Langdurig werklozen zullen allicht binnenkort gemeenschapsdienst moeten verrichten. Hierover bestaat een consensus bij de partijen die opnieuw de Vlaamse regering zullen opmaken (CD&V, Open Vld en N-VA), zo schrijft De Tijd. Dat wil zeggen dat de Vlaamse arbeidsbemiddelingsdienst VDAB mensen die langer dan twee jaar een werkloosheidsuitkering ontvangen, openbaar nuttig werk kan laten verrichten. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om plantsoendienst.

In principe konden regio’s al langer hardnekkig werklozen gemeenschapsarbeid laten verrichten. De federale regering van Charles Michel (MR) voorzag in 2018 reeds het wettelijk kader hiervoor. De deelstaten waren hier echter niet happig op. Maar in Vlaanderen lijkt daar dus verandering in te komen.

Werklozen die al lang op uitkering leven, zullen spoedig allicht openbaar werk moeten verrichten

Een en ander heeft te maken met de startnota van informateur Bart De Wever (N-VA). Daarin stond als doel vooropgesteld om 120.000 Vlamingen extra aan de slag te krijgen. Zo zouden we een werkzaamheidsgraad van 80 percent bereiken (thans schommelt deze graad rond de 75 percent). Om dit doel te bereiken is er een hele waslijst aan maatregelen om werklozen te activeren en om deze tewerkstelling ook aantrekkelijk te maken voor de werkgevers.

Een van die maatregelen is dus het organiseren van gemeenschapsdienst. Langdurig werklozen, die al langer dan 2 jaar een werkloosheidsuitkering genieten, kunnen dan verplicht worden om openbaar werk te verrichten – zoals strooiafval opruimen – door de VDAB. Voorwaarde is wel dat dit werk nuttig is om professionele ervaring op te doen die men dan in een echte job kan hanteren. Er zijn thans zo’n 60.000 mensen in Vlaanderen langdurig werkloos.

Bij de oppositie en de academische wereld wordt gemengd gereageerd. Groen vindt het ‘goed klinken’, maar een “slecht plan”, dixit Vlaams parlementslid Imade Annouri (Groen). Hij vindt relevante werkervaring belangrijker, ook al is de voorwaarde van de gemeenschapsdienst dat het net relevante werkervaring moet opleveren. De socialistische vakbond ABVV vindt het dan weer zorgen voor “een stigma voor langdurig werklozen”. En professor arbeidseconomie Stijn Baert (UGent) heeft begrip voor het plan, maar vindt wel dat er “veel betere maatregelen” beschikbaar zijn.