De Zweedse partijen zouden, zo weet De Morgen, onderhandelen over verschillende maatregelen met betrekking tot het functioneren van onze Vlaamse democratie. Zo ligt het schrappen van de opkomstplicht en een rechtstreekse verkiezing van de burgemeester op tafel.

Vorig jaar mocht Vlaanderen een beetje beteuterd naar Wallonië kijken. De reden? Onze buren voerden een aantal hervormingen door, zoals de regel dat de kandidaat met de meeste voorkeurstemmen in de grootste partij van de coalitie automatisch de burgemeesterssjerp krijgt. Dat die populaire politicus ook effectief de gemeente zal besturen werd volgens de Vlaamsgezinde politicoloog Bart Maddens ook groter. De reden? Het Waals Parlement [beperkte] de cumul met een uitvoerend lokaal mandaat aanzienlijk.

Weg met de opkomstplicht?

Mogelijks formuleert de tweede ‘Zweedse regering’ bij haar aantreden soortgelijke voorstellen. Zo ligt het afschaffen van de opkomstplicht voor de provinciale en gemeentelijke verkiezingen op tafel, iets wat N-VA en Open Vld al langer bepleiten. Momenteel is België een van de weinige landen in Europa waar burgers verplicht moeten gaan stemmen. Toch bestaan voor die uitzonderingspositie argumenten, menen verschillende academici. “Zelfs al stemmen mensen ongewenst, dan nog is het belangrijk dat we dat signaal krijgen”, stelt UHasselt-politicoloog Johan Ackaert tegenover De Morgen.

Ackaert haalt aan dat uit onderzoeken blijkt dat vooral de socialisten en de recht-nationalisten van het Vlaams Belang nadeel ondervinden aan een afschaffing van de opkomstplicht. Groen en Open Vld zouden erbij winnen. “Ik vermoed N-VA ook, al zijn er geen metingen meer gebeurd sinds zij een grote partij zijn geworden. De Volksunie was in ieder geval ook een winnaar. Bij CD&V bleef het meestal status-quo”, klinkt het bij de politicoloog.

Naast de afschaffing van de opkomstplicht liggen er volgens De Morgen nog maatregelen op tafel zoals de afschaffing van de lijststem en de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester; twee maatregelen waar vooral in liberale hoek veel steun voor bestaat. Tevens pleiten liberalen en christendemocraten voor stemrecht vanaf 16 jaar. De Vlaamse-nationalisten van de N-VA zijn hier evenwel geen voorstander van.