Prof. Erika Vlieghe duwde met een scherpe tussenkomst in Terzake de politici met de neus op de feiten. “Op het gevaar dat ik mijn hand overspeel”, voegde ze er aan toe. Het coronavirus kleurt Vlaanderen oranje op de kaart van Europa. De stad Antwerpen vormt zelfs een bloedrode vlek. De coronacurve in heel het land is exponentieel, zo bevestigen diverse experts. Ook de Belgische beroepsvereniging voor longartsen slaat alarm en hekelt het gebrek aan inzicht van sommige politici, zo meldt Het Laatste Nieuws.

“Dat het coronavirus helaas opnieuw terrein aan het winnen is, dat zeggen we nu al elf dagen op een rij.” Dat zei VRT-nieuwsanker Hanne Decoutere bij het begin van het Journaal van zondag 19 juli. Ter herinnering. Zondag verzamelde het Overlegcomité een eerste keer, nadat de vrijdag ervoor Minister-President Jambon een dringende bijeenkomst van de Nationale Veiligheidsraad vroeg. Maar verstrengingen komen er dan niet.

 

(Lees verder onder de tweet)


 Sophie Wilmès: “We moeten ook niet overdrijven”

Maandag 20 juli, het ‘weekgemiddelde’ komt op 154 besmettingen per dag. Een forse stijging, de twaalfde dag op rij al, van intussen 66%. Premier Wilmès verdedigt tegenover de VRT de beslissing dat er aangedrongen wordt om “de bestaande maatregelen strikter te doen naleven”. De premier stelt: “We moeten ook niet overdrijven. We monitoren de situatie dag na dag en als er bijkomende maatregelen genomen moeten worden zullen we dat zeker doen. En zeker op tijd.”

Woensdag 22 juli, Kathleen Cools kondigt in Terzake de zoveelste opeenvolgende stijging van de cijfers aan: “Volgens de laatste gegevens zijn het er gemiddeld 184 per dag.”  Voor het eerst sinds lang wordt melding gemaakt van een “lichte toename van het aantal ziekenhuisopnames en overlijdens.”

Donderdag 23 juli Wim De Vilder opent het Journaal als volgt:  “Voor het eerst sinds lang heeft de Nationale Veiligheidsraad geen versoepeling aangekondigd van de coronamaatregelen, maar wel een verstrenging.”

Premier Wilmès verdedigt op de persconferentie de beslissing om niet te raken aan de ‘bubbel van 15’. Ze meent dat de meeste van de mensen de regel van 15 volgen. 

Maggie De Block: “Laat iedereen kiezen”

Dezelfde avond benadrukt Pierre Van Damme in Terzake opnieuw de ernst van de situatie en zegt dat hij de voorgestelde maatregelen onvoldoende vindt: “Heel wat mensen hadden verwacht dat ze kordater zouden optreden. Ik zie dat ook aan de reacties die we vandaag krijgen van burgers die zeggen je zou een veel duidelijker signaal moeten geven.” Van Damme beklemtoont dat het “echt niet goed gaat met de cijfers” want het reproductiegetal voor België bedraagt dan al 1,5 en dat van de stad Antwerpen gaat richting 2. 

Tegenover hem zit minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem die loyaal de beslissing van de Veiligheidsraad verdedigt. Maar Van Damme zegt dan al dat een lokale lockdown zinloos is  “want het virus is zich opnieuw aan het verspreiden over het hele grondgebied”.

Op de vraag van een journalist aan Maggie De Block of het niet aan de overheid is om opnieuw de bubbel te verkleinen verdedigt ook zij de gemaakte keuzes: “Laat iedereen, naargelang uw familie enzovoort kiezen. Want er zijn mensen waarbij hun gezin, en de kinderen en de kleinkinderen al met meer dan vijftien zijn.” De journalist confronteert De Block nog met de kritiek van de experten die dit geen goed idee vinden: “Maar de experten hebben een advies gegeven en dat is niet gevolgd.” beëindigt De Block het interview en ze beent zich een weg naar haar kabinet.

