De Nederlandse nieuwswebsite ThePostOnline bracht deze week verslag van een onderzoek dat het zogenaamde “Datajournalistiek platform Pointer” heeft verricht naar nepnieuws over het coronavirus. Dit gezelschap zegt dat dit schrikbarend toeneemt en noemde een reeks Nederlandse online nieuwsbronnen als verspreiders van onjuiste informatie over Covid-19. De enige Vlaamse website die werd vermeld, is SCEPTR.

We waren toch even verrast. Hadden we ons ergens vergist? Hadden we onjuiste medische informatie weergegeven over het virus? We vonden ons antwoord in een artikel van de Nederlandse krant Trouw van maart. Jerry Vermanen van Pointer vertelde daar hoe wij onze lezers schandelijk slecht advies geven: “Een opmerkelijk bericht op de Vlaamse site SCEPTR gaat over de Iraanse ayatollah Tabzizian die adviseert om de anus te behandelen met etherische oliën. Hij adviseerde zijn 120.000 volgers op Telegram om Covid-19 te bestrijden met ‘traditionele islamitische ­geneeskunde’, waaronder bruine suiker eten, kruiden verbranden en snuifpoeder inhaleren.

Het bericht flitst trouwens ook even (2:33) in beeld bij een filmpje van Pointer zelf.

Achterlijke ayatollahs

Voor alle duidelijkheid: niemand ontkent dat Ayatollah Tabrizian dit advies heeft gegeven. Het bericht stond in alle Iraanse kranten en werd bijvoorbeeld ook gebracht door The Economist, Foreign Policy, The Hill en France24. Wat SCEPTR dus, bizar genoeg, wordt kwalijk genomen, is dat de website hierdoor op een of andere manier zelf zijn lezers zou aangezet hebben om de billen in te smeren met etherisch oliën om veilig te zijn tegen het coronavirus. Dan sta je toch even paf.

Voortaan zullen we op veilig spelen en altijd een vaste waarschuwing plaatsen: “Wanneer SCEPTR de mening van achterlijke ayatollahs weergeeft, is dat niet noodzakelijk onze mening.” Het lijkt overbodig, zeker als je in hetzelfde artikel al zoveel had gezegd (“Toch blijft religie verder een gevaarlijke rol spelen in het verhaal.”). Maar met onderzoekers als de mensen van Pointer kan je niet voorzichtig genoeg zijn.

We wensen onze lezers ook nog een andere waarschuwing mee te geven: let op voor slordige ‘datajournalistiek’. Zeker als die ondernomen wordt door mensen die, blijkens hun eerdere rapporten, een nogal politieke agenda hebben.

Iraanse Ayatollah: “Smeer uw anus in met olie tegen het coronavirus”