Nadat de federale regering door OEKO-TEX via een rechtstreekse e-mail, gericht aan de premier, de minister van Volksgezondheid, de minister van Defensie en de FOD Volksgezondheid, gevraagd werd om de officiële ‘bijsluiter’ bij de mondmaskers – door Defensie aangekocht bij het Luxemburgse AVROX – uit de markt te laten verwijderen omwille van het gebruik van een ‘vervalst logo’, werden nu ook de apothekersfederaties gevraagd om mee te werken. APB informeert haar leden laattijdig en onvolledig door enkel te vragen “om de handleiding niet langer mee te geven” in plaats van te vernietigen.

In een schrijven dat op 22 juni werd verstuurd naar de 3 apothekersfederaties APB, Ophalco en Farmaflux, die in opdracht van defensie de mondmaskers verdeelden bij meer dan 5.000 Belgische apothekers, wordt gevraagd om deze folders te vernietigen en te melden hoeveel er onrechtmatig werden verdeeld. De advocaten melden dat “cliënten hebben vastgesteld dat de Belgische Staat aan alle Belgische inwoners mondmaskers laat verdelen die geleverd werden, na een overheidsopdracht, door de Luxemburgse vennootschap SA AVROX” en dat het OEKO-TEX merk onrechtmatig werd gebruikt en dat vermeld werd dat de mondmaskers OEKO-TEX gecertificeerd zijn, terwijl dat niet het geval is.

(Lees verder onder de afbeelding.)

APBflash

Nooit toestemming verleend aan AVROX of Defensie

Noch de leverancier AVROX, verantwoordelijk voor de opmaak van de folders, noch Defensie hebben de toestemming gevraagd of verkregen om het certificaat te gebruiken: “Mijn cliënten zijn formeel dat de mondmaskers in kwestie niet OEKO-TEX gecertificeerd zijn en aldus worden de merken van mijn cliënten volstrekt ten onrechte gebruikt.” Tevens is er volgens OEKO-TEX sprake van “een oneerlijke marktpraktijk” en “meer in het bijzonder een inbreuk op diverse artikelen van het Belgisch Wetboek Economisch Recht”.

Nog wat verder luidt het: “Naar de consument toe wordt immers ten onrechte de indruk gewekt dat het volledige product een OEKO-TEX-certificaat gekregen heeft; de consument wordt dan ook misleid omtrent de eigenschappen en kwaliteiten van deze producten.

Nieuwe handleiding en juridische risico’s

Heel wat Belgische apothekers worden echter pas rijkelijk laat, met name 4 dagen na de melding via een APB-flashbericht geïnformeerd. Verantwoordelijke uitgever is Lieven Zwaenepoel, die pas op vrijdag 26 juni om 11:02 uur een communicatie uitstuurt. En dat gebeurt op zijn zachts gezegd niet erg gedetailleerd. Over de achtergrond en de juridische elementen van de claim noch over de naam van het bedrijf dat de vraag stelt, OEKO-TEX wordt niets vermeld. Behalve dan dat “de eigenaar van het label niet akkoord gaat” met de aanwezigheid ervan op de handleiding. Wij deden de test bij een apotheker en kregen, mits enig aandringen, zonder problemen vrijdagnamiddag nog een foute folder mee. Enkel de aangepaste informatie over het wassen op 30 graden mét waspoeder werd vermeld, op basis van “overheidsinformatie”, mochten we gerust zijn.

Nochtans wordt in de brief aan de federaties door OEKO-TEX duidelijk gewaarschuwd voor de ernstige juridische risico’s die apothekers lopen indien zij, zelfs te goeder trouw, de folders blijven uitdelen. Immers: “Alhoewel mijn cliënten beseffen dat u enkel op verzoek van de Belgische overheid deze mondmaskers verspreidt onder de Belgische apotheken en op zich ongetwijfeld te goeder trouw handelt, moet er op worden gewezen dat een merkinbreuk een objectieve aansprakelijkheid uitmaakt waarbij de goede trouw geen argument is om een merkinbreuk te neutraliseren.”

Volgens een EU-Verordening van 2017 is het dan ook verboden om inbreuk makende producten in voorraad te hebben, te verspreiden, er advertentie voor te maken, enzovoorts. De apothekers lopen dus ook zelf het risico op schadeclaims, maar Zwaenepoel acht het blijkbaar niet nodig daarvoor te waarschuwen.

Mondmaskers verdeeld zonder handleiding

In elk geval heeft OEKO-TEX het recht op te treden tegen een merkinbreuk en kan het er ook de stopzetting van vorderen. Dit zowel tegen de eigenlijke inbreukmakers (AVROX) als tegenover tussenpersonen (Belgische overheid en de apothekers). Over de expliciete vraag om de handleidingen te vernietigen, noch om te melden hoeveel van die handleidingen reeds werden uitgedeeld, wordt evenmin gesproken. Er wordt enkel gevraagd om “die handleiding niet langer mee te geven bij het afleveren van de stoffen mondmaskers”. Er werd dus niet gevraagd de folders te vernietigen en hierdoor blijft de mogelijkheid bestaan dat sommige apothekers ze zullen blijven meegeven.

In dezelfde brief aan de apothekers “bevestigt Defensie dat de verdeling van de maskers gewoon verder mag gezet worden met verwijzing naar de online handleiding, dus voorlopig zonder papieren exemplaar. De burger kan de handleiding eenvoudig online raadplegen op de homepage van Apotheek.be en op de webpagina info-coronavirus.be van de overheid.” We deden navraag bij de Hoge Gezondheidsraad waar ons bevestigd werd dat het normaal een verplichting is om bij de mondmaskers een individuele handleiding mee te geven.

AVROX laat nieuwe handleidingen drukken

Steeds volgens de communicatie van Zwaenepoel zou de leverancier (AVROX) zich inmiddels wel geëngageerd hebben om nieuwe handleidingen te laten drukken en aan de apothekers te bezorgen, “zodat je aan de mensen die dat wensen binnenkort toch weer een papieren handleiding zal kunnen meegeven”. Over de timing hiervan blijft het gissen: “Het spreekt voor zich dat het drukken en verdelen enige tijd in beslag zal nemen. Hoe lang juist is nog niet duidelijk.”

Zwaenepoel belooft alvast om de apothekers op de hoogte te zullen houden en eindigt laconiek: “Een nieuwe kink in de kabel dus, in dit toch al zeer bewogen verhaal!” Maar voor Zwaenepoel blijft de kern van de zaak “dat deze maskers kwalitatief zijn en getest zijn” (cf. APBFlash van 12/06) en dus geschikt als bijkomende voorzorg in het “nieuwe normaal”. Zo kan elke burger dus zonder financiële drempel meewerken aan het vermijden van een nieuwe opflakkering. En kan hij daarvoor – zoals steeds – terecht bij zijn apotheker.

We vroegen herhaaldelijk om een officiële en schriftelijke reactie van Lieven Zwaenepoel, woordvoerder van de APB, omdat we een aantal concrete vragen wilden voorleggen. Maar die kregen we helaas niet. De communicatie van APB (zie foto) waarop dit artikel is gebaseerd werd ons op eenvoudig verzoek ter beschikking gesteld door onze huisapotheker. Gelukkig voor de apotheker in kwestie stelt men zich met de verspreiding van de APB-newsflash niet bloot aan enige schadeclaim.

Onze apotheker had overigens ook nog een andere tip, voor de grote fans onder u die niet genoeg krijgen van de mondmaskers van Defensie. Maar daarover vertellen we u binnenkort meer.