Vandaag spijbelen over het gehele land opnieuw duizenden scholieren voor een ambitieuzer klimaatbeleid. Volgens SCEPTR-redacteur Hugo Decker blijft het evenwel van belang dat politici en actiegroepen oog hebben voor redelijkheid en democratische legitimiteit. “Bewindspersonen en opiniemakers dienen zich er bewust van te zijn dat de ‘klimaatgekte’ vroeg of laat verdwijnt. Burgers die met belastingverhogingen worden geconfronteerd of – zelfs – hun baan verliezen, worden dan wakker met een ‘klimaatkater’; iets waar zelfs een slogan zoals ‘fuck my p*ssy, not the planet’ weinig aan kan veranderen”, schrijft hij in een editoriaal. 

Na duizenden spijbelende pubers, 3.000 protesterende basisschoolleerlingen en de digitale jacht op een minister is het duidelijk: Vlaanderen organiseert geen klimaatdebat, maar ondergaat een collectieve ‘klimaatgekte’, een beeldenstorm waarbij Moeder Vliegtuig en de Heilige Bedrijfswagen kop van Jut zijn. In die – toegegeven – opwindende omstandigheden verdwijnen sjoemelvisa en discussies over illegale migratie naar de achtergrond en vechten nieuwbakken milieuorganisaties voor aandacht. Gelet op de uitdaging die we willen aangaan – namelijk de klimaatsverandering binnen de perken houden – behoeft ons maatschappelijk debat echter geen gekte, maar een drang naar redelijkheid en legitimiteit.

“Klimaatdemocratie”

Dit blijkt helaas moeilijker gezegd dan gedaan. ‘Sign for my Future’ – alsof niet-ondertekenaars tegen hun eigen toekomst zijn – pleit zo indirect voor een ‘klimaatdemocratie’. Één klimaatwet “met duidelijke tussenstappen en een onafhankelijke controle” moet er volgens deze organisatie voor zorgen dat politici zich niet meer kunnen “verstoppen achter de waan van de dag”. Bij de ondertekenaars valt ook de CEO van de VRT terug te vinden, die het document in naam van de publieke omroep tekent. Hoe kan een zender enerzijds een pressiegroep steunen en anderzijds diezelfde pressiegroep geloofwaardig en kritisch bejegenen? Of heeft ‘Sign for my Future’ het monopolie op onfeilbaarheid van de paus overgenomen?  

Laten we verder als gedachte-experiment eens aannemen dat alle communautaire hangijzers verdwijnen en dat deze ‘klimaatwet’ in een ‘bijzondere wet’ (*1) uitmondt met in iedere taalgroep een gewone en in totaal een 2/3-meerderheid. Het gevolg? Keuzes waarvoor per definitie slechts tijdelijk – wie zegt immers dat burgers binnen tien jaar nog steeds achter deze wet staan? – een democratische meerderheid bestaat, worden tot 2050 ideologisch gebetonneerd. Een significante minderheid zal bijgevolg door de tijdelijke ‘klimaatgekte’ het ecologische en economische beleid van België decennialang kunnen sturen. Ook bij de verwijzing naar “onafhankelijke controle vallen – gelet op de taak van een wetgevende vergadering, namelijk politieke besluitvorming – ernstige vraagtekens te plaatsen. Gaat er opnieuw een orgaan, zonder democratische legitimiteit, onze wetgever ‘controleren’?

(Lees verder onder de ingevoegde tweet.)

Deze ‘klimaatdemocratie’ krijgt van ‘Sign for my Future’ nog op een andere wijze gestalte. Niet alleen de burger en de pers mogen oordelen over de politieke taak van het parlement, maar (kennelijk) ook een “onafhankelijke klimaatraad”. Deze behoort namelijk het beleid ‘op te volgen’ en “aanbevelingen” te formuleren. Een mogelijk gevolg? Indien een wetgevende vergadering, na een extensieve politieke afweging, beslist om geen vliegtuigtaks te heffen – gelet op het dreigende banenverlies – dan kan een ‘onafhankelijke openbare instelling’ bestaande uit ‘experten’ vanuit een bevoorrechte positie druk uitoefenen op deze beslissing. De werknemer, wiens baan onder vuur ligt en geen sms-actie overweegt, zal zich hier niet lekker bij voelen.

De ‘strijd’ tegen de klimaatsverandering zal daarnaast resulteren in – al dan niet fiscaal – afgedwongen gedragswijzigingen van burgers en (kleine) bedrijven. Een slimme kilometerheffing en een aanmoediging om het openbaar vervoer te gebruiken, behoren immers het bezit van een auto te ontmoedigen. De vraag stelt zich dan ook of – gelet op de gevraagde gedragswijzigingen en verhoogde taksen – hier geen bijzondere vorm van legitimatie voor is vereist. Zorgt een stembusgang om de vijf jaar, waarbij burgers hun stemgedrag ook afhankelijk maken van andere thema’s zoals bijvoorbeeld migratie, wel voor voldoende legitimatie? Moeten kiezers – eventueel na een evaluatie door een expertencomité – zich niet rechtstreeks kunnen uitspreken over de lusten en lasten van het finale akkoord? Of laten we dat over aan de Arno Kempyncks van deze wereld die zichzelf zien als de belichaming van de stem van het volk?

(Lees verder onder het filmpje.)

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Klimaatkater

Traditionele beoefenaars van politieke ambten maakten de laatste jaren – gelet op de diverse overwinningen van anti-systeempartijen en bewegingen zoals de ‘gele hesjes’ – weinig furore. Onder invloed van de ‘klimaatgekte’ zou men kunnen denken dat Vlaanderen hiervoor immuun is. Misschien zou zelfs de gedachte kunnen postvatten dat maatregelen die zeer vergaande gedragswijzigingen vergen, zonder duidelijk objectief en zonder vooraf voorgelegde verdeling van de lusten en lasten, eenvoudig passeren. Immers, verschillende mediakanalen zullen alvast mediaruimte beschikbaar [stellen] voor ‘Sign for my Future’.

Bewindspersonen en opiniemakers dienen zich er echter bewust van te zijn dat de ‘klimaatgekte’ vroeg of laat verdwijnt. De gehele natie zit dan wel ‘opgescheept’ met een nieuwe klimaatinstelling en een wet die nog voor decennia het beleid zal bepalen. Burgers die met belastingverhogingen worden geconfronteerd of – zelfs – hun baan verliezen worden dan wakker met een ‘klimaatkater’; iets waar zelfs een slogan zoals “fuck my p*ssy, not the planet” weinig aan kan veranderen.

(*1): Hoewel ‘Sign for my future’ geen melding maakt van een bijzondere wet in juridische zin, deden Groen en Ecolo dit wel. Het opiniestuk vertrekt vanuit laatstgenoemde hypothese.

https://sceptr.net/campaigns/doneer/donate/