Nooit eerder zaten er zoveel gevangenen opgesloten in de Europese gevangenissen wegens terrorisme. Dat meldt het magazine Le Vif op basis van een studie over 10 Europese landen. Die pleit er voor om van het gevangenisbeleid een prioritair instrument te maken in de strijd tegen terrorisme.

Volgens een studie van het International ‘Centre for the Study of Radicalization’ (ICSR), van het King’s College in Londen “zijn er meer gevangenen veroordeeld voor terrorisme-gerelateerde misdrijven dan ooit sinds de millenniumwisseling.” Het gaat om een vrij heterogene populatie. Bijzonder opmerkelijk is de “aanzienlijke vervrouwelijking en een toename van het aantal extreemrechtse activisten”. Een soortgelijke studie vond ook tien jaar geleden al plaats.

België op vierde positie

Frankrijk staat aan de kop van het peloton, met een derde van de gedetineerden (549 op een totaal van 1.405). Daarna volgen Spanje (329) en Groot-Brittannië (238). Ons land staat op de vierde plaats met 136 gedetineerden. 

In België staan 165 tot 450 gevangenen onder toezicht vanwege vermeende radicalisering, benadrukt de ICSR. Alle tien landen geven toe dat het moeilijk is om echt te weten wat er in de beslotenheid van de gevangenissen gebeurt.

“In de meeste landen gebruikt men extremisme specifieke evaluatie instrumenten”, aldus het rapport, maar sommige van die instrumenten zijn nog te recent om op hun warde te worden geëvalueerd. De strijd is vaak complex omwille van leugens van de kant van de jihadisten die perfect hebben geleerd de interviews te ontwijken.

Gevangenisstraf blijft prioritair in strijd tegen terrorisme

Moet men gedetineerden groeperen of eerder strikt isoleren? Of verdeelt men ze beter over de totale gevangenispopulatie?  Elke strategie heeft zijn voorstanders. Onderzoekers stellen vast dat gemengde systemen toenemen. Met bijzondere aandacht voor de gevaarlijkste gevangenen. Deze worden afhankelijk van het land gegroepeerd of gescheiden. De minder ernstige gevallen worden verspreid.

Een ding is zeker. Alle landen zijn het er over eens dat “de-radicalisering tijd kost en zeker niet altijd succesvol zal zijn”. De rol van gevangenis als kweekplaats voor radicalisering is niet nieuw. Decennia geleden al zag men dat bij de Egyptische islamisten. En ook Duitsland, en de Ierse separatisten kenden het belang van de gevangenis als instrument om hun politieke ideologische bewegingen te versterken.

Gebrek aan middelen en personeel is grootste probleem

De studie doet verder nog een aantal meer specifieke aanbevelingen, maar blijft gevangenisstraf toch als een topprioriteit beschouwen in de bestrijding van terrorisme.

De auteurs van de studie zijn zich er van bewust dat het uitgeven van geld aan gevangenisbeleid niet populair is. Maar toch roepen ze regeringen en publiek opinie op “te begrijpen dat het handhaven van de orde en veiligheid in de gevangenis belangrijke investeringen zijn in de strijd tegen misdaad en terrorisme”.

“Er bestaat geen enkele software noch evaluatie-instrument dat het gebrek aan voldoende personeel, ruimte en basismiddelen kan compenseren”, besluit het rapport.