In Madrid liep van 2 tot en met 13 december de COP25 klimaatconferentie. Beleidsmakers en wetenschappers kwamen hier bij elkaar om te discussiëren over de opwarming van de aarde en de mogelijke gevolgen daarvan voor de mensheid. Het evenement kreeg veel media-aandacht, onder andere door de aanwezigheid van kindster Greta Thunberg. De afgelopen weken werden we dan ook nóg meer dan normaal gebombardeerd met alarmerend nieuws over de toekomst van onze wereld. 

Het lijkt alsof er een zeer brede consensus bestaat over wat de toestand is van ons klimaat en hoe we er mee om moeten gaan. Nochtans zijn er ook andere geluiden te horen. Die worden echter snel opzijgeschoven als storend, komende van sceptici, “klimaatontkenners” en zelfs negationisten, een zeer beladen term. Nochtans komen de opmerkingen soms uit respectabel lijkende bronnen. Om te weten hoe de vork in de steel zit, kan het interessant zijn om eens uit te pluizen wat die ‘anderen’ nu precies beweren. Staan ze op de lijn van aanhangers van de platte Aarde en creationisten, of is er meer?

Alternatieve klimaatconferenties

Een goede plek om meer te weten te komen is op de alternatieve klimaatconferenties. Die werden niet zolang voor de COP25 gehouden, maar kregen geen media-aandacht. Op deze bijeenkomsten werden lezingen gehouden door sceptische wetenschappers -er zijn er meer dan je denkt (1) –  en politici die kritiek uiten op de consensus zoals die vandaag in de media en de politiek wordt voorgesteld. 

Sommige plannen om klimaatopwarming tegen te gaan zullen enorme economische inspanningen vergen. De economische groei van vele naties – ook ontwikkelingslanden – kan worden afgeremd. Om te vermijden dat de oplossingen erger worden dan het probleem lijkt het dan ook verstandig om het debat open en rationeel te houden en te luisteren naar kritische stemmen.

EIKE 2019

Het Europäisches Institut für Klima & Energie (EIKE) organiseerde van 22 tot en met 23 november haar 13e congres voor “klimaatrealisten”. Wegens protestacties van onder andere de extreem-linkse knokploeg Antifa moesten de organisatoren op het laatste moment nog uitwijken naar een alternatieve zaal, nadat de eigenaars van een hotel het congres niet meer durfden laten doorgaan.

Hieronder een kleine samenvatting van enkele lezingen. U kan ze zelf bekijken via Youtube: zie ook de links op de website van de organisator.

De betrouwbaarheid van klimaatmodellen.

Voordracht van Prof. Nicola Scafetta, Universiteit Friedrich II. in Napels.

Het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) maakt gebruik van zogenaamde klimaatmodellen: algoritmes die aan de hand van een aantal veranderlijke factoren een temperatuursverandering op globale schaal zouden kunnen voorspellen. Prof. Scafetta betwist de waarde van deze modellen. Zo zouden ze volgens hem de “menselijke factoren” zoals CO2 uitstoot te veel gewicht krijgen ten opzichte van natuurlijke factoren. Bovendien kan een dergelijk model enkel gevalideerd worden door het te toetsen aan de werkelijkheid, en daar wringt het schoentje. 

We hebben namelijk geen “tweede aarde” zonder menselijke invloeden om na te gaan of de modellen daar ook overeen zouden komen met de temperatuurwaarden. De zogenaamde ‘hockey-stick curve’ (sinds 2013 ook door IPCC verlaten) – die een vrijwel lineair verband toonde tussen CO2 en temperatuur – is met andere woorden een geval van correlatie, maar daarom nog geen causaliteit.

Als we de modellen toepassen op temperaturen in het verleden dan blijken bepaalde grote temperatuurschommelingen zoals o.a. de ‘middeleeuwse warme periode’ – toen bijvoorbeeld verschillende gletsjers in de Alpen kleiner zouden zijn geweest dan vandaag – niet te worden voorspeld. Volgens Scafetta zijn natuurlijke factoren zoals zonneactiviteit voor een groter deel van de klimaatopwarming verantwoordelijk dan menselijke factoren. Volgens hem is zijn eigen model uit 2013 dat hiermee wel rekening houdt accurater. (2)

Het effect van de zonneactiviteit op klimaatopwarming

Voordracht door Prof. Nir Shaviv, Racah Institute of Physics, Hebrew University of Jerusalem.

Prof. Shaviv beweert dat de gevoeligheid van het klimaat wordt overschat, en dat grote vulkaanuitbarstingen de afgelopen eeuwen veel minder effect hebben gehad op het klimaat dan de modellen voorspellen. Anderzijds zou het effect van niet-menselijke factoren op temperatuurschommelingen vaak onterecht geminimaliseerd worden. 

Zo zouden fluctuaties in zonneactiviteit veel grotere effecten kunnen hebben op de hoeveelheid energie die het klimaat binnenkomt (3). Kosmische straling vergroot (via ionisering in de atmosfeer) de concentratie van druppels in de wolken. Meer zonnewind leidt tot een vermindering van de kosmische straling die de aarde bereikt en hierdoor dus minder “dense” wolken. Dat laatste zorgt dan weer voor minder weerkaatsing van de zonnestralen en hierdoor een opwarmend effect op de aarde, aldus Shaviv. Het IPCC zou dit effect sterk onderschatten in de laatste klimaatmodellen.

