Terwijl grote delen van het Amazonewoud – soms de ‘longen van de wereld’ genoemd – in brand staan, wordt vaak geopperd dat dit regenwoud verantwoordelijk is voor 20 procent van de wereldwijde zuurstofproductie. Dergelijke uitspraken blijken echter zeer misleidend te zijn.

Het woud wordt momenteel geteisterd door hevige bosbranden. Dit jaar werden 84 procent meer branden geregistreerd dan dezelfde periode vorig jaar. Volgens de Franse president Emmanuel Macron (LREM) gaat het zelfs om een internationale crisis. De Braziliaanse president Jair Bolsonaro noemde die uitspraken dan weer “kolonialistisch”.

20 procent van de zuurstofomzet, niet productie

Het Amazonewoud strekt zich uit over 9 Zuid-Amerikaanse landen en is daarmee het grootste regenwoud ter wereld. Vaak wordt geopperd dat deze ‘longen van de wereld’ verantwoordelijk zijn voor 20 procent van de wereldwijde zuurstofproductie. Ook Macron verwees hiernaar in een tweet. Maar klopt dit ook? Wereldwijd zijn regenwouden verantwoordelijk voor de ‘productie’ van tot wel 30 procent van de zuurstof. Het Amazonewoud produceert inderdaad bijna 20 procent van deze zuurstof.

De term ‘zuurstofproductie’ is echter misleidend. Zo verbruikt de afbraak van organisch materiaal en de gigantische biodiversiteit in de regenwouden ongeveer evenveel zuurstof als geproduceerd wordt. In termen van netto-zuurstofproductie is het Amazonewoud dus neutraal. Een passendere term is in dit geval ‘zuurstofomzet’, in plaats van ‘zuurstofproductie’. De grootste netto-bron van zuurstof zijn micro-organismen in de oceanen zoals fytoplankton, die verantwoordelijk zijn voor tot wel 80 procent van deze zuurstofproductie.

Wat wel klopt, en wat ook significanter is in de context van het klimaat is, is het feit dat de bomen van het Amazonewoud CO2 opslaan. Dat is zo tenminste, tot ze omvallen en weer CO2 beginnen uitstoten. Als de omstandigheden slecht zijn (zoals door een teveel aan stormen of natuurlijk bosbranden) kan er zelfs meer koolstofdioxide worden uitgestoten dan opgeslagen.