De voormalige Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen (EVP) is dinsdag heel nipt verkozen tot voorzitter van de Europese Commissie. Er klonk de laatste dagen veel kritiek op de keuze voor von der Leyen als kandidaat-Commissievoorzitter. Ook haar termijn als Duits minister van Defensie is niet onbesproken.

In een geheime stemming kreeg Ursula von der Leyen (EVP) de steun van 383 Europarlementsleden, slechts negen stemmen meer dan de 374 die ze nodig had. Er waren 327 tegenstemmers en 22 onthoudingen. Von der Leyen moest wekenlang lobbyen om zich van de nodige stemmen te verzekeren. Ze was enkel zeker van de 182 stemmen van haar Europese Volkspartij (EVP) – waartoe haar CDU en de Vlaamse CD&V behoren.

Veel kritiek op “niet transparant” proces

Von der Leyen was eigenlijk een compromiskandidaat. Zo stelden de Centraal-Europese landen en de Franse president Emmanuel Macron elk respectievelijk hun veto’s bij Spitzenkandidaten Frans Timmermans (S&D) en Manfred Weber (EVP). Zelfs voormalig Commissievoorzitter  Jean-Claude Juncker (EVP) was kritisch voor het proces, dat hij “niet heel transparant” noemde.

Op de valreep zegden de liberale (RE) en sociaaldemocratische (S&D) fractieleiders dinsdag hun steun toe. Toch stemden lang niet alle Europarlementariërs uit die fracties voor von der Leyen. Met name in de sociaaldemocratische fractie waren er alsnog veel tegenstemmers – een 40-tal, waaronder drie Belgen. Eerder gaf Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (sp.a) aan “gedegouteerd” te zijn “door de manier waarop […] [sociaaldemocratische Spitzenkandidat] Frans Timmermans” opzij geschoven werd.

De Duitse wist wel extra stemmen te sprokkelen bij de Italiaanse Vijfsterrenbeweging en het Poolse Recht & Rechtvaardigheid (PiS), dat tot de conservatieve ECR-fractie behoort. De drie N-VA-leden, die ook deel uitmaken van de ECR, onthielden zich. De Groenen, het radicaal-linkse GUE-NL en het rechtsnationalistische ID – waartoe het Vlaams Belang behoort – stemden tegen.

Klimaatneutrale EU en asiel en migratie naar Brussel

Von der Leyen is de eerste vrouwelijke commissievoorzitter. In haar toespraak zei ze dat ze “volledige gelijkheid tussen mannen en vrouwen in de Europese Commissie” wil. Ook wil ze dat de Europese Unie, “als eerste in de wereld”, tegen 2050 klimaatneutraal is. Ze beloofde ook hogere belastingen op grote technologiebedrijven. Daarnaast wil ze het Europees Parlement het recht geven om nieuwe wetgeving voor te stellen, wat op dit moment enkel het voorrecht van de Commissie is.

Op vlak van asiel en migratie bepleitte von der Leyen enerzijds sterkere buitengrenzen – met daarbij een versterking voor het Europese grensbewakingsagentschap Frontex – en anderzijds het opzetten van corridors vanuit bijvoorbeeld Libië. Daarnaast wil von der Leyen de Dublinregels hervormen en een gemeenschappelijk asielsysteem voor de hele Europese Unie opzetten. Het lijkt er dus op dat de Duitse van asiel en migratie een Brusselse bevoegdheid wil maken.

Wanbeheer en overbesteding op haar ministerie van Defensie

Von der Leyen, jarenlang een vertrouwelinge van Merkel, is allesbehalve onbesproken. Terwijl ze aan haar nieuwe baan begint, loopt er nog altijd een onderzoek door de Duitse Bundestag naar beschuldigingen van wanbeheer en overbesteding in het Duitse ministerie van Defensie tijdens haar ambtstermijn. Annegret Kramp-Karrenbauer – de opvolgster van bondskanselier Angela Merkel als voorzitter van de CDU – zal haar op die post opvolgen.

ADVERTENTIE