52,8 miljard, dat is het historisch bedrag van het huidige tekort aan de Belgische begroting. Dat bevestigt David Clarinval, minister van Begroting (MR), die ook zelf het woord “historisch” in de mond nam. Dat schrijven ook Het Laatste Nieuws, en De Standaard. Midden maart, net voor de aanvang van de Lockdown, werd door het Monitoringcomité nog een bedrag van 13,5 miljard genoemd. Amper twee maand later is dat bedrag bijna verviervoudigd. Het begrotingstekort stijgt daarmee tot 12,31% van het BBP.

Diverse maatregelen genomen door de regering tijdens de coronacrisis worden ingeroepen als verklaring voor (een deel van) deze stijging, maar zelfs het bedrag van 13,5 miljard euro was op zich al gigantisch. Het ziet er dus naar uit dat de broeksriem de komende jaren opnieuw strakker zal moeten worden aangesnoerd.

Terug naar de jaren 80

Maar ook andere economische indicatoren blijken niet gunstig. Met een krimpende economie (ca. -10,5% van ons BBP) vallen ook de fiscale inkomsten voor de overheid sterk terug. Zo wordt geraamd dat er dit jaar maar liefst 15,2 miljard minder EUR uit belastingen zal binnenkomen. En dat terwijl de sociale uitgaven pijlsnel de lucht inschieten. 

In 1981 was de situatie nog ernstiger, toen was er een tekort van 16% van het BBP. Het ontlokte toenmalig minister van Begroting Guy Mathot (PS) ook al de “historische” uitspraak dat het begrotingstekort er vanzelf was gekomen en ook vanzelf weer zou verdwijnen.

Op weg naar periode van zware inspanningen

Als er volgend jaar geen éénmalige uitgaven zijn, zoals in 2020, dan blijven de cijfers zeer ernstig. Het tekort zal dan in 2021 nog steeds op 31,4 miljard euro staan, en zoals men dan zegt, “bij ongewijzigd beleid” zal het zeker tot 2024 meer dan 25 miljard blijven. En die schattingen houden géén rekening met de mogelijke financiële gevolgen van een tweede coronagolf. 

Tekort in Sociale Zekerheid neemt toe

Hoewel het Monitoringcomité inschat dat het tekort van de federale overheid de komende jaren zal afnemen, blijft de angel zitten in een sterke toename van de budgetten voor de sociale zekerheid. En dat heeft uiteraard gevolgen voor de Belgische overheidsschuld. Die stijgt dit jaar tot 122,1% van het BBP en wordt in 2024 geacht op 123,1.
Ongetwijfeld speelt de evolutie van de begrotingscijfers ook een rol in de strategie van politieke partijen, wat mogelijk kan verklaren waarom de voorbije dagen opnieuw sprake was van een toenadering tussen de PS en de N-VA. 

Ter vergelijking, in 2019 werd het tekort afgeklopt op 8,8 miljard euro. Dat was toen al  dubbel zoveel als eerder voorspeld.