Tijdens haar 11-julitoespraak bepleitte Vlaams minister-president Liesbeth Homans (N-VA) een nieuwe staatshervorming. Gelet op de verschillende kiesuitslagen in Vlaanderen en Wallonië is – althans volgens Homans – “een verdere aanpassing van onze staatsstructuur […] niet alleen wenselijk, maar gewoonweg noodzakelijk”. Volgens haar moeten “Vlamingen en Franstaligen vastleggen waarover zij nog samen willen beslissen en wat zij nog samen willen beheren”. “Al het overige moet worden opgedeeld, zodat Vlamingen en Franstaligen elk hun eigen beleidskeuzes kunnen maken”, aldus de Vlaamse minister-president.

Traditioneel spreekt de Vlaamse minister-president aan de vooravond van 11 juli Vlaanderen toe te Kortrijk aan het Groeningemonument. Even traditioneel is de pro-Vlaamse houding van de opeenvolgende Vlaamse minister-presidenten. Zo pleitte oud-Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) in 2017 voor meer bevoegdheden, iets waar tot dusver nog niets van in huis kwam.

Ook Homans waagt zich aan een communautair beladen toespraak, al klinkt het bij de eerste vrouwelijk ‘MP’ iets forser. Zo is volgens haar een “verdere aanpassing van onze staatsstructuur […] niet alleen wenselijk, maar gewoonweg noodzakelijk”. “Dit vergt een hervorming waarbij Vlamingen en Franstaligen vastleggen waarover zij nog samen willen beslissen en wat zij nog samen willen beheren. Al het overige moet worden opgedeeld, zodat Vlamingen en Franstaligen elk hun eigen beleidskeuzes kunnen maken”, klonk het.

Over nieuwkomers: ‘Moeten waarden van Vlaanderen onderschrijven’

Naast het ‘klassieke’ communautaire luik schonk Homans veel aandacht aan de integratie van nieuwkomers. Zo merkte ze op dat het huidige Vlaanderen heel divers is geworden, iets dat “weleens voor ongerustheid [zorgt]”. “In wijken, gemeenten en steden kan de aanwezigheid van mensen met een migratieachtergrond met opvattingen en gedragingen die verschillen van de opvattingen van de Vlamingen die er van oudsher wonen, de leefbaarheid onder druk zetten en de sociale samenhang op de proef stellen”, klonk het bij Homans.

Het gevolg? Een geslaagde integratie is volgens de N-VA-politica “in het belang van iedereen en van onze hele samenleving”. De essentie zit volgens Homans “in de gedeelde toekomst in Vlaanderen”. Om die ‘gedeelde toekomst’ mogelijk te maken “mogen, nee, moéten wij aan nieuwkomers vragen om de waarden en normen die in Vlaanderen heersen, te onderschrijven”. “We moéten hen verplichten de grondslagen van onze open, democratische samenleving te erkennen”, verklaarde Homans. “Enkel met een gedeelde publieke cultuur, met gedeelde normen en waarden en met een gedeelde taal kunnen we samen verder bouwen aan het Vlaanderen van morgen”, aldus de Vlaamse minister-president.