Alle Belgische burgemeesters ontvangen binnenkort een brief van viroloog Marc Wathelet. Daarin dringt hij aan om mondmaskers onmiddellijk te verplichten in alle publieke ruimtes. Nu de regering besliste geen maatregelen nemen, roept Wathelet de burgemeesters op zelf verantwoordelijkheid te nemen.

“Onze regeringen beweren de indicatoren van de pandemie in ons land op de voet te volgen […] Zal onze regering haar verantwoordelijkheid nemen en anticiperen ? Of blijven ze beslissingen voor zich uitschuiven ? Op zijn Belgisch reageren we vaak: « Too little, too late » met vermijdbare sterfgevallen als gevolg.”

Mondmasker desnoods lokaal verplichten

Wathelet hoopt dat de burgmeesters op eigen initiatief zullen nemen en hun verantwoordelijkheid opnemen “om alle noodzakelijke maatregelen te nemen om epidemieën op het grondgebied van hun gemeenten te bestrijden”. Daarom dringt Wathelet in een open brief aan alle burgemeesters  aan deze maatregel snel te nemen. Enkel wanneer iedereen, kinderen inclusief, altijd en overal mondmaskers dragen in het openbaar zal het coronavirus kunnen bedwongen worden.  Voor Wathelet omvat de verplichting tot het dragen van mondmaskers zowem publieke activiteiten en alle activiteiten in besloten ruimtes. Eender of het nu gaat om scholen, gemeenten of privé-bedrijven.

Brieven aan de regering van een “dramaqueen”

Marc Wathelet is inmiddels al meerdere malen in zijn pen gekropen richting diverse ministers. Hij was het ook die nog voor het coronavirus ons land in zijn greep had brieven schreef aan onder meer Maggie De Block en Premier Wilmès waarin hij aandrong op maatregelen. Minister De Block noemde hem ooit publiek op Twitter een “dramaqueen”, maar wiste die Tweet later uit.

(Lees hieronder de integrale open brief van Marc Wathelet)

Tweet Maggie De Block over Marc Wathelet
Bron: Twitter

Waarom een masker dragen?

Een deel van de bevolking vraagt ​​zich af wat de noodzaak is voor de gezondheid bij het dragen van een masker. Wat niet verwonderlijk is gezien de tegenstrijdige uitspraken over dit onderwerp door de regering en haar experten sinds het begin van deze crisis. En
in het algemeen door de kakafonie over mondmaskers in België, zowel in
traditionele media als op sociale media.

De weerstand tegen maskers komt voort uit drie zaken: een beperking van het gevoel om vrij te ademen; het idee dat er een gezondheidsrisico zou verbonden zijn aan het dragen van een masker; de perceptie dat de pandemie in België voorbij is […]

Coronavirussen zijn seizoensgebonden.

Omdat de winterse omstandigheden de voorkeur geven aan langdurige bijeenkomsten van individuen in besloten ruimtes. Koud en droog weer bevorderen inderdaad de overleving van het virus op oppervlakken maar ook in de lucht. Dit is de reden waarom slachthuizen plaatsen zijn waar gevallen van superbesmetting worden vastgesteld […]

De ernst van de ziekte […] is in de zomer minder, deels omdat de grotere instabiliteit van het virus er voor zorgt dat de dosis verantwoordelijk voor een besmetting kleiner is. Ook het vitamine D-gehalte bij de bevolking is hoger […]
 

Bovendien lijken mensen met een verhoogd risico op complicaties voorzichtiger te zijn dan de rest van de bevolking. Dit draagt bij ​​aan een lager aantal mensen dat in het ziekenhuis wordt opgenomen en sterft, althans op dit moment.

Terug naar exponentiële fase?

Wat leren we uit de cijfers? Keren we terug naar de exponentiële fase ? De toename van het aantal geïnfecteerde mensen […] is een belangrijk signaal voor de hervatting van het exponentiële karakter van de verspreiding van een virale ziekte. […] 

De omstandigheden in oktober zullen opnieuw gunstiger zullen zijn om de overdracht van het virus en ook van meer ernstige ziekten te bevorderen […] Het dragen van een masker helpt de pandemie onder controle te houden. […]

Het dragen van een masker, naast afstands- en hygiënemaatregelen en effectieve contact-tracing, is het verschil tussen landen die de pandemie op hun grondgebied wel of niet beheersen. Zo kent Taiwan, waar door meer dan 95% van de bevolking een mondmasker wordt gedragen, slechts 7 doden op een bevolking van 23 miljoen inwoners.

