Een tweet van cartoonist Boyle van de Schotse krant ‘Edinburgh Evening News’ brengt Lectrr, de huiscartoonist van de krant De Standaard, in een lastig parket: “Hallo Lectrr, kan je de erg nauwe gelijkenis verklaren tussen mijn cartoon van Nigel Farage uit 2014 uit de ‘Edinburgh Paper’ en jouw cartoon uit De Standaard? Toeval?” Kort daarna werd de tweet van Boyle geretweet door Michael Lescroart, in een vorig leven hoofdredacteur van P-magazine. Lectrr zelf heeft het over een “leugencampagne van Michael Lescroart”.

Het gaat er al enige tijd scherp aan toe op Twitter tussen Lectrr, huiscartoonist van De Standaard en een aantal critici, waaronder ook Michael Lescroart, die hem er van verdenken zich af en toe te laten inspireren door het werk van andere cartoonisten. En natuurlijk is de term plagiaat dan nooit veraf. SCEPTR peilde naar reacties van beide partijen. Naar aanleiding van een cartoon, gemaakt door Frank Boyle rond Nigel Farage sprak deze Lectrr rechtstreeks aan op Twitter en vraagt of het toeval is. Die reactie wordt geretweet door Michael Lescroart. Voor wie hem niet mocht kennen: Frank Boyle is een gekend cartoonist wiens werk in veel publicaties is verschenen, zoals onder meer The Herald, Scotland on Sunday, Sunday Telegraph, Today en de Sunday Post. Wat dan volgt is een verhit en escalerend debat tussen voor- en tegenstanders. Het filmpje dat Lescroart plaatste – inmiddels bijna 10.000 keer bekeken – laat de twee foto’s over elkaar schuiven en voegt er aan toe: “Die Boyle heeft één en ander uit te leggen”.

(Lees verder onder de tweet.)

Lectrr: “Leugencampagne van Lescroart”

Lectrr zelf reageert boos en ziet in de kritiek vooral een aanval uit rechtse politieke kringen. Hij neemt daarbij in het bijzonder Michael Lescroart, woordvoerder van Antwerps N-VA schepen Fons Duchateau in het vizier: “Ik heb in het verleden reeds publieke verklaringen gedaan. Michael negeert ze, hij wil publieke aandacht, grote twijfel zaaien, een controverse die brandstof geeft aan de polarisatie tussen media en journalistiek.”

(Lees verder onder de tweet.)


“Zelfs nadat dit is afgehandeld, zullen de beschuldigingen weer opduiken: er moet afgerekend worden met een cartoonist”, zo schrijft hij in het Engels in een reactie op Twitter aan Boyle. En hij dringt meteen online aan bij Boyle om dit “eindelijk af te handelen zodat de leugencampagne van Michael hier en nu kan stoppen.”

De meningen over Lectrr en de cartoons blijken verdeeld. Critici benadrukken de wel érg sterke gelijkenissen van de cartoon en Lectrr-fans gaan dan weer gewillig mee in de verdediging van de cartoonist, waarbij deze niet nalaat te benadrukken dat hij zich om ‘politieke’ redenen geviseerd voelt. Toen ook Kamerlid Theo Francken zich in het debat mengde en zich afvroeg “of plagiaat niet strafbaar is”, reageerde hij opnieuw scherp: “Dag Theo, we weten dat je een probleem hebt met mijn werk, maar dit is kras. Ik ga vanavond alle aantijgingen mooi weerleggen. Maar dit is een mooi voorbeeld van hoe politiek probeert andersdenkende media verdacht te maken. Misschien moeten we daar eens aandacht voor hebben?”

(Lees verder onder de tweet.)

Lectrr: “Jarenlange insinuaties”

SCEPTR vroeg en kreeg gistermiddag een reactie van Lectrr: “Een beetje zoekwerk op sociale media zal u leiden tot de conclusie dat Mr Lescroart al lang voor Boyle dergelijke insinuaties doet – letterlijk jaren – en dat Boyle zelfs de fotomontage gebruikt uit een eerdere poging. De huidige poging begon ergens vorige week al, met een insinuatie dat ik een cartoon (van een goeie vriend van me dan nog) zou gekopieerd hebben. Die vriend (Kim Duchateau) vindt die aantijgingen zelf ook belachelijk. Alle insinuaties komen – ondanks het feit dat ik ze al meermaals uitgebreid heb weerlegd op social media – steeds terug. Dat een cartoonist zijn proces schandpaalmatig wordt gevoerd op het internet – schuldig tot de onschuld bewezen wordt – vind ik onrustwekkend en een rechtstaat onwaardig.”

