Na het vrijgeven van de nota-De Wever, waarin werd vermeld dat de VRT meer werk moest maken van het uitdragen van de Vlaamse cultuur, vroeg de openbare omroep om meer centen, bovenop de kleine 300 miljoen euro die men al elk jaar krijgt. Maar men zal het toch moeten doen met minder, én alsnog de Vlaamse identiteit promoten. Dit zonder VRT NWS zoals we het nu kennen, zonder te bieden op dure sportrechten én met een participatie in een ‘Vlaamse Netflix’. De kruik van de steeds groeiende openbare omroep is eindelijk gebarsten, zo lijkt het. Bij de VRT zei men aan Het Laatste Nieuws te wachten op “een gesprek met de nieuwe mediaminister” om te reageren.

“Het behalen van een groot marktaandeel is geen doel op zich”, zo staat letterlijk te lezen in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord van 297 bladzijdes. Het blijft een belangrijke taak van de openbare omroep om een verscheiden aanbod te brengen en onderscheidend te zijn met programma’s die niet door de private omroepen gebracht worden.” Een duidelijke verwijzing naar de scheefgetrokken rol die VRT zich afgelopen jaren heeft aangemeten: het controleert zo meer dan 60% van de radiomarkt met commercieel-lijkende zenders als Radio 2, MNM en Studio Brussel, beconcurreert private zender VTM op ‘Eén’ met programma’s als ‘Thuis’ en ‘FC De Kampioenen’, en speelt met nieuwswebsite ‘VRT NWS’ (voorheen ‘deredactie.be’) ook agressief mee in de online arena van internetverslaggeving en sociale media. Tot nu dus, want aan die praktijken wordt paal en perk gesteld. En meer nog: “De VRT moet zich meer dan ooit focussen op het versterken van de Vlaamse identiteit.”

Openbare omroep moet stoppen met zich te gedragen als private speler

Wat de VRT extra moet doen voor die Vlaamse eigenheid is nog niet duidelijk, maar wat het niet mag doen alvast wel: Het mag niet meer bieden op de uitzendrechten van (inter)nationale sportevenementen. Deze staatsinmenging in een private markt wordt geschrapt en overgelaten aan de andere, private, spelers. Heel wat verslagrechten heeft de VRT echter al gekocht (van het EK voetbal 2020, WK voetbal 2022, de Olympische Spelen in 2024, de Tour de France voor de komende jaren…), maar hierna zal het sportaanbod via de VRT afkalven. De Vlaamse staatsomroep mag daarna nog wel nog sport verslaan, maar veeleer sport die op de private markt amper aan bod komt, zoals “damescompetities”, aldus het regeerakkoord.

Ook op de advertentiemarkt moet de VRT zich terug meer terughoudend – lees: als een beperkte staatsomroep – gaan gedragen. Op de VRT-televisiekanalen is reclame weliswaar beperkt, maar de vele radiozenders van de openbare omroep zenden volop reclame uit. Vorig jaar werd zelfs duidelijk dat organisaties en culturele instanties kunnen betalen om publiciteit te krijgen op de VRT-radiozenders. Daardoor overschrijdt de VRT jaar na jaar het toegelaten wervingsplafond, maar stopte men die extra inkomsten weg door middel van fiscale trucs, zoals door ze te vermommen als dividenden en reserves bij de Vlaamse Audiovisuele Regie (VAR).

VRT NWS zal zelfs stoppen met te bestaan zoals we het nu kennen

Tot slot wordt de allicht meest ingrijpende maatregel genomen in de online aanwezigheid. VRT NWS zal niet langer nog grote leesstukken mogen aanbieden en de openbare omroep moet zich focussen op het audiovisuele aanbod. Wat dat betreft moet het ook meestappen in een zogenaamde Vlaamse Netflix – een betaalkanaal voor Vlaamse tv-reeksen en films. Dat betekent dat VRT NWS zoals we het nu kennen zal stoppen. 

Daarmee speelt Jambon I in op de verzuchtingen die bij de private spelers al langer speelden: de reclame-inkomsten vallen overal terug, terwijl de VRT wel uitbreidt, gefinancierd met belastinggeld. Dat stelt ook media-econoom Tom Evens (UGent) vast in Het Laatste Nieuws. 

(Lees verder onder de tweet.)

Al deze wijzigingen zullen vervat worden in een nieuwe beheersovereenkomst. Tegen juni volgend jaar moet die afgesloten worden. Enkele weken geleden vroeg VRT-topman Paul Lembrechts nog om meer middelen aan de VRT toe te kennen binnen die nieuwe beheersovereenkomst, maar dat zal men nu toch op de buik mogen schrijven. Bij de VRT zelf wilde men nog niet reageren op het nieuws. “We willen eerst een gesprek met de nieuwe mediaminister.”

Die minister is overigens intussen bekend. Benjamin Dalle zal de post innemen en Sven Gatz (Open Vld) opvolgen. Dalle is een relatief onbekende CD&V’er van de studiedienst die niet verkozen raakte als Vlaams Parlement-lijsttrekker in Brussel in mei, maar wel respect en erkenning geniet als dossiervreter.

Lees ook:

Vlaamse regering wil werken aan identiteit: VRT ruikt meer geld

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken