De oude Byzantijnse basiliek Hagia Sophia wordt opnieuw een islamitische moskee. Dat heeft het Turkse Hooggerechtshof beslist onder druk van Turks president Recep Tayyip Erdogan en meldt VRT NWS

De wereldberoemde Hagia Sophia werd in de 6e eeuw gebouwd als kathedraal in de toenmalige Byzantijnse hoofdstad Constantinopel. Het was lange tijd het middelpunt van de orthodox-christelijke wereld, maar werd na de verovering van Constantinopel door de Turkse Ottomanen in de 15e eeuw omgevormd tot moskee. De fresco’s en mozaïeken die zo kenmerkend zijn voor de Hagia Sophia werden overplakt. 

In 1934 werd de Hagia Sophia omgevormd tot een museum op initiatief van Mustafa Kemal Atatürk, die Turkije wilde moderniseren en het tot een seculiere republiek wilde omdopen. De fresco’s en mozaïeken werden opnieuw zichtbaar gemaakt, wat het mede een plek op de UNESCO-werelderfgoedlijst opleverde. Het was tot op de dag van vandaag één van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Istanboel.

Opnieuw moskee

Conservatief-islamitische Turken, zoals de partij van Turks president Recep Tayyip Erdogan, proberen echter al langer om van de Hagia Sophia opnieuw een islamitische moskee te maken, een plan dat op felle kritiek kan rekenen uit de rest van de (niet-islamitische) wereld. Nu krijgen de conservatieve Turken, onder leiding van Erdogan, dan toch hun zin. Het Turkse Hooggerechtshof besliste dat het decreet van Atatürk onwettig was en dat de Hagia Sophia bijgevolg opnieuw een moskee kan en mag worden, een overwinning voor Erdogan dus.

Meteen na het vonnis van het Turkse Hooggerechtshof heeft Erdogan een decreet ondertekend waardoor het gebouw opnieuw officieel een moskee wordt. Verschillende landen reageren afwijzend daarop en ook UNESCO maakte al duidelijk dat het die beslissing betreurt en de status van Hagia Sophia als werelderfgoed zal herbekijken.