De steden en gemeenten van Vlaanderen dreigen in de problemen te komen met het uitbetalen van de pensioenen aan hun oud-werknemers. Tegen 2024 zal die factuur immers oplopen tot 3,3 miljard euro. “Als de federale overheid niet bijspringt, zijn gemeenten genoodzaakt om minder te investeren, of de belastingen te verhogen”, waarschuwt de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) in Het Laatste Nieuws.

Momenteel geeft een gemeente in Vlaanderen nu reeds gemiddeld 11,5% van haar budget uit aan pensioenen van haar voormalige werknemers. Maar dat aandeel neemt toe. “Tegen 2024 gaat zeker een kwart van ons budget naar de pensioenfactuur”, zegt ook Paul Van Miert (N-VA), burgemeester in Turnhout, in Het Laatste Nieuws. De N-VA’er verzoekt dan ook om hulp. “Als we daarbij geen hulp krijgen van hogerhand, dan gaat de burger dat wel merken. In Turnhout willen we bijvoorbeeld graag werk maken van onze binnenstad: een stoep heraanleggen, voor nieuwe verlichting zorgen… Op zulke dingen zou er dan bespaard moeten worden.”

Oud pensioen-systeem gemeenten dekt nieuwe rekeningen niet langer

Het probleem heeft en en ander te maken met de vergrijzing die ook toeslaat op gemeenteniveau. Tal van vastbenoemde vijftigers staan de komende jaren op het punt om massaal om pensioen te gaan. Normaliter worden hun pensioenen dan uitbetaald door de bijdragen van de andere, nog werkende, statutairen, maar dat zijn er steeds minder. Gemeenten en steden werken immers meer en meer met contractuele werknemers. Die bijdrages dekken dus de pensioenrekening niet langer.

“Het grote probleem is dat de gemeenten als enige overheid in Vlaanderen de pensioenen van hun statutairen zelf moet betalen”, zo vertelt VVSG-voorzitter en burgemeester van Genk Wim Dries (CD&V) verder via Het Laatste Nieuws. De pensioenen van de Vlaamse oud-ambtenaren worden wel nagenoeg volledig door de federale overheid betaald, en hetzelfde geldt voor de wettelijke pensioenen van private werknemers en zelfstandigen.

Thans betaalt de Vlaamse overheid 1,17% van de pensioenen van de eigen werknemers. Tegen 2027 zal dat een bijdrage worden van 8,86%, net zoals dat aandeel zal gelden voor werkgevers in de privé. “Maar de gemeenten betalen vandaag al een veelvoud van die bijdrage (34%) en toch moeten ze achteraf nog het volledige pensioen ophoesten.”

Ook nog eens de pensioenfactuur van de oude ziekenhuizen

Komt daar dan nog eens bij dat veel lokale overheden nog de pensioenen moeten uitbetalen van de oud-werknemers van voormalig publieke ziekenhuizen, ook al zijn ze thans gefusioneerd tot regionale ziekenhuizen of private instituties. “Nochtans komt een ziekenhuis ten goede aan de hele regio, niet alleen aan de stad waarin het gevestigd is. Het gaat dus niet op om daar één stad volledig voor te laten opdraaien.”

Voor de VVSG zijn er thans drie opties. Ofwel worden de belastingen verhoogd op lokaal niveau, en draaien de inwoners op voor de pensioenbom. Ofwel worden de lokale investeringen verminderd, wat ten koste zal gaan van publieke infrastructuur. Ofwel, en dat is wat de VVSG voorstelt, zullen alle regeringen samen een oplossing zoeken en depanneert men de lokale besturen. “De federale overheid zou de verdere stijging van de pensioenlasten voor haar rekening moeten nemen”, besluit Dries. Hij vraagt dat de steden en gemeenten hetzelfde tarief zouden kunnen betalen als de Vlaamse overheid.

ADVERTENTIE