Feiten over mondmaskers

Het nieuwe coronavirus verspreidt zich voornamelijk via aerosolen en door individuen zonder symptomen. De afstand van 1,5 m en de hygiënemaatregelen alleen zijn dus onvoldoende beschermingsmaatregelen. We moeten dus een mondmasker opzetten om ons tegen dit virus te beschermen. Maskers verhinderen het inademen van zuurstof of het opnieuw uitademen van koolstofdioxide niet. […]

Mondmaskers vergen een (kleine) inspanning om te ademen, wat de indruk zou kunnen geven van een gebrek aan lucht. Voor wie geen chronische ademhalingsaandoeningen heeft is het dragen van een masker echt veilig. […]

Maskers beschermen ook de drager

FFP2 en chirurgische maskers vangen zeer effectief infectieuze druppeltjes en microdruppeltjes op in de lucht die ze filteren. […] Het feit dat de besmettelijke deeltjes worden opgevangen in plaats van geblokkeerd door het masker, betekent dat een geïnfecteerde persoon de microben die hij uitademt niet continu inademt, in tegenstelling tot wat sommigen mensen denken.

Mondmaskers beschermen niet alleen de omgeving wanneer de drager ​​geïnfecteerd is, maar ze beschermen ook degenen die ze dragen op twee manieren. Door het risico op infectie te verminderen en door het risico op ernstige ziekten te verminderen. Degenen die alsnog besmet worden, omdat het de besmettelijke dosis zal hebben verlaagd; daarom zijn zelfs minder efficiënte maskers toch nog erg nuttig.

Zijn mondmaskers echt een inbreuk op onze vrijheid?

De verplichting om in het openbaar een masker te dragen is een beperking. Het is een verlies van vrijheid. Net zoals het verplicht dragen van een veiligheidsgordel of motorhelm dat is. Of het verbod op autorijden met een glaasje te veel op.

Onafgezien van deze noodzakelijke regels voor de volksgezondheid, zijn er wellicht veel voorschriften en verplichtingen in de moderne samenleving, maar uiteindelijk bevinden we ons in een pandemische situatie. Het is een volksgezondheidscrisis en het mogelijk ongemak van het dragen van een masker in het openbaar verdwijnt in het niets in vergelijking met crisissituaties in zoveel landen over de hele wereld.

Mijn masker als “instrument” van vrijheid.

De regering heeft het over de mogelijkheid om nieuwe vrijheid beperkende maatregelen te introduceren. Maar dan geografisch meer gelokaliseerd dan in maart. Dit om te voorkomen dat een tweede golf zich in ons land verspreidt. Ik kan me inbeelden dat niemand weer opgesloten wil worden, en het mondmasker is precies het instrument waarmee we toch een bijna normaal leven én een economische activiteit kunnen leiden.
Ik draag een mondmasker om te kunnen blijven genieten van de vrijheid om met anderen om te gaan, en te komen en te gaan wanneer ik wil.

De rol van scholen bij de overdracht van COVID-19.

Scholen zijn bekende motoren van overdracht van respiratoire virussen. Ook bij kinderartsen is het een gekend fenomeen dat zij hun wachtkamers na elke terugkeer van schoolvakantie vol zien lopen. Vreemd genoeg, toen de hervatting van de scholen in juni werd overwogen, hebben verschillende “deskundigen” en de Pediatric Task Force besloten dat kinderen het virus niet (of nauwelijks) zouden overdragen. Zo konden de scholen heropenen en moesten kinderen onder de 12 jaar geen masker dragen.

Voor de discussies evolueerde de boodschap van ‘kinderen zijn absoluut geen verspreiders’ naar ‘kinderen zenden weinig uit’ en ten slotte naar ‘kinderen zijn niet super besmettelijk’. Om zeker te zijn dat ze niet worden blootgesteld aan kritiek, maar verder bleef de boodschap hetzelfde, namelijk geen zorgen om de scholen te heropenen.

