3,2 miljoen euro. Dat is het bedrag dat de rechtsnationalistische partij Vlaams Belang uitgaf tijdens de afgelopen kiescampagne. Nooit eerder gaf die partij zoveel uit aan verkiezingen. Dat becijferde het onderzoeksinstituut ­Vives (KU Leuven) en staat te lezen in de Mediahuis-kranten zoals De Standaard. De uitgaven waren een flinke gok, gezien de partij maar 4,5 miljoen euro in kas had. Maar ze werkte, want de partij behaalde tegen de 20% in de Vlaamse, federale en Europese verkiezingen.

“Vlaams Belang heeft de gok ­gewaagd om diep te snijden in zijn financiële reserves”, zo zegt politicoloog Bart Maddens, die de studie met collega’s Gert-Jan Put en Gunther Vanden Eynde uitvoerde, in De Standaard. Veel van die reserves werden gepompt in sociale media. “Die gok is een succes gebleken.” Door de verkiezingsoverwinning, waarmee Vlaams Belang bijna 20% behaalde op Vlaams, Europees en federaal niveau, zag de partij haar jaarlijkse overheidsdotatie met maar liefst 5,5 miljoen euro stijgen naar 7,8 miljoen in totaal.

Traditionele partijen verliezen terrein en middelen, en geven dus ook minder uit: Een sneeuwbal-effect waarna Vlaams Belang alle winst opraapt?

Dat geeft de rechtsnationalistische partij niet alleen een belangrijk strategisch voordeel boven de andere partijen, maar komt ook op korte termijn goed uit, want vorig jaar boekte Vlaams Belang een verlies van 2,2 miljoen euro. Dit vooral door uitgaven verbonden aan de gemeenteraadsverkiezingen.

Alle Vlaamse partijen gaven samen zo’n 22 miljoen euro uit aan de #VK19-campagne, waarbij zowel voor het Europese, Vlaamse als federale parlement werd gestemd. Dat bedrag is circa een half miljoen minder dan dezelfde verkiezingen in 2014. N-VA gaf evenwel het meeste uit met 5,8 miljoen EUR. Dat gaf die Vlaams-nationalistische partij echter niet het verhoopte resultaat, want de partij moest ongeveer 7 procentpunten inleveren.

De drie traditionele partijen – Open Vld, CD&V en sp.a – komen samen voor het eerst nog maar net aan de helft. “De traditionele partijen verliezen electoraal marktaandeel, krijgen daardoor minder inkomsten en moeten besparen”, zegt Maddens verder. “Daardoor smelten ze verder weg tijdens de campagne.” De radicaal-linkse partijen Groen en PVDA voerden dan weer de goedkoopste campagnes en bewezen dat men ondanks weinig uitgaven ook electorale resultaten kan boeken. Komt daar dan nog eens bij dat inzake de PVDA de uitgaven in Franstalig België zijn meegeteld, gezien de extreemlinkse PVDA de laatste unitaire partij is.