Opnieuw zorgt het Belgische systeem-D’hondt, de kiesdrempel en onze kieskring-verdeling voor absurde resultaten. Niettegenstaande het Vlaams Belang uitgerekend een kwart meer stemmen heeft behaald dan de PS, heeft die laatste partij toch twee zetels meer in de Kamer. En nog: De PS heeft maar 6,5% meer stemmen behaald dan de CD&V, maar krijgt wel 66,6% meer zetels dan de Vlaamse christendemocraten. Dat stelt onder meer Het Laatste Nieuws vast.

Het Belgische politieke stelsel heeft altijd al rare sprongen gemaakt. Het is veruit een van de meest complexe politieke systemen, met verschillende lagen, overlappende bevoegden en vele tientallen ministers. Maar ook de bedeling van de parlementszetels zelf zorgt voor absurdisme. Het rechtsnationalistische Vlaams Belang kreeg zo in totaal 810.177 stemmen. Dat zijn er maar liefst 170.000 meer dan de linkse PS van Elio Di Rupo. Toch kan die laatste nu 20 zetels aan gewicht in de onderhandelingen smijten, twee meer dan Vlaams Belang er heeft. CD&V haalde met 602.520 kiezers dan weer slechts 6,5% minder stemmen dan de PS, maar krijgt 66,6% minder zetels: 12. En Ecolo haalde met een ruime 400.000 kiezers nagenoeg evenveel stemmen binnen als Groen, maar verkrijgt toch 4 zetels meer.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Kieskringen geven scheeftrekkingen per zetel

Wie dieper gaat graven ziet dat Ecolo het goedkoopst haar zetels kan behalen (32.035 stemmen per zetel), terwijl Groen het duurst zetels moest ‘kopen’ (51.730 per zetel), met uitzondering van DéFi weliswaar. Dit heeft te maken met het bestaan van de kieskringen. We hebben er elf = de provincies plus kieskring Brussel. Elke kieskring heeft een bepaald aantal zetels te verdelen, en zo vallen er altijd stemmen uit de boot. De redenering hierachter is dat het aantal zetels per kieskring de totale bevolking vertegenwoordigt, en niet aleen de kiesgerechtigden.

“Dat is vooral in het voordeel van provincies als Luik, Henegouwen en Brussel, die een jongere bevolking hebben (meer minderjarigen die niet mogen stemmen) en meer niet-Belgen”, zegt politicoloog Dave Sinardet (VUB) daarover in Het Laatste Nieuws. “Er zijn nu eenmaal sociologische verschillen” binnen de kieskringen.

PS, Ecolo en MR kunnen flink profiteren van Belgisch kiessysteem

Daarnaast is er nog de kiesdrempel. Als een partij bijvoorbeeld maar in één kieskring meer dan 5% behaalt, heeft de partij enkel daar een zetel (of meer). Dat is zo gebeurd bij DéFi. Die partij behaalde enkel in Brussel genoeg stemmen, goed voor twee zetels. Dat wil dus wel zeggen dat men met de stemmen elders helemaal niets gekocht heeft. Zo heeft men maar liefst 75.197 stemmen per zetel moeten betalen, bijna het dubbele dan Ecolo. Ook alle andere partijen die geen kiesdrempel halen, dragen bij tot goedkopere zetels voor de anderen.

Ook bevoordeelt het systeem-D’hondt grote partijen. Tot slot zijn er in Wallonië en Brussel meer afwezige kiezers en blanco- of ongeldige stemmen. Er zijn echter geen lege zetels, waardoor het goedkoper wordt om een zetel te behalen. Op die manier zijn het de Waalse partijen MR, PS en Ecolo die flink profiteren van het systeem. Het is dus niet zo dat een Waalse stem automatisch meer waard is dan een Vlaamse, maar de manier waarop het systeem is opgesteld zorgt wel voor scheeftrekkingen per uitgebrachte stem in Franstalig voordeel.

Eerder zei Di Rupo nog dat men nu een federale monsterregering moet vormen zonder N-VA (en zonder PVDA/PTB), en dus zonder een Vlaamse meerderheid. “Hij heeft niet goed begrepen wat er zondag in Vlaanderen is gebeurd”, zo reageerde oud-binnenlandminister Jan Jambon (N-VA) daar nog over deze middag afkeurend. Zijn partij benadrukt nu de nood aan confederalisme.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken
ADVERTENTIE