“The Europese Commissie wordt opgeroepen om gebruik te maken van alle middelen om Polen aan te pakken voor de inbreuk op de waarden waarop de Europese Unie is gebouwd…,” zo staat in een tussenrapport van de Europese burgerlijke vrijhedencommissie. In dit rapport van twintig pagina’s, krijgt Polen opnieuw op zijn donder voor het vermeend schenden van EU-wetgeving. Polen zou namelijk de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in gevaar brengen. 

Al in 2017 kwam de Europese Commissie met een voorstel om de rechterlijke macht in Polen onder de loep te nemen. In dit voorstel besloot de EC dat er sprake was van een “duidelijk risico van een ernstige inbreuk op de rechtsstaat in Polen.” De commissie raadde het land daarom aan om binnen drie maanden enkele besluiten te nemen om de ‘schade terug te draaien’. Onder andere hield dit in dat Polen de ‘onafhankelijkheid’ van het Constitutionele Hof moest ‘herstellen’. Ook zou Warschau enkele onuitgevoerde rechterlijke besluiten alsnog moeten implementeren.

(Lees verder onder de tweet)

Verlies stemrecht Polen?

In de tussentijd is de relatie tussen de EU en Polen er niet beter op geworden. Nog regelmatig komen er kritische geluiden vanuit de EU over de staat van het Poolse rechtssysteem. Het tussenrapport, dat de Europarlementariër Juan Fernando López Aguilar gisteren presenteerde, is hier een voortzetting van. Enerzijds blikt het rapport terug op ‘inbreuken’ die vóór 2017 plaatsvonden. Anderzijds krijgen ook recente ontwikkelingen een kritische kanttekening. Een voorbeeld hiervan is de beschuldiging dat Polen met een nieuwe wet, rechters ‘de mond snoert‘.

Het rapport roept Warschau op om zich alsnog te houden aan de Europese wetgeving – en het primaat van de Europese wet te accepteren. Tegelijkertijd krijgt ook de EC het advies om actief de situatie in Polen in de gaten te houden. In de praktijk betekent dit een verdere uitwerking van de ‘Artikel 7-procedure’ waardoor het land zijn stemrecht kan verliezen. Het rapport is desondanks nog niet definitief – tot 28 mei kunnen er aanpassingen plaatsvinden.

De meeste Europarlementariërs uit de ‘burgerlijke vrijhedencommissie’ delen de zorgen die in het rapport staan. Desondanks menen enkele sprekers dat het van belang is om ook de Poolse autoriteiten te blijven raadplegen. De Poolse Europarlementariër, Patryk Jaki, noemt het rapport “buitengewoon onprofessioneel”. Volgens hem bevat het “veel inhoudelijke fouten”.