Het was een toeval dat VTM vrijdagavond de film “2012” uitzond, waarin een scene voorkomt waarbij mensen elkaar vertrappelen om nog aan boord te geraken van “De Ark”, een ruimtetuig dat een selecte groep overlevenden van een door de Apocalyps bedreigde planeet in veiligheid wil brengen. De beelden van de chaotische scene, die zich precies opdat zelfde moment in het station van Oostende afspeelde, deden er mij aan denken. In een woelige massa doorbraken mensen het politiecordon op het perron, sprongen over de hekkens en bestormden de trein die hen na een dagje aan zee uit Oostende moest brengen. U kunt het filmpje hier bekijken.

Volgens burgemeester Bart Tommelein zijn het vooral “jongeren uit de Brusselse regio” die de coronarichtlijnen in Oostende aan hun laars lappen: “Ze weten dat er een mondmaskerplicht geldt, want ze hebben wel mondmaskers bij, maar ze dagen wel uit.” Hij probeert ook nog een ander eufemisme: “Ik maak me zorgen over het publiek van de grootsteden dat op de treinen stapt en naar onze stad komt.” Zou er nog iemand zijn die niet weet wat hij bedoelt met “het publiek van de grootsteden”? Waarom kan dat dan niet gewoon gezegd worden? Ook op het bewuste filmpje merk je de oververtegenwoordiging van allochtone jongeren bij de bestormers van de trein.

“Knuffel een Chinees”

Het is een rode draad doorheen de coronacrisis: de politieke correctheid is een belangrijke rem geweest op een correcte inschatting van de situatie en het nemen van de meest aangewezen maatregelen. Toen het virus Italië binnenviel, werd het voorstel geopperd om Chinezen die recent uit de regio van Wuhan waren gekomen in quarantaine te plaatsten. Dit evident zinnige voorstel werd door de politiek van tafel geveegd uit vrees voor de schijn van racisme, zo verklaarde de Italiaanse topviroloog Giorgio Palù aan CNN. De burgemeester van Firenze, Dario Nardella, riep de Italianen toen zelfs op om Chinezen een knuffel te geven om zo de vooroordelen te bestrijden.

Ook in New York, de meest door corona getroffen plek op de aarde, waren de contacten van de stad met China een belangrijke factor in een snelle verspreiding van het virus. Toen bleek dat heel wat mensen uit gezond verstand de wijk Chinatown begonnen te mijden, deed Democratisch burgemeester De Blasio een oproep om net nog meer in die wijk uit te gaan. Nancy Pelosi deed dezelfde oproep voor Chinatown in San Francisco.

Op 8 maart was Spanje al heel ongerust over het coronavirus. Toch kon in Madrid die dag nog een Vrouwenmars met 120.000 deelnemers doorgaan. Er werd een spandoek meegedragen met de boodschap “Machismo doodt meer mensen dan het coronavirus.” Drie ministers die mee waren opgestapt kregen daarop het virus. De betoging werd de katalysator die Madrid tot de coronahoofdstad van Europa maakte.

In België kregen we gelijkaardige uitzonderingen om ideologische redenen. Het Europees Parlement lastte alle publieke bijeenkomsten af, maar maakte een uitzondering voor een klimaatbijeenkomst van Greta Thunberg (die daarna, naar eigen zeggen, ook het virus kreeg). In volle lockdown liet de PS-burgemeester van Brussel de betoging van Black Lives Matter toe op 7 juni. Deze betoging kan je trouwens gemakkelijk identificeren als het beginpunt van de afzwakking van de coronadiscipline in het algemeen. “Waarom zouden wij dan wel de regels moeten respecteren?”, hebben velen zich toen ongetwijfeld afgevraagd.

De tweede golf

De meest nefaste vorm van politieke correctheid bestaat in het opvallend gebrek aan bereidheid om coronarisico’s die verband houden met het gedrag van bepaalde groepen van allochtonen te erkennen. Toen Zuhal Demir al in maart opmerkte dat de helft van de patiënten in het Ziekenhuis Oost-Limburg van Turkse origine is, ontkende het ziekenhuis die informatie niet, maar antwoordde het wrevelig dat het virus “alle lagen van de bevolking treft” en er inzake de Turkse gemeenschap “geen reden tot extra paniek is.” De socialistische gouverneur, Michel Carlier, ontkende zelfs enige oververtegenwoordiging van Turken bij de coronanapatiënten.

Drie maanden later kon men de waarheid niet meer onder de mat vegen. Zo geeft Sciensano een coronacluster toe bij de Turken van Beringen en bevestigen zowel burgemeester Mario Borremans van Heusden-Zolder als Wim Dries van Genk dat de meeste van de besmettingen in hun gemeente zich situeren in de Turkse gemeenschap.

Ook in Antwerpen is de werkelijkheid intussen niet meer onder de mantel der politieke correctheid bedekt. Van alle kanten komen bevestigingen dat de tweede golf disproportioneel de Marokkaanse (en Joodse) gemeenschap treft. Het Laatste Nieuws gaf een goed overzicht van de moeizame speurtocht naar correcte cijfers. “Omdat ze wat gevoelig lagen?”, vroeg de krant zich af. Onder andere dokter Wim Filips van Zorg en Gezondheid bevestigt dat veel nieuwe coronagevallen personen zijn met Marokkaanse namen.

Op betekenisvolle cijfers van Brussel blijft het wachten: er wordt daar veel minder getest dan in Antwerpen en het Brusselse bestuur is nog onwilliger dan wie ook om het allochtone aandeel in de tweede golf te bekennen.

Het kostbare weefsel

De cijfers die nu opduiken, zouden geen verrassing mogen zijn. Elke stedelijke politieagent kon je in maart al vertellen dat de lockdown en coronamaatregelen niet voldoende ernstig werden genomen door bepaalde gemeenschappen. Maar we leven nu eenmaal in een samenleving waarin het benoemen van problemen die verband houden met het gedrag van allochtonen zo taboe is, dat desnoods de volksgezondheid eraan mag opgeofferd worden.

Die beschroomdheid is des te absurder omdat allochtonen in dit geval zelf de eerste slachtoffers zijn. Professor Molenberghs, biostatisticus, daarover: “Als de overheid beslist dat het probleem niet benoemd mag worden, zal het niet opgelost worden. Het is als een dokter die vaststelt dat je kanker hebt, maar erover zwijgt.”

Voor de hogere verspreiding van het virus onder bepaalde allochtone groepen worden nu heel wat verklaringen aangehaald, de ene al wat overtuigender dan de andere: “Ze reizen vaak naar hun land van oorsprong”, “Ze gaan elke dag winkelen”, “Er zijn taalproblemen”, … Andere verklaringen blijven taboe, zoals gebrek aan burgerzin en vijandigheid tegen de regels van de gastgemeenschap. Er kan nochtans moeilijk naast gekeken worden dat degenen die de coronaregels aan hun laars lappen, nogal vaak dezelfden zijn die minachting hebben voor de andere regels en wetten.

Je kan alle genoemde factoren onderbrengen onder één noemer: gebrek aan integratie en assimilatie. In China kan je alles opleggen met dictaten en geweren, maar een democratische samenleving is voor haar functioneren afhankelijk van het sociaal bindweefsel, van voldoende burgerzin en gemeenschapsgevoel. Deze crisis legt ongenadig de gebreken bloot van onze gebalkaniseerde samenleving.

1 REACTIE