De bevoegde Kamercommissie heeft dinsdag bepaald welke artikelen van de Grondwet voor herziening vatbaar moeten zijn tijdens de volgende legislatuur. Dit moet wel nog gevolgd worden in de plenaire vergadering donderdag. Het gaat onder meer om artikel 7bis waarmee een Klimaatwet zou verankerd kunnen worden, maar “dat is onze bedoeling niet”, benadrukten de centrumrechtse partijen echter. Ook artikel 63 werd opengesteld waardoor een federale kieskring zou kunnen ingevoerd worden, alsook het artikel waardoor stemmen vanaf 16 jaar kan worden geïntroduceerd. Sleutelartikel 195, waarmee eventueel gewerkt kan worden aan een staatshervorming, komt niet open te staan. Dat brengt VRT NWS.

Dinsdag heeft de Kamercommissie ‘Herziening Grondwet’ voor een herziening van de Grondwet gestemd. Als morgen – donderdag – de plenaire vergadering deze stemming volgt kan onze huidige wetgevende macht een ‘preconsituante’ vormen. Tijdens de volgende legislatuur kan men dan in de Kamer – met een twee derde-meerderheid – de geselecteerde artikelen wijzigen. Het gaat om artikel 7bis, waarmee een Klimaatwet zou kunnen worden geïnstalleerd, maar ook om artikel 63 waarmee een federale kieskring zou kunnen worden geïnstalleerd en artikel 61 inzake het stemmen vanaf 18 jaar.

Wat er niet komt: Herziening opkomstplicht (op vraag van N-VA) en bindende referenda (op vraag van PVDA en Vlaams Belang)

Op voorstel van PS-Kamerleden Ahmed Laaouej en Laurette Onkelinx is gestemd voor een “verklaring tot herziening van artikel 7bis van de Grondwet om te voorzien in een constitutionele grondslag voor de aanneming van een bijzondere wet inzake milieudoelstellingen”. Open Vld maakte bij monde van fractievoorzitter Patrick Dewael echter direct duidelijk dat het invoeren van een bindende Klimaatwet “niet onze bedoeling” is. Servais Verherstraeten, fractieleider van CD&V, zei dan weer dat het pro-stemmen losstaat “van de discussies van de laatste weken, die me niet overtuigd hebben.” Fractieleider Peter De Roover (N-VA) grapte zelfs dat er “confederalisme” mee zou kunnen ingevoerd worden. Groen-fractieleider Kristof Calvo blijft evenwel optimistisch en stelt via Twitter dat de “Klimaatwet er dus na 26 mei snel [kan] komen”.

Op aandragen van Open Vld wordt ook artikel 61 herzienbaar. Dit artikel bepaalt thans dat “de leden van de Kamer van volksvertegenwoordigers […] rechtstreeks [worden] gekozen door de burgers die volle achttien jaar oud zijn”. Open Vld wil immers stemrecht invoeren vanaf 16 jaar, de leeftijd dat men ook net alcoholische dranken en tabak mag kopen. Tot slot wordt ook artikel 63 opengesteld. Dit artikel behandelt kieskringen en de hoeveelheid Kamerleden (150). Opvallend echter, dit gebeurde volgens VRT NWS op aansturen van Kamervoorzitter Siegfried Bracke (N-VA), wiens partij altijd gekant was tegen een federale kieskring.

Vele andere voorstellen haalden het niet. Het openstellen van artikel 195 werd nipt weggestemd met 8 stemmen voor en 9 tegen. Ook artikel 85, waarbij de PS en N-VA wensten dat “natuurlijke en geadopteerde kinderen” (zoals mogelijk Delphine Boël) troonopvolgers kunnen worden, werd niet opengesteld. Andere weggestemde voorstellen was het N-VA-plan om de opkomstplicht af te schaffen (artikel 62) en het voorstel om bindende referenda in te voeren (artikelen 36, 39bis, 41 en 195). Dat idee werd gedeeld door zowel Vlaams Belang als PVDA.

Wat volgt er nu? Echte stemming kan pas vanaf volgende legislatuur

Wat nu op tafel ligt is het vormen van een ‘preconstituante’: hierbij verklaart de wetgevende macht te willen overgaan tot een herziening van de Grondwet, betreft een bepaalde selectie van artikelen. Als de plenaire vergadering van de Kamer de selectie volgt nu donderdag kan hier tot overgegaan worden. Maar het is pas vanaf de volgende legislatuur dat deze zaken effectief kunnen gestemd worden en de Grondwet kan aangepast worden. Dit dient dan met minstens twee derde van de stemmen te gebeuren.

Het hele gegeven is niet te verwarren met wat vorige week gestemd werd in de Kamercommissie en plenaire. Het ging toen niet om een ‘preconsituante’, maar om een effectieve stemming om artikel 7bis van de Grondwet nu nog aan te passen. “Dit op basis van de verklaring tot grondwetsherziening aangenomen in 2014”, zo verheldert onafhankelijk Kamerlid en professor Staatsrecht Hendrik Vuye aan SCEPTR.

ADVERTENTIE