Sp.a-Kamerlid Yasmine Kherbache is kandidaat om voormalig sp.a-minister Erik Derycke op te volgen als rechter bij het Grondwettelijk Hof. Eerder raakte de kandidatuur van voormalig Ecolo-voorzitter Zakia Khattabi bekend. Ondertussen wil het rechts-nationalistische Vlaams Belang de “afschaffing van de politieke benoemingen [bij] het Grondwettelijk Hof”.

De benoeming van een rechter bij het Grondwettelijk Hof is conflictueuze materie. Zo beschikt dit rechtscollege over de bevoegdheid om wetten, die strijdig zijn met de grondwet, te vernietigen. Daarnaast: het rechtscollege spreekt zich regelmatig uit over bijzonder heikele onderwerpen zoals bijvoorbeeld het ‘boerkaverbod’. Kortom, wie in het Grondwettelijk Hof mag zitten is politiek zeer relevant. De ‘zitjes’ worden verdeeld tussen zes juristen en zes voormalige parlementsleden die over minstens vijf jaar parlementaire ervaring beschikken. Daarnaast moeten de kandidaten minstens veertig jaar oud zijn. 

Traditioneel verdelen de politieke partijen de voordrachten onder elkaar. Zo mochten tot dusver alle partijen – buiten de PVDA en het Vlaams Belang – al een rechter voordragen. Sp.a schoof in het verleden voormalig minister Erik Derycke naar voren. Doordat Derycke op pensioen gaat, mag sp.a in principe een nieuwe kandidaat-rechter voordragen. Kherbache is, zo werd tegenover BELGA bevestigd, hiervoor kandidaat. In tegenstelling tot voormalig Ecolo-voorzitter Zakia Khattabi, eveneens kandidaat-rechter, beschikt Kherbache wel over een rechtendiploma.

Momenteel komt het aan de Senaat toe om een lijst met kandidaten voor te leggen. Deze lijst behoeft een tweederdemeerderheid. Verhuizen Khattabi en Kherbache effectief naar het Grondwettelijk Hof, dan eindigt hun politieke loopbaan.

Pas roept op om tegen voordracht Khattabi en Kherbache te stemmen

Oppositiepartij Vlaams Belang wil een debat voeren over de afschaffing van de politieke benoemingen bij het Grondwettelijk Hof. “Het Grondwettelijk Hof is de instantie bij uitstek die politiek neutraal zou moeten zijn. Zolang het systeem van politieke benoemingen wordt aangehouden, is dat echter niet mogelijk”, klinkt het in een persbericht.

Daarnaast merkt Vlaams Belang-fractieleider Barbara Pas op dat N-VA, PVDA en Vlaams Belang samen een derde van de zetels hebben. “Ik roep de N-VA en de PVDA dan ook op om samen met het Vlaams Belang tegen de voordracht van Khattabi en Kherbache te stemmen. Met 21 van de 60 Senaatzetels en 55 van de 150 Kamerzetels kunnen deze politieke benoemingen geblokkeerd worden. Daarnaast zal het Vlaams Belang de nodige wetgevende initiatieven nemen om de politieke benoemingen voor het Grondwettelijk Hof af te schaffen en te komen tot een objectief systeem waarbij leden van het Hof benoemd worden op basis van bekwaamheid, en niet op basis van hun politieke kleur”, klinkt het.