Vanavond in een uitzending van ‘Investigation’ komt de Franstalige openbare omroep uitgebreid terug op ‘de mondmaskersaga’. De RTBF stelt opnieuw een aantal vragen die destijds opdoken in de context van het toewijzen van een aankoop door defensie van 15 miljoen mondmaskers bij het Luxemburgse bedrijf AVROX. In totaal werden door defensie in opdracht van de regering voor 18 miljoen mondmaskers aangekocht, voor een bedrag van 45 miljoen euro, exclusief BTW. 

Daarbij gaat men met de diverse betrokken partijen dieper in op een aantal vragen die in op de context van de deze miljoenenaankoop. “Hoewel duurder dan hun concurrenten en hoewel initieel is gezegd dat hun mondmaskers enkel op 30 °C  mochten wassen kwam het Luxemburgse bedrijf Avrox toch als eerste uit de selectieprocedure”, vraagt ‘Investigation’ zich af, terwijl het stelt dat er nog “veel grijze gebieden” zijn.

Le Soir journalist, Joël Matriche herhaalt in de uitzending ook zijn verbazing “dat de markt werd toevertrouwd aan een Luxemburgs bedrijf onbekend in de sector en dat, wat ze ook zeggen, een brievenbusmaatschappij is”. Joël Matriche, is bij de Franstalige krant Le Soir onderzoeksjournalist, gespecialiseerd in onderzoeken naar belastingparadijzen.

“Ook al ontkent me dat het een postbusbedrijf is, het lijkt er wel als twee druppels water op”

De RTBF-journalisten trokken op onderzoek naar Luxemburg: “Ons bezoek bevestigt de woorden van Joël Matriche. Ook al ontkent de eigenaar dat het een brievenbusmaatschappij is, het lijkt er ter plaatse wel als twee druppels water op: naast de namen van tientallen andere bedrijven prijkt ook de naam van Avrox op de brievenbus.”

RTBF dat zich ook aanbood op het hoofdkantoor van AVROX vroeg om er ter plaatse ontvangen te worden. Dat ging echter niet door “wegens te drukke agenda” van directeur Laurent Héricord. Finaal vond er toch een interview plaats in een café.

Een ander “mysterie rond het bedrijf Avrox” is zijn achtergrond. In de statuten van Avrox werd aanvankelijk autoverhuur als hoofdactiviteit vermeld. In de aanbesteding werd echter vermeld dat kandidaat-bedrijven moesten bewijzen dat ze in het verleden al meer dan 250.000 maskers hadden geleverd om de overheidsopdracht te winnen.

Wanneer RTBF deze voorlegt aan Avrox, zegt Laurent Héricord, dat dat gebeurde. Maar details wil hij daarover niet kwijt. “Een kwestie van vertrouwelijkheid”, verdedigt Laurent Héricord. Ook bij het ministerie van Defensie, dat het contract aan Avrox toekend, blijft men op de vlakte: “Zelfs als we het een overheidsopdracht noemen, betekent dat niet dat alles openbaar is”, antwoordt kolonel Geert Bouchez, manager materiaalbronnen bij Defensie.

Controverse rond was-temperatuur: bij 60 °C, bij 30 °C 

Een andere controverse die aan bod komt is die rond de temperatuur waarop de maskers moeten gewassen worden. Van bij aanvang raadden experts aan om mondmaskers op 60 °C te wassen. Dat blijkt volgens de RTBF ook uit de eerste aanbesteding. Bij het punt “Eisen en aanbevelingen” stond vermeld “wassen op 60 °C”. Maar dat document zou dan weer gewijzigd zijn in de loop van de aanbesteding.

Tussen 24 en 28 april zouden de vereisten gewijzigd zijn. En zou enkel het woord “aanbevelingen” zijn overgebleven. Op de eerste gebruiksaanwijzing van de maskers staat duidelijk vermeld dat Avrox handwas op 30 °C aanbeveelt. In een ge-update versie zijn nieuwe instructies toegevoegd en blijken ze opeens wasbaar op 60 °C. Laurent Héricord legt uit dat Avrox wassen op 60 ° C niet vermeldde “omdat het niet nodig was”.  Maar hij is formeel, de Avrox-maskers zijn getest bij 60 °C en hebben de tests doorstaan. Volgens RTBF beloofde hij de documenten voor deze test te bezorgen, maar “wachten ze nog steeds”. RTBF nam ook zelf contact met de producent van AVROX, het Vietnamese bedrijf Doximex. En net als bij Avrox zou “de transparantie er niet groot zijn”.

En zelfs al zijn er op dit moment, ondanks de vele onduidelijkheden, geen bewijzen van fraude voorhanden, toch blijven er volgens de RTBF-reportage blijkbaar nog heel wat vragen.