Lectrr stelt inmiddels in dialoog te zijn gegaan met cartoonist Boyle en lijkt vertrouwen te hebben in de goede afloop: “Ik ben inderdaad zelf ook de dialoog aangegaan met dhr Boyle inmiddels – maar aangezien er echt geen sprake is van plagiaat komt dat in orde.”

Inschattingsfout

Op zijn website plaatste Lectrr vanavond een uitgebreid pleidooi getiteld ‘Beschuldigingen’. Met betrekking tot het ‘Boyle-incident’ geeft hij toe een inschattingsfout te hebben gemaakt: “Voorafgaand aan het maken van mijn cartoon had ik Boyle’s originele cartoon enorm veel zien passeren op Vlaamse sociale media, dus ik dacht een knipoog in te bouwen aan mijn lezer door zijn Farage na tekenen” Hij benadrukt “dus niet te kopiëren, wat hier gesuggereerd wordt”.

(Lees verder onder de tweet.)

Volgens de cartoonist van De Standaard heeft hij intussen contact gehad met Boyle “die hier verder geen graten in ziet”. Lectrr ontkent de beschuldigingen formeel: “Is het plagiaat? Tuurlijk niet. Dezelfde truuk werd toegepast door er de rest van af te knippen. Behalve het nagetekende hoofdje als knipoog is het een compleet andere cartoon. Met een andere inhoud, en een andere tekening.” Hij zegt verder dat het moet beschouwd worden als een knipoog van een fan naar cartoonist naar wie hij opkijkt. “We hebben allemaal onze helden”, concludeert hij.

Michael Lescroart: “Lectrr liegt”

In een reactie blijft Lescroart bij zijn standpunt: “Het klopt dat ik al veel langer Lectrr verdenk van ideeën van anderen te ‘lenen’. Dat laat ik ook vaak horen op sociale media. Net als veel mensen. Ik heb te veel respect voor Kim Duchateau om in te gaan op die verdedigingslijn. Feit is dat mensen verder van huis en die niet dezelfde werkgever hebben er geen enkel probleem mee hebben om de bewuste Lectrr cartoons plagiaat te noemen.”

We vroegen vandaag ook een reactie aan Frank Boyle zelf, maar kregen vooralsnog geen respons. Volgens Lescroart zou Boyle die wel gegeven hebben “aan een journalist van een Vlaamse krant, die besloot om er verder niets mee te doen”. Lescroart voegt er nog aan toe: “Als Lectrr schrijft dat de man er geen graten in ziet, liegt hij. Hij [Boyle] heeft geen zin in een rechtszaak, maar noemt het zoals hij het ziet: plagiaat.”

Voor Lectrr zelf is de discussie gesloten: “Alle aantijgingen weerlegd. Met feiten, indien er al reactie was van betrokken cartoonisten er ook bij. Delen mag. Verder wijs ik er graag op dat we hier geen rechters zijn en we allemaal onschuldig zijn tot onze schuld is bewezen. Voor een rechtbank.”

Lescroart citeert Frank Boyle

Maar intussen is duidelijk dat het laatste woord nog niet is gezegd over deze zaak en gaat het debat online verder. Lescroart plaatste op Twitter een reactie waarvan hij beweert dat die door Boyle zou gegeven zijn:

“Bedankt om me te contacteren. Ik heb nooit gehoord van die cartoonist Lectrr en hij heeft geen toestemming om mijn cartoon op deze manier te gebruiken. Het lijkt duidelijk op plagiaat. Mijn cartoon werd gepubliceerd in ‘De Edinburgh Evening News’ in 2014. Lectrr’s cartoon van Nigel Farage lijkt te sterk op de mijne om toeval te zijn. Het lijkt erop dat ik niet de enige cartoonist ben van wie hij zou gestolen hebben. Laat me weten hoe hij reageert als dit duidelijk gemaakt wordt. Dank Frank Boyle.”