Vergeet de akkefietjes tussen CD&V en N-VA, na de verkiezingen liggen vooral de Vlaams-nationalisten en liberalen met elkaar in de clinch, zo ook weer gisteren. De aanleiding? Een filmpje van de N-VA waarin valt te zien hoe de Open Vld-voorzitter eerst pro-confederalisme is en later voor een herfederalisering (van bepaalde bevoegdheden). Nadien kwamen de liberalen met een eigen, soortgelijk, filmpje over de N-VA. “Ik denk dat dit opnieuw zal moeten besproken worden. Zo zet men de samenwerking binnen de Vlaamse regering opnieuw onder druk”, waarschuwt kandidaat-voorzitter Bart Tommelein (de N-VA) via Radio 1.

En opnieuw zit het er tegen tussen Open Vld en N-VA, twee coalitiepartners die elkaar niet (meer) sparen. Dit relletje begon met een tweet waarin de Vlaams-nationalisten verwezen naar Gwendolyn Rutten haar oude, confederale, overtuiging. De liberalen gaven de N-VA, met een verwijzing naar De Wever zijn veto tegenover de PS, een koekje van eigen deeg. 

Tommelein, die zich in de verkiezingscampagne probeert te positioneren als de grote ‘verbinder’ heeft er genoeg van. “Het is de laatste maanden duidelijk dat er veel aanvallen kwamen van N-VA in de richting van Open Vld”, stelt Tommelein op Radio 1. Volgens hem is er sprake van een “georkestreerde actie” en moeten de liberalen dan “niet lijdzaam staan toekijken”

Opmerkelijk: Tommelein meent dat dit nieuwe relletje de samenwerking binnen de Vlaamse regering onder druk zet. “Ik denk dat dit opnieuw zal moeten besproken worden. Zo zet men de samenwerking binnen de Vlaamse regering opnieuw onder druk”, citeert BELGA de kandidaat-voorzitter. Jambon spreekt dit tegenover VRT NWS tegen. “De sfeer en daadkracht in de Vlaamse regering [is] uitstekend”, klinkt het.

Naar een assertiever liberalisme?

Terwijl christendemocraten en Vlaams-nationalisten doorheen de regering-Michel kibbelde, probeerden de liberalen zich afzijdig te houden en werd er gekozen voor een constructief imago, iets wat tijdens de campagne werd gesymboliseerd met de slogan ‘gewoon doen’. Veel electorale successen konden de ‘doeners’ evenwel niet behalen. Integendeel, net zoals de andere Zweedse partijen, volgde er een afstraffing.

Het afgelopen jaar veranderde deze ‘constructieve’ houding echter. Naast een forse houding tegenover (samenwerking met) het Vlaams Belang probeerden de liberalen van een regeringsmeerderheid zonder christendemocraten gebruik te maken om radicaal-progressieve voorstellen door te duwen. Zo lanceerde Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten na een interview met Radio 2-coryfee Lutgart Simoens het idee van ‘voltooid leven’; wat kerngezonde mensen de mogelijkheid zou geven om uit het leven te stappen. 

Ook tegenover de Vlaamse coalitiepartners werd de taal steviger. Zo werd het ‘verhaal’ van Vlaams minister-president Jan Jambon met betrekking tot het kindergeld van migranten sterk veroordeeld. “Ik las een flauw doorslagje van een extreem-rechts broodjeaapverhaal over huizen van migranten”, klonk het bij Gwendolyn Rutten

Hoewel de partij assertiever communiceert blijft hun positie troebel. Een paars-groene samenwerking zou – ondanks enkele ‘verwezenlijkingen’ op ethisch vlak – de partij (nog) minder geloofwaardig maken ter rechterzijde, waar het merendeel van het liberale kiespotentieel zit. Tevens kan de basis een dergelijke shift naar links allerminst smaken. Langs de andere kant kan een zwenk naar rechts, zoals Kamerlid Vincent Van Quickenborne suggereerde, allerminst op de goedkeuring van de partijtop rekenen.

Regelmatig worden en werden de povere resultaten van de liberalen aan het gebrek aan een eigen profiel toegedicht. Ondernemers, de kleine zelfstandigen die minder belastingen en een beperktere overheid willen, kunnen socio-economisch immers evengoed bij de N-VA aankloppen. Daarnaast bestaan er grote overeenkomsten tussen de Vlaams-nationalisten en liberalen met betrekking tot het migratievraagstuk, al hanteert de N-VA op dit thema een rauwere communicatiestijl. Enkel met betrekking tot het institutionele (Open Vld is gewonnen voor federalisme, geen confederalisme laat staan Vlaamse onafhankelijkheid), het ethische (waar de N-VA een prudentere aanpak heeft) en de Europese Unie vallen er grote verschillen waar te nemen. Kan een assertiever liberalisme dit oplossen?