Bij Open Vld – die al sinds 2003 van de ene verkiezingsnederlaag naar de andere waggelt, met uitzondering van een lichte remonte in 2014 – worden de messen nog niet direct geslepen, maar is een tegenwind voelbaar. Dat partijvoorzitster Gwendolyn Rutten nog geen luttele uren na de nieuwste verkiezingsnederlaag de deur al dichtmepte voor grote overwinnaar Vlaams Belang, kan niet overal op begrip rekenen. En ook de neo-belgicistische lijn wordt in vraag getrokken. Eén burgemeester lanceerde een petitie pro confederalisme (hetgeen onder Rutten uit het programma werd gehaald). Een andere burgemeester klaagt in een open brief dan weer de rigide positie van Open Vld ten aanzien van Vlaams Belang aan. Bij de partijtop kijkt men gespannen naar elkaar.

Bij de Open Vld is de sfeer minder dan aangenaam. Vorige week rapporteerde De Tijd reeds over “een vulkaan” onder de stoel van Rutten en vandaag schrijft ook Het Laatste Nieuws dat het “begint te borrelen” bij de Vlaamse liberalen, die onder Rutten voorgoed afscheid hebben genomen van de ooit zo uitgesproken pro-Vlaamse en donkerblauwe ingrediënten van Guy Verhofstadts eerste burgermanifesten uit de jaren ’90. En ondanks dat Rutten bij hoog en laag in elk televisieprogramma en mediaoptreden vasthield dat haar partij heeft ‘standgehouden’, hebben de liberalen in het Vlaams parlement 3 zetels verloren en in de Kamer 2.

Open Vld-burgemeesters laten van zich horen

In een open brief gericht aan Rutten vanwege de burgemeester van Moorslede, Ward Vergote (Open Vld), wordt met de vinger op de wonde geduwd. “Wie vertegenwoordigen we nog? En wie heeft er nog belang bij om op ons te stemmen? Ik weet het niet meer. Er is verbreed om extra kiezers aan te spreken, maar het resultaat is het omgekeerde. En dat nog op verkiezingsdag de deur voor Vlaams Belang wordt dichtgeslagen, vind ik al helemaal niet democratisch. Op zijn minst moet de partij daarover de leden consulteren”, zo luidt het. En inzake dat identiteitsverlies wijst Vergote niet enkel naar Rutten, maar vooral naar oud-voorzitter Bart Somers. “De gevolgen van het uitvindsel van voormalig VLD-voorzitter, Bart Somers, om socialistische en groene stemmen aan te trekken, moeten wij, echte liberalen, met lede ogen aanzien. Open Vld is ver van enkel nog de ‘Partij voor Vrijheid en Vooruitgang’, de partij voor mensen die willen werken […].”

Filip Anthuenis, Open Vld-burgemeester van Lokeren, lanceerde dan weer een petitie om het confederalisme opnieuw bespreekbaar te maken, iets wat niet zo heel lang geleden onder leiding van Rutten uit het programma werd gedumpt. “Het mag duidelijk zijn dat de wensen van Vlamingen en Franstaligen nog maar moeilijk verzoenbaar zijn. Wel, gaan we dan nog eens maanden onderhandelen over een draak van een compromis, of zetten we verdere stappen richting meer Vlaamse bevoegdheden? Onze afdeling pleit voor het laatste en ik vind dat eigenlijk niet zo choquerend”, schrijft Antheunis. En ook hij merkt op: “Tot 2013 stond confederalisme gewoon in het liberale programma.” 

En tijdens de verkiezingsdag zelf was er ook Eddy De Block , oud-burgemeester van Merchtem voor Open Vld en broer van aftredend migratieminister Maggie De Block (Open Vld), die eveneens het cordon sanitaire in vraag stelde: “Er is maar één manier om de opkomst van Vlaams Belang een halt toe te roepen en dat is door de partij mee te laten regeren”.

(Lees verder onder de video uit 2013.)

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Nieuwe wind door Open Vld-top na ongenoegen basis? Niet perse

Ook bij de top voelt men de spanning. Na de irritatie over Rutten zelf die zo hard de deur naar Vlaams Belang dichtsmeet, keek men kwaad naar Oostends burgemeester Bart Tommelein die dan weer een veto stelde tegen een federale regering zonder Vlaamse meerderheid. Dit terwijl net afgesproken was om zeker nu geen veto’s te stellen.

Was het een manoeuvre om Rutten te overschaduwen? Tommelein liet al uitschijnen kandidaat-voorzitter te willen zijn als Rutten vertrekt. Ook de burgemeester van Kortrijk Vincent Van Quickenborne en Stadens burgemeester Francesco Vanderjeugd zijn allicht enthousiast om het huis over te nemen. Anderzijds zal ook aftredend vicepremier Alexander De Croo, na zijn degelijke score op 26 mei, zich niet zomaar laten wegduwen op federaal vlak.

Er is een duidelijke tweespalt tussen de landelijke ‘old school’ VLD’ers en kosmopolitische Open Vld’ers.

Het is echter nog maar de vraag of een nieuwe voorzitter zal luisteren naar het ongenoegen bij de basis. Ook al verwelkomt Rutten nu de kritiek – “meningen zijn vrij en we zullen er intern zeker grondig over discussiëren” – valt een duidelijke tweespalt te bemerken. Deze van een landelijke Open Vld die buiten de centrumsteden actief is en het oude VLD-verhaal nog aanhangt, en deze van de nieuwe generatie stedelijke, kosmopolitische, progressieve liberalen. Die besturen in Mechelen met enthousiasme samen met Groen, hangen in hippe bars rond in paars Gent en lijken toch een beetje op hun plaats te zijn op mondiale festivals als Tomorrowland, in grote tegenstelling tot andere politici.

(Lees verder onder de tweet.)

Een ‘van gedacht veranderde’ Guy Verhofstadt zette deze transformatie in, figuren als Bart Somers maakten de transitie volledig en vandaag zorgen tal van toppers zoals Gents burgemeester Matthias De Clercq en Rutten zelf voor het cementeren van dat progressief status quo. Er zal dan ook meer nodig zijn dan enkele ‘ouderwetse’ stemmen zoals die van Lode Vereeck of Egbert Lachaert gesterkt met lokale dissidentie om terug te ontpoppen tot een uitgesproken centrumrechtse partij met een duidelijke identiteit en koers.

Wordt vervolgd.

ADVERTENTIE