De VN kunnen toch een rol spelen in het toekennen van humanitaire visa voor kwetsbare minderheden zoals christenen in het Nabije Oosten. Dat brengt De Morgen. In nasleep van de Kucam-affaire verdedigde ex-staatssecretaris Francken zijn beleid door te stellen dat de VN niet in staat was/is om te helpen bij de materie. Maar de VN beweren nu anders.

De visa-zaak rond ontzet Mechels parlementslid Melikan Kucam (N-VA) heeft een nieuwe ontwikkeling. Als lid van de Oosters-christelijke gemeenschap fungeerde Kucam als een van de tussenpersonen voor het kabinet van oud-staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA). Dit inzake het verschaffen van humanitaire visa, een discretionaire bevoegdheid van de bevoegde minister/staatssecretaris. Maar Kucam zou corrupt geweest zijn en zijn visa-adviesrol voor grof geld hebben uitbesteed aan al wie duizenden euro’s op tafel kon leggen. Francken werd al snel bekritiseerd omwille van zijn beleid dat dit kon toelaten, maar Francken verdedigde zich onder meer door te stellen dat de Verenigde Naties niet kunnen helpen bij het toekennen van humanitaire visa’s specifiek bedoeld voor christenen in het Midden-Oosten. De VN betwisten dit nu echter.

VN: “De specifieke context is steeds belangrijk, dat geldt ook voor religieuze minderheden”

Tussen eind 2015 en eind 2018 kwamen onder het bewind van Francken zo’n 1.500 Syrische migranten – vooral christenen – naar België met behulp van een humanitair visum. Om zo’n visum toe te kennen, werkte Francken met tussenpersonen. Eén van de tussenpersonen was Mechels N-VA-gemeenteraadslid (inmiddels ontzet uit zijn functie) Melikan Kucam. Die is thans verwikkeld in een strafrechtelijk onderzoek. Hij zou visa frauduleus verkocht hebben voor grof geld. Vandaag wordt Francken ondervraagd over de kwestie in het parlement. Hij beargumenteerde eerder dat er geen alternatieven waren voor de tussenpersonen zoals het inschakelen van het UNHCR omdat zij geen selectie maken op basis van religie. Dit terwijl Francken net christenen wilde redden in een regio die geplaagd werd/wordt door jihadisten zoals die van terreurgroep IS.

In De Morgen laten de VN nu echter een ander geluid klinken. “We staan zeker open voor die discussie”, zegt UNHCR-juriste in Brussel Mieke Verrelst. “We gaan nooit vluchtelingen selecteren op vlak van geaardheid bijvoorbeeld, maar in Tsjetsjenië hebben we wel homo’s helpen evacueren, omdat ze daar groot risico lopen. De specifieke context is steeds belangrijk, dat geldt ook voor religieuze minderheden.”

Francken: “Als er [toch] in de toekomst samengewerkt kan worden [met de VN], waarom niet?”

Francken had evenwel rond de eindejaarsperiode van 2014 een onderhoud gehad met UNHCR over humanitaire visa. De VN kon dan niet helpen in Syrië omdat ze op dat moment niet op het terrein aanwezig waren. Intussen is dit wel het geval, nadat het veiliger is geworden rond Aleppo, alwaar Francken in 2015 nog zo’n 250 christenen redde. “Het was mijn beleidskeuze specifiek voor christelijke Syriërs humanitaire visa te geven. (…) Het was duidelijk dat christenen in Syrië nog kwetsbaarder waren omwille van hun geloof. Er was geen VIP-behandeling, al deze mensen waren uiterst kwetsbaar”, zei Francken daarbij aansluitend deze ochtend in zijn uiteenzetting het parlement.

(Lees verder onder de tweet.)

Maar “ik heb nooit kennis gehad van een humanitaire corridor van UNHCR rechtstreeks uit Syrië”, liet Francken eerder in De Morgen optekenen. “Maar als er in de toekomst samengewerkt kan worden, waarom niet?”