Uit ons artikel van zaterdag 24 oktober bleek al dat een deel van de testcapaciteit van Belgische ‘monsterlaboratoria’ zou uitbesteed zijn aan Nederland. Onder meer N-VA Kamerlid Frieda Gijbels noemde in een reactie ‘onbegrijpelijk’. Het  kabinet van minister Vandenbroucke nuanceert en stelt dat het gaat om ‘capaciteit bij private laboratoria’. Sjaak De Gouw, directeur van de Nederlands GGD, had in het programma Nieuwsuur op NOS verklaard dat Nederland er in geslaagd was zijn corona testcapaciteit te verhogen “dankzij samenwerking met Duitse en Belgische monsterlaboratoria”. Volgens het kabinet van minister Frank Vandenbroucke (sp.a./Vooruit) zal de Belgische testcapaciteit in december van dit jaar op 100.000 zitten. “Dat is dus fenomenaal te laat”, vindt Frieda Gijbels, die er op wijst dat Minister De Backer dat beloofd had tegen eind september.

Minister Vandenbroucke benadrukt via zijn woordvoerder dat de contracten waarover sprake, betrekking hebben op capaciteit beschikbaar bij private laboratoria: “Commerciële labo’s mogen over de grenzen heen samenwerken, dat is de realiteit in een vrije Europese markt. Ook ons land heeft tijdelijke afspraken met een Belgisch laboratorium (dat deel uitmaakt van een internationale groep), waarbij testen naar het buitenland gaan voor analyses.”

Woordvoerder Jan Eyckmans: “We zitten in de kopgroep van Europa”

Woordvoerder Jan Eyckmans laat weten “dat we momenteel werken aan Belgische testplatforms, die verbonden zijn aan 8 Belgische universiteiten”. Dat gebeurt “om niet enkel afhankelijk te zijn van commerciële laboratoria”, aldus Eyckmans. “Apparatuur wordt momenteel geïnstalleerd en begin november starten deze geleidelijk aan met hun activiteiten,” klinkt het nog. 

Het kabinet stelt dat ons land in de kopgroep van Europa zit op vlak van het aantal testen per inwoner en bevestigt verdere opschaling van de testcapaciteit: “We zitten in ons land vandaag met een testcapaciteit van 70.000 testen per dag, met pieken tot 80.000. Daarmee zitten we in de kopgroep van Europa. Eind november zitten we aan meer dan 90.000 testen per dag en eind december aan meer dan 100.000 testen per dag.”

Minister De Backer beloofde een testcapaciteit van 80.000 tot 90.000 tests tegen eind september

Nochtans blijkt uit het schriftelijk verslag van de commissie Gezondheid van 18 augustus van dit jaar dat minister Philippe De Backer die testcapaciteit effectief beloofde tegen eind september. Hij legde toen uit aan de commissieleden dat “we een bis-platform hebben gecreëerd dat zal bestaan ​​uit de installatie van apparatuur en reagentia in universitaire laboratoria op zeven locaties verspreid over het land, met het oog op het uitvoeren van in totaal 40.000 dagelijkse tests. Universitaire laboratoria komen zo in contact met een erkend klinisch laboratorium.”

Nog volgens De Backer investeerde de federale overheid een bedrag van “vijftig miljoen euro in machines, reagentia en ondersteunende maatregelen”. Hij bevestigde in augustus ook dat “machines en reagentia al zijn besteld en naar verwachting binnen vier à zes weken in België zullen aankomen.”

En De Backer voegt daar aan toe: “Eind september kunnen we dus tussen de 80.000 en 90.000 dagelijkse tests uitvoeren.” 

Minister De Backer sprak in augustus vooral geruststellende taal: “Vanuit het federaal niveau hebben wij een incentive gegeven tussen 5 en 10 miljoen euro voor de aankoop van extra machines, een voorraad aan reagentia en andere benodigdheden. Tegelijkertijd hebben wij aan de laboratoria gevraagd om stocks van drie maanden aan te leggen om voorbereid te zijn op het najaar.” 

Frieda Gijbels: “Men had eerst het federale platform operationeel moeten maken, alvorens vroegere overeenkomsten te beëindigen”

N-VA Kamerlid Frieda Gijbels laat weten geen genoegen te nemen met het antwoord van het kabinet Vandenbroucke: “Ik vind het teleurstellend te vernemen dat de federale testcapaciteit in november pas geleidelijk aan zal worden opgestart. Dat wil dus zeggen dat men fenomenaal te laat is. Die federale testcapaciteit was beloofd om vanaf einde september operationeel zijn. Althans zo is ons beloofd tijdens de commissie volksgezondheid van 18 augustus, en zou dan 40.000 testen per dag produceren”

“Hoe is het mogelijk dat men gewoon een gat heeft gelaten in de testcapaciteit? Net zoals men bij de mondmaskers eerst nieuwe maskers had moeten bestellen alvorens de oude te vernietigen, had men nu ook eerst het federale platform operationeel moeten maken eer de vroegere overeenkomsten werden beëindigd.”

Gijbels begrijpt dat de minister verwijst naar de vrije marktwerking: “Maar het lijkt me dat een overheid eerst moet zorgen dat haar eigen zaakjes in orde zijn, eer er testcapaciteit wordt verkocht aan het buitenland.

Het N-VA Kamerlid hamert er op dat we meer en vooral ook breder moeten testen: “En niet, zoals nu, enkel mensen mét symptomen. Die brede testcapaciteit is broodnodig om een beter zicht te krijgen op de verspreiding. Vandaag gebeurt, door gebrek aan testcapaciteit, het omgekeerde. Hierdoor hebben we minder grip op de situatie.”

“We zitten momenteel aan een positiviteitsratio van 18%, wat ontzettend hoog is. Voor het WHO is 5% een drempelwaarde en men raadt aan tussen de 3 en 12% na te streven”, besluit ze.