Minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR) kreeg een boze brief van haar Nederlandse collega, zo meldt De Morgen. Onze noorderburen pikken het namelijk niet dat een energiecentrale, van het Duitse energiebedrijf RWE en gelegen op het Nederlandse grondgebied, exclusief zou leveren aan Belgische klanten. Maar ons land heeft een slechte energiesituatie en is dringend op zoek naar meer energiecapaciteit.

De centrale in Nederland, de ‘Clauscentrale’ van het Duitse bedrijf RWE, leek Marghem dan ook ideaal. Ze is gelegen net over de grens, in Maasbracht. De gascentrale, thans ongebruikt, heeft bovendien een vermogen van 1.304 megawatt, goed voor maar liefst 3 miljoen huishoudens. RWE had al plannen uitgewerkt om met een 13 kilometer lange kabel de stroom om te leiden naar het Belgische Kinrooi. Maar dat was buiten de Nederlandse overheid gerekend.

Nederland wil zelf gebruik maken van gascentrales ten nadele van oude kolencentrales

Energieminister Marghem werkte een ‘capaciteitsmechanisme’ uit om de erbarmelijke energiesituatie van België op te vangen. Gascentrales van andere (buitenlandse) leveranciers worden gezocht, want ze zijn ideaal in energienood, zoals bij windstilte of zonarme dagen. Zij kunnen snel opgestart en afgeschakeld worden, in tegenstelling tot kerncentrales, en kunnen dus goed als stand-by-productie dienen. Het wettelijk kader voor dat capaciteitsmechanisme is er al, de uitvoeringsbesluiten zijn ook bijna klaar. De bedoeling is dat vanaf 2021 privébedrijven meedingen op deze openbare aanbestedingen.

De Clauscentrale van RWE is/was dan ook logische kanshebber in dit kader. De grote capaciteit, de nabijheid en vooral de reeds gebouwde capaciteit (terwijl de concurrenten nog centrales moeten bouwen) geven allemaal voordelen. Alleen ontbrak er dus nog een aansluiting op het Belgisch net. De plannen daarvoor – de 13 kilometer lange kabel hierboven vermeld – maakt de Nederlandse regering echter “nijdig”, aldus de Volkskrant. De Nederlandse minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes (VVD) schreef daarom een boze brief aan Marghem, hetgeen door het kabinet van Marghem ook aan De Morgen werd bevestigd: “Minister Wiebes zegt duidelijk dat [de centrale in] Maasbracht niet gekoppeld mag worden aan België, omdat het gevaarlijk is voor de bevoorradingszekerheid van Nederland.”

Nederland wil immers alle kolencentrales tegen 2030 sluiten, waardoor men ook stand-by-energie-opwekking benodigt.

(Lees verder na de tweet.)

Stroom uit buitenland niet evident

Of de Belgische samenwerking met RWE nu nog doorgaat valt te betwijfelen. “Maasbracht was voor ons een optie, maar enkel als dat volgens de regels is, namelijk exclusief gelinkt aan België”, zegt de woordvoerder van Marghem verder. “Maar we respecteren de boodschap van minister Wiebes. We gaan ons informeren bij netbeheerder Elia en we gaan het gesprek met Wiebes aan.”

Het hele debacle toont aan hoe onvoorzienig de afgelopen regeringen waren met het weinig uitbouwen van nieuwe energiecentrales en het te eenzijdig financieren van zonnepanelen en windmolens. Er was in het verleden al regelmatig kritiek op het Belgische capaciteitsmechanisme, dat neerkomt op nieuwe subsidies voor energiebedrijven én jaarlijks tot 38,50 euro extra op de elektriciteitsfactuur, zo berekende regulator CREG. “Dit debacle bewijst dat nieuwe centrales best op Belgisch grondgebied staan”, besluit ook energiespecialist André Jurres.