In de Chinese autonome regio Hongkong zijn rellen uitgebroken na betogingen tegen een controversieel wetsvoorstel dat uitleveringen aan het Chinese vasteland zou mogelijk maken. Er zouden verschillende gewonden gevallen zijn en politie heeft rubberkogels en traangas ingezet. Tegenstanders van de wet vrezen onder meer dat dissidenten wegens ‘politieke misdaden’ uitgeleverd kunnen worden aan China. Zondag kwamen al meer dan een miljoen betogers op straat tijdens een van de grootste betogingen in de geschiedenis van Hongkong.

De regering van Hongkong heeft een debat over een controversiële wet – die uitleveringen aan het Chinese vasteland mogelijk zou maken – uitgesteld. Volgens tegenstanders kwam het wetsvoorstel er op impuls van Beijing en zouden verdachten – waaronder dissidenten – op die manier onderworpen kunnen worden aan foltering en gerechtelijke willekeur in het communistische China.

Rellen en rubberkogels

De betogingen tegen wet duren al enkele dagen en vinden weerklank in alle lagen van de bevolking. Zo kwamen er zondag meer dan een miljoen betogers op straat, mogelijk gaat het om de grootste betoging in de regio sinds de onafhankelijkheid van de Britten in 1997. Ook vandaag en gisteren kwamen tienduizenden inwoners op straat. Het gaat bij de protesten van vandaag voornamelijk om jongeren en studenten.

In de loop van de dag draaiden de betogingen uit op rellen. De betogers richtten blokkades op en versperden de toegang tot regeringsgebouwen. Toen de betogers tot bij de overheidsgebouwen probeerden te komen reageerde de politie met traangas en rubberkogels. Er zouden verschillende gewonden onder de betogers en de politie zijn gevallen.

Intussen deden geruchten de ronde dat de Hongkongse regering de hulp van het Chinese leger zou inroepen. Die geruchten werden door Beijing en de politie van Hongkong afgedaan als desinformatie, “in dit stadium” althans.

Regering wil niet wijken

De wet werd na zondag geamendeerd. Zo werd de grens om iemand uit te leveren opgetrokken van misdrijven waar drie jaar cel op staat, naar misdrijven waar zeven jaar cel op staat. Voor de tegenstanders is dat onvoldoende. Zij willen dat de wet in zijn geheel naar de prullenmand wordt verwezen.

Carrie Lam, de ‘chief executive’ van Hongkong, blijft echter vastbesloten om de wet aan te nemen. Hongkong is geen representatieve democratie in de westerse zin van het woord. De regio kent een soort van corporatistische democratie waarbij bepaalde machtige economische sectoren en belangengroepen – naast de burgerbevolking – ook stemrecht hebben. De ‘chief executive’ wordt daarenboven niet door de wetgevende vergadering verkozen, maar door een kiescommissie. Zowel de wetgevende vergadering als de kiescommissie worden gedomineerd door Beijinggezinden.

Één land, twee systemen

De controversiële wet zou het mogelijk maken dat verdachten aan het Chinese vasteland kunnen worden uitgeleverd. De wet zou niet alleen van toepassing zijn op inwoners van Hongkong, maar ook op buitenlandse en Chinese burgers die in de stad verblijven. Hongkong heeft al uitleveringsverdragen met twintig landen, maar nu zouden voor het eerst expliciet uitleveringen aan het Chinese vasteland en Taiwan worden toegestaan.

Volgens voorstanders van de wet in de Hongkongse regering worden op die manier “mazen in de wet” – waardoor Hongkong een toevluchtsoord voor criminelen van het vasteland zou zijn – gedicht. De wet kwam er op impuls van een moordzaak in Taiwan. De verdachte in die zaak vluchtte naar Hongkong, maar kon daar enkel voor kleinere misdaden veroordeeld worden. Taiwan is zelf echter tegen de nieuwe wet gekant.

In het kader van het ‘één land, twee systemen’-model werd de nood voor een uitleveringsverdrag tussen Beijing en Hongkong al langer erkend. De stad geniet weliswaar vrijheden die niet van toepassing zijn op het Chinese vasteland. Zo kent Hongkong een afzonderlijk en onafhankelijk rechtssysteem, terwijl de rechtbanken op het vasteland gecontroleerd worden door de Communistische Partij.

ADVERTENTIE