“Ik had de gevoeligheid van het onderwerp onderschat.” Dat stelt Mark Scholliers, die recent zijn nieuw boek ‘Heilige Wraak’ publiceerde. Het boek schijnt een licht op de problematiek van radicalisering bij islamitische jongeren en jihadterreur. SCEPTR-redacteur Tom Lallemand interviewde de auteur. Het volledige interview kunt u hier lezen. 

Mark Scholliers is naast macro-econoom ook auteur van verschillende boeken. In het verleden schreef Scholliers voornamelijk economische boeken, zowel fictie als non-fictie, over onder meer de bankencrisis of het pensioenprobleem. Nu waagt hij zich met ‘Heilige Wraak’ aan een politieke thriller. “Fictie, maar gebaseerd op feiten”, klinkt het. 

We beginnen bij het begin. U hebt uw boek ‘Heilige Wraak’ in eigen beheer uitgegeven, maar dat was niet uw eerste keuze. Hoe komt het dat geen enkele uitgever, die eerder wel uw boeken wilden uitgeven, wilde meewerken?

Klopt, ik had de gevoeligheid van het onderwerp onderschat. Bij de klassieke uitgeverijen, waar er vroeger concurrentie was voor mijn boeken, kreeg ik nu een afwijzende reactie. Officieel omdat het niet in het aanbod past, maar officieus heb ik dan vernomen dat het onderwerp te gevoelig ligt. Zich er niet aan willen verbranden is misschien te sterk uitgedrukt, maar ze willen klaarblijkelijk niet geassocieerd worden met een boek dat controversiële onderwerpen als islam en terreur aansnijdt, zelfs al is mijn boek fictie.

Islamkritiek, wat ook in het boek zit, wordt vaak weggezet als racisme. Heeft dat er ook mee te maken? Wilden de uitgeverijen niet als ‘racistisch’ bestempeld worden?

Die realiteit is een ongemakkelijke realiteit voor een aantal mensen, want die hangen graag een eenzijdig en immer rooskleurig beeld op van de islam.

Ik vermoed dat dat er ook iets mee te maken heeft, ondanks het feit dat het boek gebaseerd is op heel wat research. Het verspreiden van de radicale islam bijvoorbeeld – wat in mijn boek de kapstok is waaraan ik mijn verhaal ophang – en de rol van landen als Qatar daarin, zijn zaken die perfect te checken zijn. Dat is gewoon de realiteit. Die realiteit is een ongemakkelijke realiteit voor een aantal mensen, want die hangen graag een eenzijdig en immer rooskleurig beeld op van de islam.

Uw boek is fictie, maar gebaseerd op feiten. Verklaar dat eens.

Dat is gegroeid vanuit de financiële thrillers die ik eerder heb geschreven. Mijn laatste financiële thriller ging over de val van Fortis, wat gebaseerd was op de feitelijke neergang van de grote banken zowat tien jaar geleden. Op dezelfde manier ben ik gaan kijken naar wat er vandaag gebeurt in West-Europa op het vlak van religieuze radicalisering. Ik heb de poging gedaan om dat te onderzoeken en te beschrijven, waarop ik dan een fictieverhaal heb geënt. De dingen die ik noem gebeuren ook in het echte leven: buitenlandse overheden die hier invloed uitoefenen en de radicale islam proberen te verspreiden, radicalisering bij jongeren, enzoverder.

Het is inderdaad geweten dat landen als Saoedi-Arabië en Qatar proberen om radicale islamitische stromingen zoals het salafisme en wahabisme te verspreiden in Europa. Doen onze overheden genoeg om dat tegen te gaan?

Ik denk dat er heel wat gebeurt, maar het is nog altijd te weinig. Bovendien vind ik het merkwaardig dat er in het Westen zo weinig gecommuniceerd wordt over die zaken. Het ministerie van Religieuze Zaken van Qatar heeft als expliciete doelstelling de wereldwijde verspreiding van de islam. Maar hun interpretatie van de islam is een bijzonder fundamentalistische interpretatie, wat sommigen in het Westen zou kunnen aanzetten tot radicalisering. Daar wordt in onze media veel te weinig aandacht aan gegeven.

In het boek radicaliseert de jonge Rachid vanwege een imam uit Qatar die komt prediken in Vilvoorde. Moeten we dergelijke praktijken niet gewoon verbieden en veel strenger controleren?

