In een brief aan de Congolese president Félix Tshisekedi heeft Koning Filip dinsdag onverwacht excuses aangeboden voor ons koloniale verleden. Opmerkelijk, want het is de eerste keer dat een Belgische vorst zich hieraan waagt.

De Koning begint zijn brief met gelukswensen voor de zestigste verjaardag van de Congolese onafhankelijkheid. Op 30 juni 1960 werd Belgisch-Congo officieel de Republiek Congo met Patrice Lumumba als eerste minister. Sinds 1908 stond het Afrikaanse land onder Belgisch koloniaal bewind, daarvoor zwaaide Koning Leopold II er de plak. Het is vooral in die periode dat op grote schaal machtsmisbruik door het bewind plaatsvond. De figuur van Leopold II stond de laatste weken dan ook opnieuw ter discussie, onder meer naar aanleiding van de anti-racismebeweging. Veel van zijn standbeelden werden vernield, beklad of preventief weggehaald.

Koning Filip hoopt met de brief de rust in het debat te laten terugkeren. “Om onze banden te versterken en de vriendschap tussen onze landen te verdiepen, moeten we in alle openheid en sereniteit met elkaar kunnen spreken over onze lange gezamenlijke geschiedenis”, schrijft de vorst aan de Congolese president Félix Tshisekedi. “Deze geschiedenis bestaat uit gemeenschappelijke verwezenlijkingen, maar ook uit pijnlijke episoden. Ten tijde van Congo-Vrijstaat werden geweld- en gruweldaden gepleegd die op ons collectieve geheugen blijven wegen. Gedurende de daaropvolgende koloniale periode werd eveneens leed veroorzaakt en zijn vernederingen toegebracht. Ik houd eraan mijn diepste spijt te betuigen voor die wonden uit het verleden. Wonden die tegenwoordig weer pijnlijk voelbaar worden door daden van discriminatie, nog te sterk aanwezig in onze samenleving. Ik zal blijven strijden tegen alle vormen van racisme. Ik moedig de reflectie aan die in ons parlement wordt aangevat om definitief met het verleden in het reine te komen.”

Ook vanuit de politiek komt er reactie op de demarche van de Koning. Kamervoorzitter Patrick Dewael (Open Vld), die eerder al pleitte voor de oprichting van een Congo-commissie in het parlement, noemt de brief “een belangrijke stap”. “Het parlement zal op basis van onderzoek en dialoog mee bepalen hoe we vandaag en morgen omgaan met de moeilijke koloniale geschiedenis van België”, klinkt het bij hem.

Lees ook:

Stad Leuven verwijdert beeld Leopold II van stadhuis