“Ik zou het bijzonder appreciëren mocht Ben Weyts die woorden publiek terugtrekken”, dat zegt Antwerps gemeenteraadslid André Gantman (N-VA) in een gesprek met SCEPTR. We contacteerden de oud-schepen, zelf van Joodse afkomst, na het negatief advies van de Advocaat-generaal het Europees Hof van Justitie inzake het verbod op onverdoofd slachten. Vooral één uitspraak ligt duidelijk zwaar op de maag van Gantman: “Voor mij verleent godsdienstvrijheid géén ‘license to kill’, had Weyts gezegd. Minister Weyts verkoos niet te reageren.

André Gantman (70) is gepokt en gemazeld in de politiek en staat er voor gekend om geen blad voor de mond te nemen. Toch wikt hij tijdens het gesprek zorgvuldig zijn woorden. Hij is gepensioneerd advocaat maar blijft jurist van opleiding. In een eerste reactie wou hij enkel kwijt dat hij de woordkeuze ‘license to kill’, wanneer het gaat over het onverdoofd slachten, niet juist vond. “Het gaat niet over een license to kill, laat ons aub niet het slachten van schapen vergelijken met wat IS doet”, zei hij eerder vandaag. 

SCEPTR: Wat betekent dit ‘advies’ van de Advocaat-generaal bij het Hof van Justitie concreet?

GANTMAN: “Men haspelt veel door elkaar. Eerst wat de procedure betreft. Dit gaat nog maar over een ‘advies’ van de Advocaat-Generaal bij het Europees Hof. Géén uitspraak dus. En waarom is dat Europees Hof betrokken? Omdat het Belgische Grondwettelijk Hof om een advies heeft gevraagd.”

“De zaak kom dus sowieso terug naar het Grondwettelijk Hof in België. Nadat het Europees Hof zich uitgesproken heeft over de vraag zelf.”

SCEPTR: Volgens het ‘advies’ zou het Vlaams verbod op onverdoofd slachten onwettig zijn?

GANTMAN: “Er is een decreet, zowel in Vlaanderen als in Wallonië. Maar anderzijds is er het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), dat de godsdienstvrijheid én uitoefening garandeert. Wat fundamenteel is, is dat dat Europees verdrag integraal deel uit maakt van ons rechtsstelsel en van onze wetgeving.” 

“En in dit geval heb je twee decreten die die uitoefening van de godsdienstvrijheid beperken. De vraag is nu, én daar gaat het om, mag dat, of mag dat niet. Dat is hét maatschappelijk debat, met betrekking tot de plaats van godsdienst in de huidige maatschappij.”

“Stel nu dat het Europees Hof de Advocaat-generaal volgt, is die beslissing van het Hof dan antidemocratisch?” Mijn antwoord (op die vraag) is. Er is een rechterlijke macht, er is een uitvoerende macht en er is een wetgevende macht. En dus wanneer men zegt, ‘principieel’ gaat het Europees Hof zich buiten de democratie stellen… Ook dat Europees Hof van Justitie maakt deel uit van het democratisch bestel. 

U gaat dus niet akkoord met de stelling van Ben Weyts die het aberrant vindt indien een democratische beslissing via de rechtbank teniet zou worden gedaan”?

GANTMAN: “Neen. Hetgeen ik met hart en ziel verdedigd heb ter verdediging van Jan Jambon, namelijk dat een minister zich moet onthouden van commentaar met betrekking tot het besluitvormingsproces van de rechterlijke macht. Dat is ook van toepassing voor het Europees Hof.”

Ik spreek me vandaag niet uit in de ene of in de andere zin. Ik neem ‘akte’. En dan zullen we zien wat de uitspraak is, en kun je die uitspraak becommentariëren. En indien die uitspraak niet past binnen zijn (Weyts’, nvdr) gedachtegang dat dat antidemocratisch is… sorry! Dat neem ik dus niet. Niet van Ben Weyts en van niemand.”

“Dat is echt de democratie er onderuit halen. Er zijn verschillende machten die elk hun rol hebben. Anders zeg je, schaf de rechtbank af. Schaf de rechterlijke macht af, dan zijn we er van af. Maar zolang een onafhankelijke rechterlijke macht deel uitmaakt van het democratisch bestel dan heeft die een rol te spelen. En je vindt dat soms goed, je vindt dat soms slecht. Dat is juist.” 

SCEPTR: Het lijkt erop dat voor zijn uitspraak “a License to kill” voor u een beetje te ver ging?

GANTMAN: “Een beetje?! Dat is een understatement! Die uitspraak staat mijlenver van wat aanvaard kan worden. Dan zou ik zeggen tegen Ben Weyts. De enige die ‘a License to Kill’ hebben, wat dieren betreft, dat zijn de jagers. En wat gaan die jagers zeggen op dat moment. Sorry, waarmee zijn we bezig?” 

“Ik kan mij best inbeelden dat Ben Weyts gefrustreerd is. Maar dat is het democratische spel. Het is nu eenmaal zo.” 

SCEPTR: Welke reacties vangt u op binnen de Joodse gemeenschap? 

GANTMAN: “Ik kan u verzekeren dat de uitspraak ‘a License to Kill’ dat dat niet op applaus is onthaald. Dat hij vecht voor zijn principes, ok. Dat is perfect zijn recht. En trouwens, dat decreet is vrijwel unaniem gestemd. Maar ik zou het bijzonder appreciëren mocht hij die woorden publiek intrekken.” 

SCEPTR: U vraagt dus dat hij die woorden zou terugtrekken?

GANTMAN: “Ja absoluut. Ik kan me ook niet inbeelden dat hij dat meent.” 

SCEPTR: Bent u bereid in gesprek met hem te gaan hierover?

GANTMAN: “Ik heb geen enkel probleem om een gesprek te hebben met Ben Weyts. Ik ben een dierenliefhebber, een hondenliefhebber, een paardenliefhebber. Ik ben ook absoluut tegen dierenleed in welke vorm dan ook. Daarom ook dat ik geen onverdeelde voorstander ben van de jacht. Stel dat men nu eerst dieren zou moeten verdoven vooraleer ze neer te schieten? Maar dat gebeurt niet. Waarom zou hij daarover geen initiatief nemen?”

SCEPTR: Hartelijk dank voor dit gesprek.