Dat is een politieke beslissing. Anderzijds denk ik dat de Staatsveiligheid vrij goed werk levert op het gebied van wie tot het grondgebied wordt toegelaten, al is het moeilijk om daar veel info over te krijgen omdat zij om begrijpelijke redenen heel afgeschermd werkt. In andere Europese landen zoals Nederland en Groot-Brittannië is de situatie volgens mij erger. Daar kunnen buitenlandse imams publiekelijk oproepen tot het stigmatiseren van christenen en ermee wegkomen onder het mom van de vrije meningsuiting.

Naast Rachid volgen we in het boek ook de jonge Achmed. Rachid en Achmed, twee allochtone jongeren zoals er vandaag de dag duizenden zijn in ons land. Islamiseert onze samenleving volgens u?

Ik denk dat dat moeilijk te ontkennen is. Islamisering blijkt uit heel wat zaken. Denk bijvoorbeeld aan aparte zwemuren voor moslima’s in openbare zwembaden of aan scholen waar alleen halal voeding wordt geserveerd. Dit gebeurt uit respect voor de godsdienst van de betrokkenen, maar zijn evenzeer bewijzen van de oprukkende islamisering van onze samenleving. Mensen die dat ontkennen, ontkennen het licht van de zon.

Is dat een probleem, die islamisering?

Het probleem lijkt zelfs erger en erger te worden want de radicale islam wint alsmaar aan populariteit.

Dat hoeft op zich geen probleem te zijn, in die zin dat we een open samenleving nastreven die gebaseerd is op allerlei vrijheden en dus ook de vrijheid van godsdienst. Maar natuurlijk moeten nieuwkomers diezelfde opvattingen en vrijheden omarmen. Wanneer zij, en dan heb ik het over radicale moslims, vinden dat ongelovigen de duivel zijn die vermoord mogen worden, botsen natuurlijk onze opvattingen met die van hen. De vraag waar niemand een antwoord op lijkt te hebben is hoe dat conflict opgelost kan worden. Het probleem lijkt zelfs erger en erger te worden want de radicale islam wint alsmaar aan populariteit.

U beschrijft in uw boek inderdaad dat het probleem alsmaar erger lijkt te worden. Allochtone jongeren, die hier geboren zijn, zijn vaak veel radicaler dan hun ouders die naar hier migreerden. Hoe komt dat?

Klopt. De gastarbeiders die decennia geleden naar hier zijn gekomen, waren dankbaar om hier te zijn en te kunnen werken, en stonden open om zich te integreren. Dit in tegenstelling tot vele allochtone jongeren vandaag, die hier nochtans geboren en getogen zijn. Zij voelen zich, mede door de sociale media, veel meer verbonden met hun herkomstland. Kijk bijvoorbeeld naar de Turkse voetballertjes in Beringen die een militaire groet brengen. Ik denk dat de sociale media daarin een belangrijke rol spelen. Die jongeren lezen er veel pro-Turkse boodschappen op en zien Turken in Turkije die militaire groet doen. Dat kopiëren ze dan. Hoewel ze hier zijn geboren en getogen, blijven ze – in dit voorbeeld – Turken. Dit heeft op zich niets te maken met religieuze radicalisering. Een geslaagde integratie kun je dit echter moeilijk noemen.

Wat kunnen of moeten we daar als westers land tegen doen? Zoiets is toch een groot probleem?

Ik denk dat we in de eerste plaats de integratie van die mensen gericht moeten verbeteren. Italiaanse gastarbeiders die in de jaren ’50 naar hier kwamen, zijn bijvoorbeeld wel goed geïntegreerd. Zij supporteren voor Racing Genk of de Belgische nationale ploeg, veel meer dan voor pakweg Napoli of Italië. Als jongetjes in België van nog geen 10 jaar oud een militaire groet brengen om het Turkse leger te steunen, betekent dat dat er echt iets mis is. Al mogen we ook niet blind zijn voor het feit dat migranten uit Afrika of het Midden-Oosten in ons land vaak gediscrimineerd worden. Ook vanuit de autochtone gemeenschap moeten daartegen inspanningen voor geleverd worden.

Terug naar die islamisering dan. U verwijst onder meer naar documenten van de Moslimbroederschap die erop wijzen dat er achter die islamisering echt een plan zit. Hoe ver gaat dat?

Klopt, maar het betreft hier niet alleen de radicale Moslimbroeders. De Koran zelf zegt duidelijk dat er maar één god (Allah) en één godsdienst bestaat en dat is de islam. Logischerwijze volgt hieruit de doelstelling om de hele wereld te islamiseren. Die expansieve gedachte is eigen aan dat geloof, maar typeert ook andere monotheïstische godsdiensten. Vandaag de dag is die expansieve drang heel accuut in de islam, vroeger was dat zo bij het jodendom en het christendom. Die islamisering gebeurt niet alleen zoals dat vroeger het geval was via veroveringsoorlogen en – vandaag – via religieuze terreur. Ze gebeurt voornamelijk op een subtielere wijze, via onder meer financiering en migratie, al is bij dit laatste zelden sprake van geplande, doelgerichte islamisering.

