Blanke politieagent wurgt zwarte man, de Amerikaanse samenleving blijft doordrongen van antizwart racisme: dat is het beeld dat overblijft als je voortgaat op de berichtgeving in de Vlaamse pers over de dood van George Floyd, drie dagen geleden in Minneapolis. Is het zo simpel? Tijd om toch even een paar dingen recht te zetten.

Laat het ten eerste duidelijk wezen dat politieagent Derek Chauvin buitensporig geweld gebruikte tegen George Floyd. Minutenlang de voet op de keel houden is geen normale politietechniek om weerspannige verdachten onder controle te houden. Het is ook vrijwel zeker dat zijn acties hebben bijgedragen aan de dood van de man.

Autopsie

Floyd is echter niet door verstikking om het leven gekomen, zegt een eerste autopsie. De dood lijkt eerder het gevolg van de hartproblemen waaraan Floyd leed. Het hartfalen werd uitgelokt door de acties van de politie en door mogelijke “intoxicatie”. Zelfs een reguliere houdgreep had voor hem dus fataal kunnen zijn.

Handelde Chauvin uit racistische motieven? Dat is allesbehalve duidelijk. Op sociale media werd daarover redelijk wat onzin verteld. Chauvin had al een voorgeschiedenis van klachten wegens overdreven geweld, maar voorlopig is er geen bewijs dat hij racistische ideeën had. Hij en zijn slachtoffer klusten trouwens beiden na hun uren bij als buitenwipper in een Latijns-Amerikaanse nachtclub (waar ook veel zwart-Amerikaanse activiteiten doorgaan).

Chauvin was ook geen aanhanger van Trump, tot grote ontgoocheling van velen. Twee van de drie andere politieagenten betrokken bij het incident zijn niet blank, maar van Aziatische afkomst: Tao Thao en J. Alexander Kueng.

Interraciaal geweld

In tegenstelling tot wat in sommige kranten staat, verzette George Floyd zich wel degelijk tegen zijn arrestatie (wegens gebruik van valse cheques), zo blijkt uit de klacht van het openbaar ministerie, zonder evenwel echt gewelddadig te worden.

Er wordt regelmatig op gewezen dat zwarte mannen in de VS meer kans lopen om te komen door acties van de politie. Dat klopt, maar zwarten zijn in verhouding tot hun aandeel van de bevolking ook vaker betrokken bij misdaad. Studies wijzen er op dat blanke agenten niet gewelddadiger zijn tegen zwarten dan hun collega’s. Er zijn trouwens veel zwarte politieagenten: het percentage zwarten bij de politie is groter dan hun aandeel in de bevolking.

Toch nog twee cijfers. In 2016 werden in de Verenigde Staten 243 zwarten vermoord door blanken. Datzelfde jaar werden 533 blanken gedood door zwarten. Indien interraciaal geweld een indicatie zou zijn van het racisme in de samenleving, wat zou dan het besluit zijn?