Formateur Jan Jambon (N-VA) wil strengere integratiemaatregelen. Dat blijkt uit een onderhandelingstekst die De Morgen inkeek. Er wordt ingezet op een inburgeringsexamen met substantie, dat ook het eerder besproken Vlaamse canon zou opnemen. Nederlands wordt eveneens belangrijker voor integratie. Wie buist, mag zich verwachten aan een boete. Verdere integratie zou bovendien op eigen kosten verlopen.

Integratie ligt op de Vlaamse onderhandelingstafel deze week. Als uitgangspunt wordt een onderhandelingsdocument gehanteerd die Jambon uitschreef. Die nota impliceert een pak meer plichten voor migranten, in lijn met het ‘rechten-plichten-verhaal’ van N-VA en in tegenstelling met het eerder vrijblijvend integratietraject van de afgelopen jaren. De nota van Jambon is natuurlijk wel een onderhandelingsdocument, geen finaal regeerakkoord rond integratie. De N-VA-soep zal dus allicht niet zo heet worden gegeten als ze wordt opgediend.

In ieder geval bevat de nieuwe tekst flink wat substantiële veranderingen. Inhoudelijk, want de Vlaamse canon zou deel uitmaken van het invurgeringstraject en ook de Nederlandse taal zou strenger worden opgevolgd: Na 24 maanden moet men een hoger taalniveau behalen. Maar ook vormelijk: Beide materies zouden worden getest in examens. En falen zou leiden tot boetes. Hiermee zou integratie gewijzigd worden van een vrijblijvend verhaal met ‘inspanningsverplichting’ naar een bindend gegeven met resultaatsverbintenis.

Nota-Jambon zou integratie zelfs linken aan verblijfsrechten

Vandaag moet men immers gewoon een cursus volgen. Dat ook echt laten testen, moet niet. Jambons nota daarentegen zou zelfs op basis van het nieuwe en geëxamineerde inburgeringstraject een pro-actief advies geven aan de Dienst Vreemdelingenzaken, waardoor verblijfsrechten eindelijk iet of wat gekoppeld zouden worden aan integratie.

Ook het gratis-verhaal zou worden afgebouwd. Inburgeraars zouden voortaan een bijdrage betalen voor hun inburgeringstraject en de bijhorende tests. “In de Europese context is dit niet uitzonderlijk, want ook Nederland ging recent in die richting”, vertelt Ilke Adam, VUB-professor die gedoctoreerd heeft op het integratiebeleid in België, in De Morgen. Toch valt te verwachten dat het linkse ‘culturo’-middenveld en partijen als Groen en PVDA zullen stijgeren uit verontwaardiging, gezien men financiële bijdrages louter ziet als exclusie.

N-VA lijkt hiermee allemaal alleszins tegemoet te komen aan een aantal eisen van het rechtse Vlaams Belang (die tevens in het eigen programma te vinden waren). Ook de bijkomende eis van het Belang om te knippen in de subsidies aan organisaties die migranten van een bepaalde afkomst segregeren en verenigen, wordt deels meegenomen. Vlaamse subsidies zouden alleen worden meegegeven aan die migranten-vzw’s die een enkel-Nederlandsclausule en een Verlichtingsclausule (met bijvoorbeeld de gelijkwaardigheid van man en vrouw) ondertekenen.