Op de valreep hebben de EU-onderhandelaars en de Britse regering van premier Boris Johnson (Con.) een voorakkoord bereikt over de brexit. Dat meldt onder meer The Guardian. Zowel de Europese Commissie (EC) als de Britse premier steunen het voorstel, maar de rechts-staatsnationalistische DUP – een bondgenoot van Johnsons minoritaire regering – wil geen steun toezeggen. Het is dus nog maar de vraag of het voorstel door het Brits Parlement goedgekeurd zal worden. Vandaag en morgen moeten ook nog de Europese Raad de deal goedkeuren en later zou dan nog ook het Europees Parlement zijn fiat moeten geven.

Boris Johnson en EC-voorzitter Jean-Claude Juncker (EVP) hebben samen hun akkoord voorgesteld aan de pers omtrent de Brexit, ondanks de protesten van de DUP. Belangrijk in het akkoord is dat er geen harde grens komt tussen Ierland en het VK in Noord-Ierland, maar dat de grenscontroles in de Ierse grens zouden plaatsvinden. Hierdoor zou Noord-Ierland de facto onderdeel blijven van de Interne Markt. Verder wordt dus ook de ‘backstop’-regeling verwijderd. Dit hield in dat het VK binnen de Europese douane-unie zou blijven (en N-Ierland deels in de Interne Markt) zolang er geen regeling werd gevonden voor de Brits-Ierse grens.

Brexit-akkoord verwijdert backstop, maar behoudt N-Ierland zeker voor 4 jaar in EU-Interne Markt

Noord-Ierland zal volgens de nieuwe deal deel uitmaken van beide kanten: het blijft onderdeel van de Europese Interne Markt, maar zal ook kunnen deelnemen aan Britse handelsakkoorden. Goederen die Noord-Ierland binnenkomen en voor het Verenigd Koninkrijk bestemd zijn, blijven onderhevig aan Britse regels. Goederen die echter voor de Europese markt bestemd zijn, zijn onderworpen aan de EU-regels. Noord-Ierland zal dus ook nog een aantal EU-regels moeten volgen. Bovendien komt er een bijzondere BTW-regeling.

Na vier jaar kan het Noord-Ierse parlement echter beslissen om deze speciale regeling ofwel verder te zetten ofwel te stoppen. “Het volk van Noord-Ierland zal zelf kunnen beslissen welke wetten het naleeft en zal – anders dan bij de backstop – het recht hebben uit de bijzondere overeenkomst [met de EU] te stappen als het dat wil“, zo tweet Johnson.

Juncker spreekt zelf van “een eerlijke en evenwichtige overeenkomst voor de EU en het Verenigd Koninkrijk”, die “getuigt van onze inzet om oplossingen te vinden”. Juncker vraagt nu aan Europese Raad-voorzitter Donald Tusk (EVP) om een goedkeuring te vinden binnen zijn EU-top. De kous is dan echter nog lang niet af. Het Europees Parlement zal nog zijn fiat moeten geven, en vooral het Britse parlement is al een harde noot om te kraken gebleken wanneer Theresa May (Con.) nog premier was. Haar brexit-deals zijn keer op keer afgeschoten. Zal ‘BoJo’ meer succes hebben?