De Verenigde Staten vinden dat Israël het recht heeft om joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te bouwen. Veertig jaar lang was het officiële standpunt van de Amerikaanse regering dat die nederzettingen “niet in overeenstemming waren met het internationale recht”, maar dat standpunt werd gisteren opgegeven door de regering-Trump.

Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo was de houding van de Verenigde Staten ten opzichte van joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever onsamenhangend. Pompeo wijst erop dat de Democratische president Jimmy Carter de nederzettingen in strijd vond met het internationale recht, terwijl de Republikeinse president Ronald Reagan dat niet per se vond.

Pompeo: “Nederzettingen niet per se onverenigbaar met het internationale recht”

“De totstandbrenging van burgernederzettingen als in strijd met het internationaal recht bestempelen heeft de zaak van de vrede niet bevorderd”, zei Pompeo. “De harde waarheid is dat er nooit een juridische oplossing voor het conflict zal komen, en discussies over wie gelijk heeft en wie ongelijk heeft als het gaat om internationaal recht zullen niet tot vrede leiden.”

“De totstandbrenging van Israëlische burgernederzettingen is niet, per se, onverenigbaar met het internationale recht”, zei Pompeo. Volgens hem is het niet de bedoeling de Westelijke Jordaanoever aan de Israëliërs te geven. “Dat is aan de Israëliërs en de Palestijnen om te onderhandelen”, klinkt het. De wettigheid van de nederzettingen zou volgens Pompeo door Israëlische rechtbanken bepaald moeten worden.

Evangelische christenen

Naar de precieze beweegredenen van de Amerikaanse regering blijft het gissen, maar de beslissing zal allicht in goede aarde vallen bij de evangelische christenen in de Republikeinse partij. Ook is de beslissing een opsteker voor de Israëlische premier Benjamin Netanyahu (Likoed), die op dit moment vecht om aan de macht te blijven. Volgens Netanyahu zetten de VS op die manier “een historische fout” recht en aanvaarden ze op die manier de “realiteit ter plaatse”

Aan de Palestijnse kant is er dan weer minder begrip voor de beslissing. “Met deze aankondiging laat de regering-Trump eens te meer zien hoezeer zij het internationale systeem bedreigt met haar onophoudelijke pogingen om het internationale recht te vervangen door de ‘wet van de jungle'”, zegt de Palestijnse politicus Saeb Erekat. Ook de Arabische buurlanden van Israël veroordelen de beslissing.

VN-resolutie: “Flagrante schending internationaal recht”

De Westelijke Jordaanoever werd in 1967 door Israël op Jordanië veroverd na de Zesdaagse Oorlog. De Palestijnen hopen dat het gebied op een dag deel uitmaakt van een Palestijnse staat. De afgelopen decennia werden verschillende joodse nederzettingen gebouwd in het gebied. Intussen wonen er honderdduizenden Israëliërs.

In 2016 noemde een resolutie van de VN-Veiligheidsraad de nederzettingen een “flagrante schending” van het internationaal recht. Dat was ook het standpunt van de Amerikaanse regering sinds 1978. De nederzettingen zouden ook in strijd zijn met de Vierde Conventie van Genève, die de overdracht van bevolking door een bezettingsmacht verbiedt.