Dinsdagavond presenteerde Amerikaans president Donald Trump (Rep.) zijn vredesplan voor het conflict tussen Israël en Palestina. Dat plan zou een begin van een oplossing moeten bieden voor het conflict, dat al meer dan 70 jaar aansleept. Het zijn sterke ambities, maar Trump bewees met Noord-Korea open te staan voor historische doorbraken. De plannen werden voor de persconferentie al vrijgegeven, onder meer aan Fox News.

Ook Trump pleit voor een tweestatenoplossing om het conflict te pacificeren. Hij bracht het plan samen met Israëlisch premier Netanyahu naar voor. De Palestijnse regering wilde vooraf niet meewerken aan een oplossing met Trump. De erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël zit er nog diep. In een eerste reactie was ze erg afwijzend.

Toch blijft het Witte Huis achter het plan staan. Het noemde het plan realistisch en zei dat Israël bereid is om het uit te voeren. Benny Gantz, de tegenstander van Netanyahu bij de komende verkiezingen van maart dit jaar, gaf ook al door zich te zullen houden aan het plan indien het tot een akkoord komt. Dat is erg opvallend, aangezien Israël momenteel in politiek woelwater zit. Er zijn reeds 2 verkiezingen gepasseerd zonder dat er een regering uit voortkwam en Netanyahu heeft een afzettingsprocedure aan zijn been wegens beschuldigingen van corruptie. 

Opvallende concessies

Er is meer dan twee jaar gewerkt aan het vredesplan, onder leiding van Jared Kushner, de schoonzoon van Donald Trump. In het plan staan enkele opvallende stappen van vooruitgang. Er zou een erkende Palestijnse staat komen met Oost-Jeruzalem als hoofdstad, waar de VS een ambassade zou vestigen, de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook zouden verbonden worden en de Palestijnen krijgen veel extra territorium. Ze zouden meer dan dubbel zoveel grond onder controle krijgen als vandaag. Israël wil wel ten alle tijde haar eigen veiligheid kunnen garanderen. Ook in de nederzettingen in de Westelijke Jordaanoever, een pijnpunt voor de Palestijnen. Maar net omdat de Israëli’s hun veiligheid gegarandeerd zien, kunnen ze toegevingen maken op andere gebieden.

Opdat de VS en Israël Palestina finaal als een staat zouden erkennen, moet het aan enkele voorwaarden voldoet. Voorwaarden zoals het terrorisme uitroeien, stoppen met geld te geven aan zogenaamde martelaren, corruptie bestrijden, vrije meningsuiting invoeren en andere politieke hervormingen doorvoeren.

Bij de voorstelling noemde Trump het “een belangrijke stap in de richting van vrede“. Terrorisme en islamisme zijn volgens de Amerikaanse president de vijand van iedereen. Hij wees er op dat alle andere Amerikaanse presidenten gefaald zijn om er te helpen vrede uit te bouwen, maar: “ik ben niet verkozen om kleine dingen te doen of weg te lopen van grote problemen“, aldus Trump.

Fairness

Het is de eerste keer ooit dat Israël in die mate territoriale concessies openlijk weergeeft. Trump dankte de premier van Israël daar dan ook voor. Opvallend, hij zei ook dat hij na al zijn realisaties ten bate van Israël, zoals het terugdraaien van de beruchte Iran-deal en het erkennen van Jeruzalem als hoofdstad van Israël, hij nu ook veel moet doen voor Palestina, in naam van “fairnes” of eerlijkheid. De koning van Jordanië ziet in het plan toe op de rechten van moslims bij de Tempelberg en staat er voor garant dat het status quo daar bewaard blijft, zodat religieuze moslims er vreedzaam kunnen hun geloof belijden. 

De VS zouden ook 50 miljard dollar investeren in de nieuwe Palestijnse staat. 28 miljard dollar gaat rechtstreeks naar de Palestijnen en 22 miljard dollar gaat naar de buurlanden (Egypte, Jordanië en Libanon) die investeren in Palestina. Er zouden 1 miljoen jobs bijkomen en de armoede zou gehalveerd worden. Een armoedegraad die volgens Trump vandaag onaanvaardbaar hoog ligt. In die context zou Palestina niet meer afhankelijk zijn van liefdadigheid en buitenlandse hulp, maar zelf economisch vooruitgang kunnen maken.

Nationale belangen

Jared Kushner wees er eerder al op dat de Verenigde Staten volledig energie-onafhankelijk zijn. De Amerikaanse belangen in het Midden-Oosten zijn daardoor wezenlijk opgeschoven. De focus ligt veel minder op olie, en men wil het islamistisch extremisme actief bestrijden via het ondersteunen van bondgenoten en het bouwen aan stabiliteit op lange termijn.

Op sociale media deelde Trump een artikel van Time magazine dat het voorstel analyseert en prijst. Het wijst er op dat het een beginpunt lijkt te zijn om de vredesgesprekken aan te knopen, met veel marge om de Palestijnen uit te nodigen en te overtuigen om toch te onderhandelen. Iets wat Trump met het delen ervan lijkt te bevestigen.