Erika Vlieghe: “Ik heb mij te vuur en te zwaard verdedigd”

Vlieghe komt nog kort terug op haar conflict met de Vlaamse Minister-President Jan Jambon die de dag voordien bij VTM-nieuws beweerde dat Vlieghe finaal de beslissing steunde om de ‘bubbel’ van 15 te behouden. De reactie van Vlieghe sprak boekdelen.

Vrijdagochtend een scherp interview in De Morgen met Joël De Ceulaer. Daarin stelt Vlieghe dat ze “geen schaamlapje voor de politiek” meer wil zijn. En in Terzake zette de professor nog eens duidelijk de puntjes op de i:  “Toen ik dat vernam, ja toen ging ik door mijn dak. Want ik heb me op die vergadering te vuur en te zwaard verdedigd. Het belangrijkste deel van dat advies was niet de invoering van allerlei registratieformulieren. Maar het allerbelangrijkste is contact te verminderen”. 

Vlieghe benadrukte dat ze tot tweemaal toe te uitlegde dat het een belangrijke boodschap zou zijn om duidelijk te maken aan de bevolking het aantal contacten te verminderen: Maar goed ik heb daar geen beslissingsrecht, ik zit daar als adviseur”, werd mee in het bad getrokken, “en dat was over de streep van wat kon voor mij”.  Tot slot bevestigde ze ook haar beslissing niet meer deel te zullen deelnemen aan de vergaderingen van de Veiligheidsraad of van de Overlegcomités. Wel volgt eerstdaags een overleg met Premier Wilmès.

Universiteiten werken aan ‘betere’ cijfers dan Sciensano

Professor Biostatistiek Geert Molenberghs (KUL) trad Erika Vlieghe bij: “We hebben de eerste veldslag overleefd, maar de vijand heeft zich terug bewapend. […] De curve in Antwerpen is op dit ogenblik exponentieel, en eigenlijk is de curve in het hele land exponentieel” aldus Molenberghs. “Ook in de buurlanden is dat zo en daar verdubbelt de epidemie om de vier à vijf dagen” besluit hij.  

Drie Belgische universiteiten (Hasselt, Antwerpen, Leuven) werken nu samen aan een betere manier om de cijfers correcter te kunnen inschatten. De huidige rapportagewijze van Sciensano noemt hij wel accuraat, maar moet beter, “we zijn een beetje in slaap gewiegd door de weekgemiddelden.” Dat Vlaanderen inmiddels ook op de kaart van Europa een oranje kleur heeft gekregen bevestigt Molenberghs stelling dat het niet langer gaat om een lokale uitbraak. 

Alle hens aan dek

Het huidige model van samenwerking tussen experts en politiek werkt aldus Vlieghe niet meer. Ze pleit voor het Zwitsers of Frans model: “Die hebben een bredere wetenschappelijke adviesraad die helemaal onafhankelijk werkt. Die heel transparant werken.” 

Belangrijkste conclusie van beide experts blijkt wel dat in de huidige fase van de epidemie alle hens aan dek is. Dagelijkse monitoring is noodzakelijk.

Intussen reageren de Belgische longartsen woedend en vrezen ze binnenkort weer honderden opnames. In een open brief klagen zij “het stuitend gebrek aan verantwoordelijkheidszin bij bepaalde individuen aan”, maar ook “het gebrekkig inzicht van sommige politici”. De longartsen pleiten voor een goede handhygiëne en een handhaving van het dragen van mondmaskers. Ze sluiten zich ook aan bij de vraag naar een ‘bubbel van 10’ en betuigen hun steun aan de experten. “Dat nationale experts nu met de vinger gewezen worden nadat hun advies tot striktere maatregelen niet gevolgd wordt, is erg”, zo besluiten ze hun open brief. Afwachten dus of de politiek het signaal hoort en of de Nationale Veiligheidsraad van 31 juli opnieuw wordt vervroegd.