Fysische limieten van de ‘energie-wissel’ 

Voordracht door Prof. Horst-Joachim Lüdecke, PR verantwoordelijke van EIKE.

Prof. Lüdecke vergelijkt de “energiedensiteit” van herbruikbare bronnen ten opzichte van kolen- en kernenergie. Zo zou windenergie ongeveer 1 Watt per vierkante meter produceren, zonnecellen 10-15 W/m2 en een kolencentrale 7500 W/m2. Als heel Duitsland volledig op elektriciteit zou overschakelen voor het energieverbruik dan zou een oppervlak zo groot als de staat Beieren in zijn geheel moeten worden volgebouwd met windmolens om aan de vraag te voldoen. Lüdecke concludeert dat met de huidige technologie een moderne industriestaat zoals Duitsland niet kan overleven zonder dense energiebronnen zoals kolen of kernenergie. Aangezien binnenkort verschillende kerncentrales en kolencentrales dicht zullen gaan in Duitsland vreest hij dan ook voor grote tekorten en economische problemen.

Heartland Madrid 2019

Tijdens de COP25 organiseerde Heartland Institute (een economisch liberale denktank uit de USA) een ‘tegencongres’ in Madrid. (Nvdr. het Heartland Institute kreeg een in de media een slechte naam door het minimaliseren van de schadelijke gevolgen van passief roken in combinatie met donaties uit de tabaksindustrie (4).)

Klimaatverandering en orkaanmythes

Voordracht door Dr. Stan Goldenberg, NOAA’s Atlantic Oceanographic and Meteorological Laboratory. (Om de video van de voordracht te zien: zie de website van de organisator).

Dr. Goldenberg beweert dat er nog geen enkel betrouwbaar model is om de hoeveelheid en ernst van orkanen te voorspellen. Alarmistische voorspellingen dat de orkaanactiviteit zal verergeren door klimaatopwarming zouden volgens Goldenberg meestal vaag geformuleerd en niet falsifieerbaar zijn (en daarom weinig betrouwbaar). Bovendien bleef volgens recente studies het aantal orkanen de afgelopen eeuw stabiel. Wel zouden er cyclisch terugkerende perioden van meerdere tientallen jaren zijn waarin orkaanactiviteit erger wordt. Deze cycli zouden niet gecorreleerd zijn aan de globale temperatuur. (5) Gezien de vooruitgang in meetmethodes (vliegtuigen, satellieten) zijn de metingen van de windsnelheden (en dus de ernst van stormen) echter moeilijk te vergelijken met die van het begin van de 20e eeuw, hetgeen de interpretatie bemoeilijkt. 

Conclusie

Wetenschappen zijn moeilijk te doorgronden en falsificatie is noodzakelijk. Klimaatwetenschap heeft het inherente probleem dat er maar één aarde is, en men niet zomaar kan meten wat men wil. Daarboven wordt nog eens een ideeënstrijd gevoerd en spelen er vele belangen mee, van overheden tot multinationals en de groene lobby. Voor een leek is alles afwegen een onmogelijke opdracht. Het veiligste lijkt dan ook om kritisch te blijven tegenover iedereen. Wij zullen dat dan ook zijn.

Voetnoten:
(1) Een vaak gehoorde stelling is dat “97% van de wetenschappers akkoord is met de klimaatopwarming”. Een betere vraag is echter: hoeveel percent van de wetenschappers is akkoord met de stelling dat menselijke factoren de grootste invloed hebben op de opwarming van het klimaat de laatste tientallen jaren. Een enquête uit 2013 onder 1821 Amerikaanse meteorologen en klimaatwetenschappers toonde aan dat 52% gelooft dat menselijke invloed de belangrijkste factor is bij de opwarming van de aarde. 47% geloofde dit echter niet of was onzeker. Een heel ander verhaal dan “97% consensus”. (Stenhouse, & Maibach, Edward & Cobb, Sara & Ban, & Bleistein, & Croft, Paul & Bierly, Eugene & Seitter, & Rasmussen, & Leiserowitz, Anthony. (2013). Meteorologists’ Views About Global Warming: A Survey of American Meteorological Society Professional Members. Bulletin of the American Meteorological Society.)
(2) Scafetta, Nicola. “Discussion on Climate Oscillations: CMIP5 General Circulation Models Versus a Semi-Empirical Harmonic Model Based on Astronomical Cycles.” Earth-Science Reviews 126 (2013)
(3) Shaviv, N. J. ( 2005), On climate response to changes in the cosmic ray flux and radiative budget, J. Geophys. Res.
(4) Op haar site beantwoordt de organisatie onder andere deze kritiek, het is aan de lezer om zelf te oordelen. De lezingen van de uitgenodigde wetenschappers zoals Stan Goldenberg zijn gebaseerd op zogenaamde peer-reviewed publicaties en dus onderworpen aan wetenschappelijke controle en kritiek.
(5) Goldenberg et al, The Recent Increase in Atlantic Hurricane Activity: Causes and Implications, Science, 20 Jul 2001