Net een week nadat Lieven Boeve, de topman van het katholiek onderwijs (KO), waarschuwde voor te ambitieuze eindtermen, bericht De Morgen over een – voor het Vlaams onderwijs alvast – zeer kritisch onderzoek“Het bewijst dat er meer aan de hand is in ons onderwijs dan enkele knipperlichten die branden. Er is een ernstig probleem met de kwaliteit ervan”, zo reageert OESO-onderwijstopman Dirk Van Damme in de krant. 

Volgens Boeve bestaat er niet één lat waar iedere leerling over moet. “Dat klopt niet, er zijn meerdere latten. Elke leerling heeft zijn eigen lat, elke leerling moet uitgedaagd worden om die te halen of zelfs te overschrijden”, verklaarde hij naar aanleiding van de publicatie van zijn ‘onderwijsevangelie’. Terwijl onze Vlaamse leerlingen in 2003 nog vlot over haast iedere internationale ‘lat’ sprongen – zo stonden we voor begrijpend lezen op plaats drie en wiskunde zelfs plaats één – verloopt dit nu een stuk moeilijker. Althans, dat blijkt volgens De Morgen uit een studie van professor emeritus Jan Van Damme, Kim Bellens en Wim Van den Noortgate (KU Leuven).

Voorsprong op Wallonië neemt af

Hoewel Vlaanderen met betrekking tot leesvaardigheid begin deze eeuw nog een royale voorsprong had op Wallonië, halveerde deze inmiddels. Het probleem? Het achteruitgaan van Vlaanderen – en niet de vooruitgang van Franstalig België – verkleinde deze kloof. Wallonië bleef immers ter plaatste trappelen. Met betrekking tot wiskunde en wetenschappen valt eenzelfde stramien te ontwaren. Hoewel de Vlaamse scholieren inzake Wiskunde nog steeds bij de betere horen, daalt het niveau in ieder onderzoek.

De slechte resultaten vallen niet toe te schrijven aan één onderwijsnet. Hoewel het Gemeenschapsonderwijs (GO!) op vlak van leesvaardigheid slechter scoort dan het katholiek onderwijs, daalde ook in katholieke scholen het leesniveau.

Ook opvallend, die achteruitgang van de leesvaardigheid valt volgens De Morgen niet toe te schrijven aan de veranderende leerlingenpopulatie. Filtert men de resultaten op basis van de thuistaal en het opleidingsniveau van de moeder, dan blijven de dalingen zich verderzetten.

“Ernstig probleem”

Volgens OESO-onderwijstopman Dirk Van Damme toont de studie “dat er meer aan de hand is in ons onderwijs dan enkele knipperlichten die branden”. “Er is een ernstig probleem met de kwaliteit ervan”, stelt de expert tegenover De Morgen.

Eerder schreef leerkracht Latijn Pieter Van den Bossche een kritische open brief als antwoord op Boeve. “Ik viel volledig van mijn stoel toen u koudweg stelde dat er te veel gevraagd wordt van onze leerlingen in het secundair onderwijs”, klonk het in Het Laatste Nieuws. “Werkelijk iedereen die lesgeeft in datzelfde secundair onderwijs heeft de geleidelijke verschuiving opgemerkt van kennis naar vaardigheden. Feiten werden herleid tot weetjes, leerlingen hoefden niet gepijnigd te worden met grammaticale regels die toch niet bijdroegen aan een correct taalgebruik in de praktijk. Resultaat van dat ondoordachte ‘opleuken’ van lessen merken we vandaag de dag wanneer we kijken naar internationale onderwijsrankings waarin Vlaanderen steeds meer achterop hinkt op de rest van de wereld”, aldus de leerkracht.