In principe kan de minister van Sociale Zaken, momenteel Maggie De Block (Open Vld), met farmabedrijven onderhandelingen opstarten met als doel medicijnen – die nog niet werden goedgekeurd – op de markt te brengen. Die onderhandelingen zijn evenwel volstrekt geheim, iets wat de socialisten willen veranderen. “Die strikte geheimhouding die in 2016 verankerd werd in de wet, en die er nota bene kwam op verzoek van de farma zelf, dat kan niet in een democratie. En al zeker niet als het met belastinggeld is”, klinkt het bij de socialisten.

De solidariteitsactie voor baby Pia zorgde – naast steun voor het zieke kindje – voor nieuwe aandacht voor de akkoorden die de overheid met farmabedrijven afsluit. Initieel werd deze mogelijkheid door de voorganger van De Block, Laurette Onkelinx (PS), gecreëerd. Het doel? Aan de hoogste noden tegemoetkomen. Ook huidig minister van Sociale Zaken, De Block, onderhandelt binnen dit kader met de farmabedrijven. Zo kunnen medicijnen, die nog niet werden goedgekeurd, toch worden gebruikt. 

Hoewel Novartis daar met betrekking tot baby Pia niet in wou meegaan, sluit de overheid steeds vaker akkoorden met farmabedrijven. Volgens oppositiepartij sp.a zou zelfs 29 procent van het geneesmiddelenbudget naar zulke contracten gaan. Het probleem volgens de socialisten? De contracten zijn volledig geheim. “Die strikte geheimhouding die in 2016 verankerd werd in de wet, en die er nota bene kwam op verzoek van de farma zelf, dat kan niet in een democratie. En al zeker niet als het met belastinggeld is”, klinkt het bij sp.a-Kamerlid Karin Jiroflée.

De socialisten stellen voor dat het parlement, via het Rekenhof, inzage krijgt in de contacten tussen de farmabedrijven en de overheid. “Want nu kan Maggie De Block eender wat komen vertellen in het parlement. Ze kan zich altijd verschuilen achter die wet dat ze niks mag zeggen”, redeneert Jiroflée. “We vragen niet dat elk contract wordt vrijgegeven, maar wel dat er inzage mogelijk is in het geval van een klacht of een onderzoek. Nu is er geen enkele instantie die kan controleren of de overheid een faire prijs betaalt”, verduidelijkt sp.a-Kamerlid Melissa Depraetere tegenover Het Nieuwsblad.

De Block: “Het alternatief is niets terugbetalen”

Hoewel minister De Block niet principieel tegen een aanpassing is, waarschuwt ze voor een volledige afschaffing van het systeem. “Het alternatief is niets terugbetalen”, reageert de minister tegenover Het Nieuwsblad. “Dat betekent dat de betrokken patiënten nog jaren moeten wachten of het medicijn zelfs helemaal niet krijgen”, aldus de minister. Hoewel De Block geen concrete voorstellen deed, zal er – gelet op de exponentiële stijging van de kosten van de geneesmiddelen – iets aan de financiering moeten gebeuren.