Wat is volgens u het gevaarlijkste: die geleidelijke subtiele islamisering of jihadterreur?

Jihadterreur is uiteraard zeer ernstig, maar relatief beperkt en goed zichtbaar. Wanneer IS homo’s van een gebouw gooit of er een verwoestende aanslag gepleegd wordt komt dat op onze televisie. Dat is gekend en men gaat daartegen in, zoals de strijd tegen IS onder meer in Syrië heeft aangetoond. Die sluipende islamisering gebeurt op veel grotere schaal en veel meer onder de radar. In die zin zou men kunnen stellen dat die geleidelijke, verborgen opkomst van de fundamentalistische islam veel gevaarlijker is, ondanks het feit dat ze geen bloederige slachtoffers maakt.

“Neen, migranten gaan onze pensioenen niet betalen.”

Intussen blijven de migratiestromen vanuit vaak islamitische landen richting Europa onverminderd voortgaan, wat islamisering natuurlijk nog versterkt. Moet migratie ingeperkt worden volgens u?

Migratie is een heel brede term. We mogen niet blind zijn voor de vluchtelingenproblematiek; mensen die vluchten voor oorlog en geweld moeten we helpen. Echter, vandaag kennen we vooral economische migratie. Voor een open economie als die in West-Europa is het problematisch als het aantal migranten te hoog oploopt. Ik heb een paar jaar geleden een non-fictie boek geschreven over de pensioenproblematiek en kan u verzekeren dat migratie geen oplossing is voor dat probleem, maar net tot nog meer moeilijkheden leidt. De grond van de zaak is dat de financiering van ons sociale zekerheidsstelsel afhankelijk is van het aantal mensen dat ertoe bijdraagt: zij die werken zorgen voor het inkomen van zij die ziek zijn, werkloos of met pensioen. Nu al worstelt dit stelsel met grote tekorten. Als er dan op relatief korte termijn heel wat nieuwkomers bijkomen die vaak ongeschoold zijn en hierdoor moeilijk of geen werk vinden, dan legt dit extra druk op onze sociale zekerheid. Het minste wat we moeten doen, is een duidelijk onderscheid maken in wie we toelaten en wie niet, net zoals dat het geval is in landen als Australië, Denemarken of de Verenigde Staten.

Het credo dat migranten de vergrijzing en het pensioenprobleem gaan oplossen klopt dus niet?

Neen, migranten gaan onze pensioenen niet betalen. Op korte termijn is er weliswaar een mogelijk positief effect omdat de actieve bevolking in absolute aantallen snel stijgt door migratie. De zogenaamde pot wordt dus groter waaruit onder meer de lopende pensioenen betaald worden. Op lange termijn is dat echter een valse oplossing omdat die inmiddels Belg geworden immigranten ook op pensioen gaan, met als gevolg hogere pensioenuitgaven. Om die te financieren moeten we dan nog veel meer migranten toelaten. Met andere woorden, dit is een straatje zonder eind, waarbij je tevens voor ogen moet houden dat Vlaanderen nu al een regio is met een hoog aantal inwoners per vierkante km. Een systematisch oplopende bevolking zal de levenskwaliteit niet verbeteren en de druk op wat ons nog rest aan natuur verder verhogen.

Tot slot, vreest u de kritiek? U zal ongetwijfeld in het rechtse kamp worden geduwd.  

Wanneer je een politieke thriller over godsdienstig fundamentalisme schrijft, riskeer je dat altijd. Ik probeer de zaken op een objectieve manier voor te stellen, maar het is moeilijk om daarin een volledig neutraal standpunt in te nemen. Ik ben econoom. Daardoor heb ik de neiging heel wat zaken op een meer cijfermatige manier te benaderen. Dit betreft niet alleen de pensioenproblematiek, maar dus ook de gevolgen van migratie. Wat we op dit vlak vandaag meemaken, is op termijn alleen al om financiële redenen onhoudbaar zonder de fundamenten van onze huidige samenleving onderuit te halen. Die boodschap breng ik over. Daarmee zal ik waarschijnlijk op een aantal lange tenen trappen, maar is dan maar zo. Tot nader order zijn de gedachten in dit land vrij.

‘Heilige Wraak’ telt 354 bladzijden en is onder meer via Standaard Boekhandel, Heiligewraak.be en bol.com verkrijgbaar voor 24,95 euro. Paperback. ISBN 9789402186802.