Koning Filip heeft dit jaar zeven maal gratie verleend aan veroordeelde criminelen. Dat zijn er flink wat minder dan in 2018, toen 13 maal gratie werd verleend. Dat blijkt navraag via BELGA aan minister van Justitie Koen Geens (CD&V), die doorgaans zelf de adviezen en verzoeken tot gratie indient bij de koning.

Het is de koning die beslist om bepaalde straffen die door de rechter zijn uitgesproken toch kwijt te schelden. Maar dat gebeurt doorgaans wel op basis van een advies van het ministerie van Justitie. In 2019 kwam het echter niet bijzonder veel voor. Volgens de woordvoerster van Geens gebeurde dat in 2019 drie keer in Nederlandstalige, en vier keer in Franstalige dossiers. 

Gratie van de koning meestal voor lichte verkeersovertredingen

De aard van de misdrijven die werden weggeveegd met de gratiemaatregel blijft onbekend. Daar wordt normaliter nooit specifieke informatie over verschaft. Vaak gaat het echter over verkeersmisdrijven waarbij er geen sprake is van dronkenschap, vluchtmisdrijf of slachtoffers, bijvoorbeeld bij het bestraffen van een nierdialysepatiënt die omwille van zijn aandoening niet mocht rijden maar dat toch deed uit onwetendheid of om naar de nierdialyse te gaan.

Er is in het verleden al heel wat kritiek geweest op het systeem van gratieverlening. Het zou archaïsch zijn en een overblijfsel uit het ancien régime. Maar Geens gelooft nog in de procedure: “Er kunnen gevallen zijn waarin een straf, hoewel ze voor de feiten op zich redelijk en rechtvaardig lijkt, in de concrete omstandigheden totaal verkeerd uitvalt”, zo zei hij een jaar geleden in De Tijd. “Dan moet er een ventiel zijn waardoor je wat lucht kan loslaten. Omdat de betrokkene, die bijvoorbeeld een chemokuur volgt of een miskraam heeft gehad, in een totaal onrechtvaardige situatie is terechtgekomen.”