Donderdagavond werd duidelijk dat een geheime meeting tussen N-VA en de PS op het nippertje werd afgeblazen door die laatste partij. De wil bij de N-VA om federaal mee te doen en dus om aan tafel te zitten met de PS is echter groot, zo blijkt ook uit het feit dat de Vlaamse formatie al weken ‘on hold’ is gezet door formateur Bart De Wever (N-VA). Opmerkelijk evenwel, N-VA promoot sinds woensdag een scherpe anti-PS-prent.

De N-VA wil dolgraag terug meedoen op het federale niveau. Daar wordt zelfs de Vlaamse formatie voor uitgesteld. Dat bevestigde ook uittredend Vlaams viceminister-president Ben Weyts (N-VA) vorige week. “Mij lijkt die koppeling nogal evident”, klonk het toen. Voor en net na de verkiezingen klonk het echter anders. Toen werd door De Wever verklaard dat de Vlaamse formatie alle voorrang moest krijgen. De PS kreeg zelfs een “reëel veto” van De Wever. Sindsdien heeft de N-VA evenwel alle toenadering gezocht tot de grootste Waalse partij – dezelfde PS van Elio Di Rupo. Zelfs de onuitgeroepen leider van de rechterflank van N-VA, Theo Francken, sprak zich uit voor een gesprek tussen zijn partij en de PS. Het social media-team van de Vlaams-nationalistische partij moet die ‘memo’ echter niet ontvangen hebben. Sinds woensdag adverteert de N-VA voor 100-499 EUR een felle anti-PS-prent. “Code Rood”, luidt het refererend aan de huidige hittegolf. “Breng uzelf en uw bezittingen in veiligheid”. Op de prent PS-kopman Elio Di Rupo en PVDA-kopstuk Raoul Hedebouw in klaarblijkelijke tandem.

https://www.facebook.com/nieuwvlaamsealliantie/photos/a.412175284413/10157452916149414/?type=3&theater

Wat valt er te lezen in de dubbele boodschap van N-VA (en die van de PS)?

De verklaring voor de spreidstand vanwege N-VA is allicht dezelfde als die voor de reden waarom de PS op het laatste nippertje de geheime top afblies donderdag. Onder de kiezers van N-VA is er een grote anti-socialistische en Vlaamsgezinde achterban die maar al te graag een samenwerking met Vlaams Belang ziet zitten en een PS-regering verafschuwt. De ‘trauma’s’ van Di Rupo I – zelf veelvuldig door de N-VA opgerakeld – zijn nog niet vergeten. En wanneer N-VA Vlaams Belang links laat liggen op Vlaams niveau ten voordele van de sp.a, en de sp.a ineens ook gebruikt als pasmunt voor samenwerking met de PS op federaal niveau, dan zal die achterban dan ook een verteerbare uitleg moeten krijgen.

Bij de PS is een gelijkaardig fenomeen te bemerken. PS-voorzitter Elio Di Rupo wil(de) wel praten met de de partij van De Wever, maar werd donderdag door de rest van zijn partij teruggefloten. “Binnen de PS zie je twee strekkingen. De ene strekking wil wel praten met de N-VA, de andere wil dat helemaal niet. Die tweede strekking wil absoluut geen signaal uitsturen dat ze onderhandelingen aan het beginnen zijn met de N-VA”, zo verklaarde Bernard Demonty – chef politiek bij Le Soir – deze ochtend op Radio 1. Vooral Di Rupo’s PS-rivaal Paul Magnette zou dwarsliggen. “Magnette is veel harder dan Di Rupo. Volgens mij wil Magnette wel praten met de zes partijen, maar niet met de N-VA alleen.”

Bovendien is er nog Ecolo natuurlijk, waarmee de PS heel graag wil besturen. De Franstalige ecologisten zijn nog harder gekant tegen participatie met de Vlaams-nationalisten rond Francken en De Wever. Nadat gesprekken voor een Waalse PS-PVDA-Ecolo-regering vastliepen, zijn de onderhandelingen dan maar opgestart met de centrumrechtse MR. Dat is al ‘erg genoeg’ voor grote delen van de linkse achterban binnen PS en Ecolo. En op dat moment dat ook nog eens met N-VA zoete broodjes bakken, kan dan wel eens te veel van het goeie zijn.

(Lees verder onder de tweet.)

Na het politiek animositeitstheater komt de onvermijdelijke détente?

De toenadering tussen Di Rupo en De Wever lijkt echter wel bijna in de sterren geschreven. Niet alleen blijkt de ‘appetijt’ bij N-VA om federaal mee te mogen doen heel groot – “dat bevestigen zowel interne als externe spelers in de Wetstraat”, zo schreef Newsmonkey-oprichter Wouter Verschelden nog vorige week – maar er is ook de kille wiskunde. Een Zweedse federale regering herhalen met de MR lukt niet meer. En sp.a zal die niet willen depanneren zonder de PS mee te nemen. Omgekeerd is er tegenzin bij de Vlaamse partijen om in een PS-regering te stappen zonder de N-VA (en dus zonder Vlaamse meerderheid).

Dat laatste is echter niet onmogelijk en tevens niet zonder precedent (Di Rupo I had immers geen Vlaamse meerderheid). De N-VA heeft dus misschien de PS wel meer nodig dan omgekeerd… “Ik hoor geruchten dat er een tweede poging voor een gesprek ondernomen zou worden op zondag”, weet Demonty nog.