Een waar gebeurd verhaal uit Israël

Israël heeft de eerste golf van COVID-19 bijzonder goed aangepakt. En het heeft ter voorbereiding op de heropening van scholen een kleinschalig experiment uitgevoerd. Met een bubbelconcept. Vergelijkbaar met onze drie weken school in juni. Op advies van hun experts besloot de Israëlische regering op 17 mei alle scholen te heropenen, op een moment dat er slechts 10 nieuwe gevallen in de staat waren. Met welk resultaat?

De cijfers zijn nogal duidelijk: van de 1.400 nieuwe gevallen die in juni werden ontdekt in dit land met 9 miljoen inwoners, zijn er 185 besmettingen gekoppeld aan gebeurtenissen zoals het huwelijk, 128 aan het ziekenhuis, 113 aan het werk, 108 aan restaurants, bars of nachtclubs en 116 aan synagogen. En in de scholen? Daar werden zijn 657 besmettingen genoteerd! Dit soort zeer informatieve telling, zowel voor de bevolking als voor de regering, zou wekelijks door Sciensano moeten worden vrijgegeven.

657 besmettingen dus, ofwel 47% van het totaal van alle besmettingen in Israël voor de maand juni, gebeurde in scholen… Dit leidde dan weer tot 2.026 besmette leerlingen en schoolpersoneelsleden, en 28.147 personen in quarantaine. Het zijn precies dit soort gebeurtenissen die ertoe leiden dat scholen moeten worden beschouwd als “motor” van overdraagbare ziekten.

Ook kinderen met mondmasker op school

Ik hoop dat de experts en kinderartsen die er van overtuigd waren dat kinderen “absoluut geen of slechts in beperkte mate verspreiders van dit coronavirus” zijn ooit hun fouten zullen toegeven. […] Ondertussen is het absoluut noodzakelijk dat kinderen in de meest hygiënische omstandigheden naar school terugkeren.[…] Daarom moet, behoudens een specifieke medische uitzondering, het dragen van een mondmasker op school voor elk leerplichtig kind worden verplicht. 

De verplichting om een ​​masker te dragen moet worden uitgebreid

De regering heeft op 11 juli beslist de verplichting om een mondmasker te dragen, uit te breiden, met name voor bedrijven. […] Naast op de scholen moet het dragen van maskers ook worden uitgebreid tot alle werkplekken. De verspreiding van het virus gebeurt steeds in functie van het aantal aanwezige mensen, het volume van de ruimte, de diversiteit aan interacties, het aantal en de duur van deze interacties. Daarom, hoe uitgebreider de verplichting om een ​​masker te dragen, hoe beter we de overdracht van het virus kunnen vertragen.

Controle van ventilatie-, airconditioning- en verwarmingssystemen 

Al deze systemen kunnen eveneens een motor vormen voor de verspreiding van het virus. zoals blijkt uit het voorbeeld van een slachthuis. Dit zijn plaatsen die koud moeten worden gehouden, de airconditioners draaien op volle toeren en het is voor facility-managers verleidelijk om de lucht niet telkens te verversen omdat dat meer energie verbruikt. Datzelfde probleem stelt zich bij verwarmingssystemen. De circulerende lucht moet daarom door een filter of UV-behandeling gaan om alle besmettelijke deeltjes te verwijderen.

Vermijdbare sterfgevallen

Of we nu de slechtste leerling in de OESO zijn voor ons beheer van de eerste golf, of slechts één van de domoren, dat is uiteindelijk niet erg belangrijk. Een beter beheer had veel doden kunnen voorkomen. Laten we niet tussen de domoren blijven staan, als we kunnen kijken naar de goede leerlingen! Laten we allemaal samen werken om geen tweede golf van te vermijden sterfgevallen te moeten ervaren. En laat ons anticiperen op de heropflakkering van het virus door allemaal in het openbaar een masker te dragen.

Burgemeesters zijn bevoegd

En als de federale regering het niet verplicht, dan kunnen vakbonden en werkgevers samenwerken om tot “gezonde” arbeidsvoorwaarden te komen; burgemeesters beschikken over de wettelijke bevoegdheid om alle nodige maatregelen te nemen ter bestrijding van infectieziekten op het grondgebied van hun gemeente. En uiteindelijk moet elke burger zijn verantwoordelijkheid nemen en ervoor kiezen om zichzelf en zijn buren te beschermen.

Allemaal samen, maskers op!

MARC WATHELET