Afgelopen formatieweken viel Groen uit de Vlaamse boot. Dat was zonder een formele scheiding echter, in tegenstelling tot wat gebeurde met de extreemlinkse PVDA. Dat was op zich niet zo verrassend. Groen won de verkiezingen maar in kleine mate – ondanks de hoge verwachtingen – en Groen-voorzitster Meyrem Almaci maakte het in mei, voor de verkiezingen, nog eens sterk duidelijk: “Met deze N-VA absoluut niet.” Maar verkiezingsbeloftes zouden geen verkiezingsbeloftes zijn, moesten ze nooit gebroken worden. Op de valreep vraagt Groen nu toch om mee te kunnen doen. “Het zou goed zijn als de volgende Vlaamse regering een winnaar – hoe klein ook – in haar rangen heeft”, zo zegt Vlaams fractieleider Björn Rzoska (Groen) dinsdag in Het Laatste Nieuws.

Vlaams informateur Bart De Wever (N-VA) maakt iedereen zenuwachtig. Verwacht werd dat De Wever afgelopen weekend een knoop ging doorhakken, maar de precieze coalitie die Vlaanderen gaat besturen is nog steeds niet gekend. Omdat wiskundig gezien het onmogelijk is om zonder N-VA te regeren (tenzij door Vlaams Belang of PVDA te includeren) kan De Wever op alle gemak en zonder druk zoveel uitstellen als hij wil en kiezen met wie hij in zee wil: Maar wordt dan wel met Open Vld, sp.a of CD&V? Met alleen twee van die partijen kan een meerderheid gevormd worden. En de grote overwinnaar van de verkiezingen, het rechtse Vlaams Belang, zit formeel ook nog aan tafel. De kansen voor die partij zijn echter eerder minimaal, gezien geen enkele andere partij aan boord wil met het Belang, ook Groen niet. En die laatste partij wil er blijkbaar evenzeer graag bij.

Groen met lichte amnesie: “Mag ik erop wijzen dat wij maar tegen één partij een veto stelden: Vlaams Belang”

“Er waren maar twee gesprekken, waarvan ik er één bijwoonde”, zegt Vlaams Groen-onderhandelaar Björn Rzoska in Het Laatste Nieuws. “Die waren eerder aftastend. Ik steek niet onder stoelen of banken dat het sindsdien stil was. Hoe langer De Wever met het Vlaams Belang sprak, hoe verder wij ons van de onderhandelingstafel bevonden. Intussen zitten we niet meer aan tafel. Maar dat signaal kregen we nog niet van De Wever. Die methode vind ik zeer vreemd. Intussen verkondigt minister-president Liesbeth Homans (N-VA) dat Groen niet wil.”

Maar Groen wil dus wel. Zo graag zelfs dat de partij een smeekrede lanceert op de valreep, wanneer De Wever op elk moment een coalitie kan onthullen. Dat die smeekrede via Rzoska verliep, is allicht niet toevallig. Hij is natuurlijk de fractieleider en onderhandelaar voor Groen op Vlaams niveau, maar hij heeft in tegenstelling tot voorzitster Almaci geen veto’s tegen N-VA uitgesproken en heeft bovendien een Vlaamsgezinder imago dan de rest van zijn eerder belgicistische partij. Almaci liet zo het volgende optekenen in april over N-VA: “Als ons programma diametraal tegenover hun programma staat, zie ik niet in hoe we een samenwerking kunnen realiseren.”

“Mag ik erop wijzen dat wij maar tegen één partij een veto stelden: Vlaams Belang”, zo vervolgt Rzoska, schijnbaar dus vergetend dat zijn voorzitster “absoluut niet” met N-VA in zee wilde. “Zou het niet goed zijn dat de Vlaamse regering één winnaar in haar rangen telt? Alle partijen die nu nog aan tafel zitten, hebben klappen gekregen. Het grootste pak slaag was voor N-VA zelf, maar dat wist De Wever handig te maskeren. Kijk naar de winnaars: met Vlaams Belang wil niemand gaan varen, PVDA blijft het liefste aan wal. Blijft over: Groen. Al zijn we, geef ik grif toe, een kleine winnaar. Vijf weken lang bakt De Wever zoete broodjes met Vlaams Belang, want hij wil luisteren naar de kiezer. Hij maakt het Vlaams Belang zo mee salonfähig. Maar met ons gaat hij zelfs niet in de diepte.”

(Lees verder onder de tweet.)

Oproep Rzoska “breder gedragen binnen de partij”

Dat Rzoska ‘cavalier seul’ speelt, is overigens uitgesloten. “Dit wordt breder gedragen binnen de partij. Wij wilden aan tafel gaan, maar hebben dat misschien te weinig duidelijk gemaakt. Groen heeft oplossingen die Vlaanderen structureel beter kunnen maken. Antwoorden op bezorgdheden van veel mensen, al stemmen ze niet voor ons.” En intussen heeft de nationale Groen-partij ook al de oproep getweet.

Ecolo, de Franstalige zusterpartij van Groen die met Rzoskas partij in de federale Kamer een fractie deelt, houdt dan weer manifest de boot af en weigert zelfs elk gesprek met N-VA. Maar dat zou geen probleem zijn: “Zoals in elk goed huwelijk is er weleens discussie. De plooien zijn intussen gladgestreken. Maar ik onderhandel voor Vlaanderen.”