Op het nieuws dat de Koninklijke Schenking de miljoenenfactuur van haar eigendommen afwimpelt op de belastingbetaler, wordt boos gereageerd door verschillende politieke partijen. Een onderzoek van  VRT, De Tijd, Apache en Knack, “Immo Royal” gedoopt, legde alles bloot.

N-VA en Vlaams Belang reageren verontwaardigd en zelfs uit Open Vld en sp.a klinken kritische geluiden. N-VA eist een parlementaire onderzoekscommissie, terwijl Vlaams Belang nogmaals pleit voor een afschaffing van de monarchie.

De Belgische belastingbetaler draagt bij voor miljoenen aan het koninklijk patrimonium. Geheel duidelijk was dat voor kort niet, door de bijzonder onduidelijke boekhouding van de Koninklijke Schenking. Het gaat om 7.530 hectare aan bossen, gronden en 77 gebouwen. Dat is een verzameling aan eigendom die koning Leopold II destijds onder strenge voorwaarden – de koninklijke familie moest kunnen blijven gebruik maken van de gronden en gebouwen, en ze moesten in hun oorspronkelijke staat bewaard worden – aan de Belgische overheid gaf. Op die manier ontweek de vorst omvangrijke successierechten.

Koninklijke Stichting historisch construct, vooral ten voordele van koningshuis

Volgens een Koninklijk Besluit van 1930, dat van de Koninklijke Schenking een ‘zelfstandige openbare instelling’ maakte, moesten de eigendommen volledig zelfbedruipend worden, “zonder lasten voor de Openbare Schatkist”. Onderzoek toont aan dat de Koninklijke Schenking inderdaad zelf weinig kosten maakt. Heel weinig: Een bedrag van rond de 6 miljoen elk jaar, waarvan een half miljoen euro al naar de eigen werking gaat. Wie draait dan wel op voor de kosten van al dat koninklijk vastgoed – denk maar aan renovatie, onderhoud, heraanleggingen, beveiliging enzoverder? De overheid, zo blijkt, en dus de belastingbetaler. Dit zo ontransparant mogelijk verspreid overheen allerlei besturen. Zelfs het Europese niveau financiert voor 430.000 EUR in de vorm van Europese landbouwsubsidies.

Nochtans heeft de Koninklijke Schenking zelf veel geld. Op één rekening bij Bpost Bank heeft de instelling een spaarpotje van 35,64 miljoen euro, waaraan de voorbije jaren amper is geraakt. De Schenking haalde immers vorig jaar ruim 6,97 miljoen euro aan inkomsten binnen, meer dan de eigen uitgaves. De inkomsten kwamen vooral uit de verhuur van vastgoed, goed voor meer dan 4,5 miljoen euro.

Volgens de onderzoekers van De Tijd en co wordt het door de huurinkomsten onder de loep te nemen duidelijk, dat koning Leopold II dat gigantische patrimonium niet echt ‘geschonken’ heeft aan de staat. Het is immers geen echte eigendom van de staat en de federale overheid is zelf gewoon huurder bij de Koninklijke Schenking. Zo huurt de Belgische staat via de Regie der Gebouwen het Brusselse kantoorgebouw ‘4 Bras’, wat op een grond van de Koninklijke Schenking ligt. Dit alleen leverde de Schenking vorig jaar ruim 625.000 euro aan huurinkomsten op. Zo mag de belastingbetaler veelal dan nog eens dubbel betalen.

(lees verder onder de tweet)

Op de koop toe is door het onderzoek ook duidelijk geworden dat de Schenking alleen op papier autonoom is. In werkelijkheid is de invloed van de koninklijke familie enorm. Alle beslissingen worden afgetoetst op het paleis. “Geen wonder dus dat het geld van de Schenking vooral vloeit naar domeinen waar het koningshuis zelf van profiteert”, schrijft De Tijd verder.

Politieke commotie rond koninklijk gesjoemel: “Schaf het koningshuis gewoon af en investeer dit geld in onze mensen”

Verschillende politieke partijen, met N-VA en Vlaams Belang op kop, eisen na de onthullingen op zijn minst meer openheid en transparantie in de schimmige boekhouding van de Schenking. Een doorn in het oog is dat het onderzoekswerk maar met zeer veel moeite toegang tot de beschikbare informatie, wat mogelijk wijst op opzettelijke obstructie. De informatie die werd gegeven is ook zeer summier. De jaarrekening van 2018 voor de Schenking telt zo amper 6 pagina’s.

(Lees verder onder de tweet.)

De N-VA-Kamerfractie vraagt formeel een parlementaire onderzoekscommissie. “We merken al langer dat de Koninklijke Schenking een ingewikkeld kluwen is, vermengd met onder andere de Regie der Gebouwen”, zegt Kamerlid Peter Buysrogge (N-VA) in Het Laatste Nieuws. “We moeten als parlement eens een grondig overzicht krijgen van welke middelen waar naartoe gaan. In geen enkele andere sector wordt een dergelijk wanbeheer aanvaard, maar hier blijven we het vrolijk verder financieren met belastinggeld.” Kamerlid Tomas Roggeman (N-VA) stelt dat de mogelijke gevolgen hiervan onder meer de opheffing van de Koninklijke Schenking en de teruggave van bepaalde domeinen aan de koninklijke familie – zodat die zelf de kosten moeten dragen – kunnen zijn.

Ook Open Vld-Kamerlid Vincent Van Quickenborne is het idee van een onderzoekcommissie niet ongenegen, liet hij weten op Twitter. Vlaams parlementslid voor de sp.a Hannelore Goeman stelt voor om het koninklijk domein in Laken openbaar te maken voor het publiek.
Sire, als we ervoor mogen betalen, dan mogen we er ook in.” 

Vlaams Belang pleit dan weer radicaal voor de afschaffing van de monarchie. “De belastingbetaler betaalt per jaar 36 miljoen euro voor het koningshuis”, klink het. “Daarbovenop financiert de burger mee het onderhoud en de renovatie van koninklijke domeinen (kastelen, golfterreinen, bioscoop, zeilclub…). Schaf het koningshuis af en investeer dit geld in onze mensen.”