De aanval gisteren op een tram in Utrecht was wellicht geen terreuraanslag maar een brutale daad van eerwraak. De dader, Gökmen Tanis (37), is een gekende. Dit zowel in zijn buurt als bij de politie. Een drugsverslaafde en een gewelddadige gek, maar “iedereen weet dat hij geen terrorist is.” Dat wil echter niet zeggen dat Tanis geen radicale moslim is. Hij is een oude bekende van op PowNews, waar hij op beelden uit 2011 zijn radicale seksistische opvattingen kenbaar maakte. Zijn brutale misdaad maandag zou dan weer allicht eerwraak geweest zijn, ten koste van een vrouw uit zijn familie. Dat vermoedt Het Laatste Nieuws. Eerwraak is een gebruik dat populair is in meer radicale kringen binnen de islamitische gemeenschap.

“Kanaleneiland is een beetje zoals jullie Molenbeek. Kansarme jeugd, criminaliteit en drugs”, zo zegt een Utrechtse buurtbewoner aan Het Laatste Nieuws over zijn allochtone woonwijk en die van schutter Tanis. “Hier wonen gekke jongens. Gökmen is er ook zo eentje. Die dweept niet met IS of zo, maar die is gewoon knetter door de drugs. Wiet en nog ander spul roken doet ie de hele tijd. Wat nu gebeurd is, is een uit de hand gelopen familiedispuut. Een vrouw uit zijn familie zou foute zaken uitgevreten hebben met andere mannen, waardoor hij het op haar gemunt had. Een eremoord.”

“Toen mensen haar in veiligheid probeerden te trekken, is hij hen achterna gerend en ging het weer plop-plop-plop”

Een getuigeverslag lijkt de piste van een eremoord te bevestigen. “Toen mensen haar (het hoofdslachtoffer, red.) in veiligheid probeerden te trekken, is hij hen achterna gerend en ging het weer ‘plop-plop-plop'”, zo vertelt een omstaander via Het Laatste Nieuws. Hij zat in het tramstel zat vlak voor het stel waarin werd geschoten. “Het leek alsof hij een pistool met een geluidsdemper gebruikte.” 

Tanis verdween hierna met één of meerdere kompanen. Het was pas twee uur na de feiten – waarbij in totaal 3 doden zouden vallen – dat de gecarjackte Renault Clio waarmee Tanis kon ontkomen, werd gevonden. Tanis zelf werd op amper 8 kilometer van de plaats delict gevat. Toen het nieuws zich nog ontwikkelde werd echter ernstig rekening gehouden met terreur, ook omdat getuigen meldden dat de dader ‘Allahoe akbar!’ zou geroepen hebben.

3 doden omdat Tanis eer familie wilde ‘redden’

Tanis moest in feite in detentie zijn omdat hij zijn voorwaarden van vrijlating had geschonden, maar zijn advocaat kon dit succesvol aanvechten, waardoor Tanis ongehinderd zijn eerwraakplannen kon uitvoeren.

Naast het hoofdslachtoffer, een jonge vrouw uit de Utrechtse wijk Oog in Al, stierven een vader van twee en nog een jonge vrouw van 19 jaar uit Vianen. Begin deze maand stond Gökmen Tanis nog terecht voor drie misdrijven: fietsendiefstal, een inbraak in een fietsenwinkel en een verkrachtingszaak. Tanis moest tijdens de feiten in Utrecht eigenlijk gedetineerd zijn, omdat hij zijn voorwaarden van vrijlating had geschonden, maar zijn advocaat kon dit succesvol aanvechten, waardoor Tanis ongehinderd zijn eerwraakplannen kon uitvoeren.

In bepaalde streng-islamitische middens zijn de sociale stigma’s op buitenechtelijke betrekkingen zeer ernstig en kan het in bepaalde gevallen leiden tot ‘eerwraak’. Men meent dan de beschadigde eer van de familie te kunnen ‘herstellen’ door het (veelal vrouwelijke) familielid te mishandelen of in het ergste geval zelfs te vermoorden, zoals dus allicht gebeurd is in Utrecht.