren van angst voor deze nuttige app”.

Ook viroloog Marc Van Ranst zag opnieuw een kans om Van Grieken een veeg uit de pan te geven. “Extreemrechts wil niet meewerken aan de strijd tegen corona door middel van de Coronalert app ‘omdat ze de regering wantrouwt’. Ok, dat is duidelijk. Dorpspolitiek boven gezondheid”, schrijft hij.

Van Grieken: “Mensen moeten de vrijheid hebben om het te installeren, maar ook de vrijheid om dat niet te doen”

Knack online ging in zijn berichtgeving het verst en titelde alvast: “Maakt het Vlaams Belang de bocht naar ‘corona-scepticisme’? Tom Van Grieken ontkent”

Maar daarvan blijkt helemaal geen sprake te zijn. Later op de dag verduidelijkte Van Grieken zijn visie nogmaals: “We zijn van oordeel dat heldere richtlijnen van de overheid inzake corona goed moeten worden nageleefd. Enkel zo krijgen we samen het virus klein. Wat de app betreft, steunt het Vlaams Belang de regeringsbeslissing om de app niet te verplichten. Mensen moeten de vrijheid hebben om hem te installeren, maar ook de vrijheid om het niet te installeren. Ik ben daar wat terughoudend in geweest, omwille van het het brokkenparcours dat de bevoegde ministers de afgelopen maanden reden.”

Desalniettemin. Rond het bedrijf dat de corona-app mocht ontwikkelen was enkele maanden terug al enkele keren twijfel gerezen. Onder meer omdat het zou gesjoemeld hebben met de getuigenissen van klanten op hun website. Het bedrijf erkende later die fout, maar verklaarde dat het een vergetelheid betrof.

Ook de keuze om de uitbouw van de corona-app toe te vertrouwen aan het kleine en relatief onbekende bedrijfje DevSide deed her en der de wenkbrauwen fronsen. Daarover berichtte ook de kwaliteitskrant De Tijd.  

Of Tom Van Grieken wakker ligt van de kritiek te betwijfelen. Hij blijft intussen de populairste politicus van het land op Facebook. Zijn Facebookpagina overschreed eerder deze week nog het aantal van een half miljoen vind-ik-leuks. De eerstvolgende Vlaamse politicus na Van Grieken is N-VA Kamerlid en oud-staatssecretaris Theo Francken met 223.000 likes. Andere politici volgen op ruime afstand van de voorzitter van Vlaams Belang.